Orta Asya Tarihi Üzerine Denemeler 16 Yüzyıldan 19 Yüzyıl Ortasına — Pavel Petroviç İvanov

Orta Asya Tarihi Üzerine Denemeler P P İvanov un uzun yıllar süren arşiv çalışmalarının ve bilgi birikiminin bir semeresi olarak ortaya çıkmıştır Eserde Orta Asya nın 16 19 yüzyıllar arasındaki tarihi ana kaynaklar ve arşiv belgeleri ışığında ortaya konmaktadır P P İvanov 16 yüzyıl ile 19 yüzyılın ilk yarısı arasındaki döneme özel önem atfetmektedir Çünkü ona göre 16 yüzyılın başından itibaren bölgede büyük değişimler yaşanmıştır Büyük coğrafi keşifler sonucu ticaret yollarının değişmesiyle Orta Asya uluslararası ticarette önemini kaybetmeye başlamış İran da Şii Safevi Devleti nin kurulması Sünni Orta Asya ile İran arasında yüzyıllardır süren siyasi ve ekonomik bağları kopartmış Özbek ve Kazak Hanlıkları arasındaki mücadele Orta Asya ve Çin arasında var olan ticari ilişkileri sekteye uğratmıştır Tüm bunlar Orta Asya nın belirli dar bir bölgeye sıkışmasına ve çevresindeki kültür dünyasıyla bağlarının zayıflamasına neden olmuştur Birçok tarihçinin paylaştığı benzeri görüşler Orta Asya da 16 yüzyıldan itibaren bir gerileme yaşandığı tezini ortaya koymuştur Ancak İvanov yazılı kaynaklar ışığında dönemin farklı bir tablosunu çizmektedir Ona göre söz konusu dönemde Orta Asya da geçmişin kültürel geleneklerinden tam bir kopuş yaşanmamıştır 15 yüzyıldaki kültür hayatının en iyi gelenekleri 16 yüzyılda kısmen de 17 yüzyılda yaşatılmaya devam etmiştir Şehir hayatındaki düşüş 18 yüzyıl sonlarında son bulmuş 18 yüzyıl sonu ve 19 yüzyıl başlarında sulama alanında yapılan kapsamlı çalışmalar üretici güçlerin artışını sağlamış Orta Asya nın dış dünyayla özellikle de Rusya yla ticari ilişkileri önemli ölçüde artmıştır Ekonomi alanında yaşanan iyileşme kültür hayatının da canlanmasını sağlamıştır Birincil kaynaklara dayanılarak hazırlanması ve yazıldığı dönem itibariyle önemli bir boşluğu doldurması bakımından Türkistan tarihi çalışmalarının artık klasikleri arasında sayılan P P İvanov un Orta Asya Tarihi Üzerine Denemeler kitabı Sümeyra Ünal tarafından Rusça aslından çevrildi