Örtülü Manda — Erdoğan Köse

Bu çalışmanın amacı ülkemizde 1938 1955 yılları arasında Amerika Birleşik Devletleri ABD ile yaptığımız ikili anlaşmaları irdelemek bu ikili anlaşmaların nedenlerini ve anlaşmalar sonrasında ortaya çıkan durumu ortaya koymaktır Bu amaç doğrultusunda özellikle TBMM de onaylanan ve orijinali TBMM Tutanaklarından alınan veya kanunlaşmayıp Resmi Gazetede yayımlanan ve Resmi Gazete arşivlerinden alınan ABD ile yapılan ikili anlaşmalar ki bun anlaşmalar 7 tanedir incelenmiştir Öncelikle bu anlaşma metinleri günümüz Türkçesine çevrilmiştir Günümüz Türkçesine çevrildikten sonra ilk izlenim cümlelerin çok uzun olduğu ve anlaşılmaz olduğuydu Bu durum ya İngilizce den Türkçe ye çevirisinin kötü olması ya da ABD li yetkililerin bilinçli olarak cümlelerin anlaşılmazlığını sağlamasıdır Bu anlaşmaların nedenlerine gelince öncelikle 20 yıl arayla özellikle Avrupa da iki dünya savaşı meydana gelmiş ve Türkiye ikinci dünya savaşına katılmamakla birlikte her an katılacakmış gibi vaziyet almıştır Savaş sonrası Doğu ve Batı bloklarından oluşan iki kutuplu bir dünya oluşmuş ve Doğu bloku lideri Sovyetlerin tehditleri bahane edilerek Türkiye Batı blokunda yer alma kararı vermiştir Bu coğrafyanın stratejik konumunu çok iyi bilen İngilizler ABD ye nota vererek Yunanistan ı ve Türkiye yi elden çıkarmamaları gerektiğini bildirmişlerdir Tok satıcı konumunda ABD Türkiye ye yardım edeceğini ve Batı blokunda yer alması gerektiğini belirtmiştir Bu bağlamda ABD ile birbirleriyle bağlantılı bir anlaşma imzalanmıştır Bu anlaşmalarla ABD ekonomi ticaret askeri eğitim kültür tarım alanlarında Türkiye yi kendisine bağlamıştır 1960 lara gelindiğinde kendi başına hareket edemeyen borç batağına saplanmış siyasi ekonomik askeri ve eğitim alanında ABD nin mandası olmuş bir Türkiye karşımıza çıkmıştır Yazarın beklentisi Atatürk ten sonra kısa bir zaman diliminde ülkeyi Amerikan mandasına mahkûm eden bu dönemi çok iyi öğrenip dersler çıkarmamıza ve bilinçli bir şekilde insanlarımızın ülkemizin gelişmesine katkıda bulunmasına yardımcı olmaktır Bu kitabın amacına ulaşması ve daha çok okuyucuyu etkilemesi dileğiyle