Osmanlı da İktisadi Düşünce Tarihi

Osmanlı Türkiye iktisat tarihçiliğinin önde gelen isimlerinden Prof Dr Şevket Pamuk un Seçme Eserleri nin üçüncü cildinde 2010 2025 arasında çeşitli yerlerde yayınlanan iktisat tarihi yazılarının on altısından oluşan bir seçki sunuluyor Kavramsal çerçevenin öne çıktığı ilk bölümde kurumlar ve kurumların temel belirleyicileri tartışılıyor Devletin iktisadi gelişme sürecindeki rolü bugün tüm dünyada yeniden değerlendirilirken geçmişten alınacak dersler Türkiye için de önem taşıyor İkinci bölümde 19 yüzyıl öncesi Osmanlı dönemine odaklanan altı yazıda maliye vergi para düzeni ve enflasyon temaları öne çıkıyor Osmanlı dönemi ile Cumhuriyet Türkiyesi arasındaki benzerliklere işaret ediliyor Kitabın üçüncü bölümündeki yazılar ise son 200 yılı bir bütün olarak ele alarak Osmanlıdan Cumhuriyete hem kopuşlar hem de süreklilikler yaşandığını vurguluyor Cumhuriyet ekonomisinin büyüme sicilini karşılaştırmalı olarak incelerken tarımsal yapılar enflasyon bölgesel eşitsizlikler ve devlet müdahaleciliği gibi temel özelliklerinin kökenlerini Osmanlı döneminde aramak gerektiğinin altını çiziyor Son dönemde hem dünyada hem de Türkiye de iktisat tarihine ilgi tekrar artmaya başladı Gelişmekte olan bölgelerin iktisat tarihine olan ilgi büyürken antik çağlardan günümüze kadar dünyanın tüm bölgelerini ve bunların birbirleriyle olan bağlantılarını eskisine oranla çok daha fazla veri kullanarak inceleyen küresel iktisat tarihçiliği bugün artık büyük bir araştırma alanına dönüştü Prof Dr Şevket Pamuk un Seçme Eserleri III Osmanlıdan Cumhuriyete İktisat Tarihi Yazıları bu alana önemli bir katkı oluşturuyor

Bu eser bilinmeyeni sonsuz hafızası sayısız olağanüstülüklerle dolu İstanbul un 2600 yıllık tarihini iktisâdî ve içtimâî açıdan ele alıyor İstanbul un Yunan Roma ve Türk dönemlerini inceleyip konuyu günümüze kadar getiriyor Yoğunlaşma ise Türk yani Osmanlı döneminde oluyor Bu çalışmanın İstanbul Tarihi araştırmaları için bir rehber niteliğinde olduğunu da vurgulamak gerekiyor Prof Dr Ahmet Tabakoğlu bu kitapta ustalıkla Tanpınar ın ifadesiyle her türlü canlılığın üstünde canlı şehir olan İstanbul un iktisâdî ve içtimâî tarihine derin bir yolculuk yaparak unutulmuş üstü örtülmüş kaybolmuş yitip gitmiş ve yıkılmış eserleri yapıtları kültürü yaşamı yeniden hatırlatıp İstanbul u sadece maddesiyle değil manevî ruhî havası kişiliğiyle de yeniden canlandırıyor Bu kitabı okuduktan sonra İstanbul un sokaklarını caddelerini meydanlarını ibadethânelerini çarşılarını gezerken şehrin sayısız hatırayla yüklü sesini daha net duyabilecek mâzîyi gözünüzde daha berrak canlandırabilecek ve İstanbul u ruhunuzda daha derinden hissedebileceksiniz

İstanbul un İktisâdî ve İçtimâî Tarihi II bilinmeyeni sonsuz hafızası sayısız olağanüstülüklerle dolu İstanbul un 2600 yıllık tarihini iktisâdî ve içtimâî açıdan derinlemesine ele alıyor Şehrin Yunan Roma ve Türk dönemlerini titizlikle inceleyerek tarihî süreci günümüze taşıyor Yoğunlaşma ise özellikle Türk Osmanlı döneminde gerçekleşiyor Bu çalışma İstanbul tarihi araştırmaları için adeta bir rehber niteliği taşıyor Prof Dr Ahmet Tabakoğlu İstanbul un İktisâdî ve İçtimâî Tarihi adlı eserinin bu ikinci cildinde Osmanlı Dönemi İstanbul unu Der sa âdet Suriçi Fatih Eminönü ile Bilâd ı Selâse yi Eyüp Galata ve Üsküdar kültür iktisat ve tarihi içinde bütüncül bir yaklaşımla ele alıyor Her türlü canlılığın üstünde canlı bir şehir olan ve İstanbuliyat veya İstanbuloji den bahsedilecek yani başlı başına bir bilim oluşturacak kadar çeşitli yönleri olan İstanbul un Osmanlı dönemindeki içtimâî yapılarını kültür müesseselerini vakıflarını esnafını ticarî hayatını maddî ve manevî atmosferiyle birlikte bütün zenginliğiyle yeniden canlandırıyor Bu çalışma bir tarih anlatısı olmakla beraber unutulmuş nice eserin ve müessesenin de hatırasını günümüzle buluşturan bir köprü niteliği taşıyor