Ortahisar Nüfus Defterleri 1518 1838 Tahrir Ve Nüfus Defterlerine Göre Osmanlı Kapadokyasında — İlyas Gökhan

Bilindiği gibi Türkistan ın manevi lideri Hoca Ahmet Yesevi önderliğinde erenler olarak tabir edilen alpler Anadolu ya gelerek İslamiyet i ve Türklüğü yayma konusunda görevlendirilmişlerdir Bunlardan Hibe Hive Dede ve Hünkâr Hacı Bektaş ı Veli Nevşehir civarına gönderilen önemli kişilerden idi Ortahisar Kasabası nın tamamen Türk yerleşim yeri olması adı geçen Hibe Dede nin kardeşleriyle beraber Ortahisar civarına yerleşmesi ile başlamıştır Kardeşleri ve aileleriyle Ortahisar a yerleşen Hibe Dede sülalesi XIII yüzyılın sonlarında Horasan dan gelmişlerdir Bu kalabalık Türkmen ailesinin bölgeye göç etmesi ile beraber nüfus hızla artarak şimdiki Ortahisar Kasabası nın temelleri atılmıştır Bölge Osmanlı hâkimiyetine girdikten sonra da iskânlarda en çok tercih edilen yerlerden biri olmuştur XVI yüzyıldaki tahrir kayıtlarına baktığımızda çevredeki en büyük köylerden biri olan Ortahisar ilerleyen zamanlarda da bu özelliğini devam ettirerek günümüze değin bir cazibe merkezi haline gelmiştir Bu çalışmada Ortahisar ın nüfus yapılanması ile ilgili 1500 lü yıllardan günümüze kadar olan değişimler ele alınmıştır Bu konuda öncelikli olarak Osmanlı dönemi tahrir ve nüfus defterleri kullanılarak Osmanlı zamanı Ortahisar insanının sosyo kültürel özellikleri Cumhuriyet dönemiyle kıyaslayıp bir senteze ulaşılmaya çalışılmıştır Bölgeye hangi aşiretlerin yerleştiği bölgede yaşayan insanların hangi meslekleri icra ettiği ve hangi lakabları kullandığı araştırılmıştır Bu araştırmada Ortahisar la ilgili BOA Başbakanlık Osmanlı Arşivi kaynakları Konya Vilayet Salnamesi ne göre yapılan çalışmalar Cumhuriyetin ilanından günümüze kadar yapılan nüfus sayımları TÜİK Arşivi ve bahsedilen dönemlerle ilgili çağdaş yazarların yaptığı çalışmalardan yararlanılmıştır