Ortaklıktan Krize Türkiye ABD İlişkileri
Ortaklıktan Krize Türkiye ABD İlişkileri
Nobel Akademik Yayıncılık
Ortaklıktan Krize Türkiye ABD İlişkileri
Türkiye ile ABD arasındaki ilişkilerin kökenleri 19 yüzyılın ikinci yarısına kadar uzanmaktadır Bu dönem üç kıtada at koşturan bir cihan devleti olan Osmanlı Devleti nin son demlerine denk gelmiştir İki devlet arasında ilişkilerin başladığı dönem olan 19 yüzyıl aynı zamanda Osmanlı nın tersine ABD nin büyüyen bir güç olmaya başladığı bir dönem olmuştur Ancak iki devlet arasındaki ilişkilerin ittifak noktasına gelmesi 1945 sonrası dönemde gerçekleşmiştir Zira İkinci Dünya Savaşı ndan sonra yaşanan Soğuk Savaş Dönemi nin ilk yıllarında iki devlet SSCB merkezli güvenlik endişeleri doğrultusunda birbirlerine yakınlaşmışlardır Türkiye nin özellikle sahip olduğu jeopolitik konum nedeniyle Soğuk Savaş Dönemi nde ABD nin SSCB karşısında güçlü ve sağlam bir savunma hattı oluşturma ve komünizmin uluslararası alanda yayılmasını engelleme stratejisinde çok önemli bir yeri olmuştur Bu çerçevede 1952 yılında Türkiye nin NATO ya tam üye kabul edilmesi ikili ilişkilerin kurumsal bir boyut kazanmasını sağlamıştır Böylelikle Türkiye ile ABD Soğuk Savaş ın henüz ilk yıllarında başlayan ve Soğuk Savaş ın sona ermesinden sonra da devam edecek olan bir ittifak ilişkisine girmiştir Soğuk Savaş koşullarında başlayan ve stratejik ortaklık model ortaklık gibi farklı adlarla da anılan bu ilişki inişli çıkışlı bir yol izlemesine rağmen günümüze kadar devam etmiştir Bu kitap ile ilişkilerin başlangıç döneminden günümüze kadar olan süreçte yaşanan gelişmeler anlatılarak bundan sonraki dönemde ilişkilerin nasıl bir yolda ilerleyeceğine ışık tutulması amaçlanmıştır
Astana Yayınları
Türkiye ABD ilişkileri II Dünya Savaşı nın sonundan 21 yüzyılın başlarına değin Türk dış politikasının temel belirleyici unsuru olmuştur Türkiye Cumhuriyeti nin kurucu aktörleri olan Kemalist seçkin kesimler Cumhuriyetin kuruluşundan itibaren Türkiye nin Batılı devletler gibi modern güçlü ve müreffeh bir devlet olma ilkesini benimsemişlerdir Günümüzde de bu ilkeyi benimsemeye devam eden Kemalist seçkinler Türkiye nin ulusal çıkarlarının başta ABD olmak üzere Batılı güçler tarafından tehdit edildiği düşüncesindedirler Kemalist seçkinler kuzey Irak merkezli bu tehdidi açıkça ortaya koyarak geleneksel Batı yönlü Türk dış politikasının artık günümüze kadar sürdürüldüğü şekliyle devam edemeyeceğini düşünmektedirler Kemalist kesimlerde meydana gelen bu dönüşüm Türk dış politikasının geleceği açısından önem arz etmiş ve dolayısıyla bu çalışmaya konu olmuştur Bu çalışma Türkiye de ağırlıklı olarak yapılan tarihsel diplomatik incelemelerden farklı olarak pozitivist ve post pozitivist kuramsal ve yöntemsel yaklaşımlar çerçevesinde Kemalist aktörlerin merkezinde olduğu Türk Amerikan ilişkilerinin incelenmesini amaç edinmiştir Kemalist seçkinler her ne kadar Türkiye nin kuruluşundan itibaren Türk dış politikasına yön verseler ve Türkiye ABD ilişkileri bağlamında önemli rol oynasalar da bilimsel çalışmalara yeterince konu olmamışlardır Bu bağlamda bu çalışmada 2003 yılı sürecinde ciddi gerginlik yaşayan ve 2003 ten beri bir türlü tekrar arzu edilen düzeye gelmeyen Türkiye ABD ilişkileri pozitivist ve post pozitivist kuram ve yöntem çerçevesinde incelenmiştir