Osmanlı da Vergi Sistemi — Ziya Kazıcı

Tarihî bir vakıa olan vergi amme hizmetlerinin muntazam bir şekilde devamını sağlamak için başvurulmuş bir çaredir Bu yüzden vergi devletlerin ekonomik ve sosyal hayatında önemli bir yere sâhiptir Çok geniş topraklar üzerinde asırlarca hükümranlığını devam ettirmiş bulunan Osmanlı Devleti diğer bütün devletlerde olduğu gibi kendisini vergi cibâyetinden vergi alma ve toplama müstağni sayamazdı Zira varlığını ancak bu şekilde devam ettirebilirdi Devletin iktisadî tarihinin önemli bir bölümünü teşkil eden bu vergi sistemini daha iyi anlayabilmek için onun dayandığı hukukî kaynakları da bilmek gerekiyor Araştırmamızda Osmanlı vergi sisteminde farklı isim ve şekillerde alınan vergiler olmakla birlikte bu vergilerin dayandığı hukukî kaynaklara da yer verildi Böylece hem Tekâlif i Şer iyye denilen vergiler hem de Tekâlif i Örfiyye diye isimlendirilen vergiler ele alınıp incelendi Bundan başka vergi muafiyeti bölümü ile farklı sebeplere dayalı olarak kendilerinden ya çok az veya hiç vergi alınmayan kimselere de işaret edildi Böylece o asırların dünyasında toplumun ekonomisine ve bu ekonominin dışarıya yansımalarına ışık tutulmuş oldu

Tarihî bir vakıa olan vergi amme hizmetlerinin muntazam bir şekilde devamını sağlamak için başvurulmuş bir çaredir Bu yüzden vergi devletlerin ekonomik ve sosyal hayatında önemli bir yere sâhiptir Çok geniş topraklar üzerinde asırlarca hükümranlığını devam ettirmiş bulunan Osmanlı Devleti diğer bütün devletlerde olduğu gibi kendisini vergi cibâyetinden vergi alma ve toplama müstağni sayamazdı Zira varlığını ancak bu şekilde devam ettirebilirdi Devletin iktisadî tarihinin önemli bir bölümünü teşkil eden bu vergi sistemini daha iyi anlayabilmek için onun dayandığı hukukî kaynakları da bilmek gerekiyor Araştırmamızda Osmanlı vergi sisteminde farklı isim ve şekillerde alınan vergiler olmakla birlikte bu vergilerin dayandığı hukukî kaynaklara da yer verildi Böylece hem Tekâlif i Şer iyye denilen vergiler hem de Tekâlif i Örfiyye diye isimlendirilen vergiler ele alınıp incelendi Bundan başka vergi muafiyeti bölümü ile farklı sebeplere dayalı olarak kendilerinden ya çok az veya hiç vergi alınmayan kimselere de işaret edildi Böylece o asırların dünyasında toplumun ekonomisine ve bu ekonominin dışarıya yansımalarına ışık tutulmuş oldu

Tarihî bir vakıa olan vergi amme hizmetlerinin muntazam bir şekilde devamını sağlamak için başvurulmuş bir çaredir Bu yüzden vergi devletlerin ekonomik ve sosyal hayatında önemli bir yere sâhiptir Çok geniş topraklar üzerinde asırlarca hükümranlığını devam ettirmiş bulunan Osmanlı Devleti diğer bütün devletlerde olduğu gibi kendisini vergi cibâyetinden vergi alma ve toplama müstağni sayamazdı Zira varlığını ancak bu şekilde devam ettirebilirdi Devletin iktisadî tarihinin önemli bir bölümünü teşkil eden bu vergi sistemini daha iyi anlayabilmek için onun dayandığı hukukî kaynakları da bilmek gerekiyor Araştırmamızda Osmanlı vergi sisteminde farklı isim ve şekillerde alınan vergiler olmakla birlikte bu vergilerin dayandığı hukukî kaynaklara da yer verildi Böylece hem Tekâlif i Şer iyye denilen vergiler hem de Tekâlif i Örfiyye diye isimlendirilen vergiler ele alınıp incelendi Bundan başka vergi muafiyeti bölümü ile farklı sebeplere dayalı olarak kendilerinden ya çok az veya hiç vergi alınmayan kimselere de işaret edildi Böylece o asırların dünyasında toplumun ekonomisine ve bu ekonominin dışarıya yansımalarına ışık tutulmuş oldu

Tarihî bir vakıa olan vergi amme hizmetlerinin muntazam bir şekilde devamını sağlamak için başvurulmuş bir çaredir Bu yüzden vergi devletlerin ekonomik ve sosyal hayatında önemli bir yere sâhiptir Çok geniş topraklar üzerinde asırlarca hükümranlığını devam ettirmiş bulunan Osmanlı Devleti diğer bütün devletlerde olduğu gibi kendisini vergi cibâyetinden vergi alma ve toplama müstağni sayamazdı Zira varlığını ancak bu şekilde devam ettirebilirdi Devletin iktisadî tarihinin önemli bir bölümünü teşkil eden bu vergi sistemini daha iyi anlayabilmek için onun dayandığı hukukî kaynakları da bilmek gerekiyor Araştırmamızda Osmanlı vergi sisteminde farklı isim ve şekillerde alınan vergiler olmakla birlikte bu vergilerin dayandığı hukukî kaynaklara da yer verildi Böylece hem Tekâlif i Şer iyye denilen vergiler hem de Tekâlif i Örfiyye diye isimlendirilen vergiler ele alınıp incelendi Bundan başka vergi muafiyeti bölümü ile farklı sebeplere dayalı olarak kendilerinden ya çok az veya hiç vergi alınmayan kimselere de işaret edildi Böylece o asırların dünyasında toplumun ekonomisine ve bu ekonominin dışarıya yansımalarına ışık tutulmuş oldu

Tarihî bir vakıa olan vergi amme hizmetlerinin muntazam bir şekilde devamını sağlamak için başvurulmuş bir çaredir Bu yüzden vergi devletlerin ekonomik ve sosyal hayatında önemli bir yere sâhiptir Çok geniş topraklar üzerinde asırlarca hükümranlığını devam ettirmiş bulunan Osmanlı Devleti diğer bütün devletlerde olduğu gibi kendisini vergi cibâyetinden vergi alma ve toplama müstağni sayamazdı Zira varlığını ancak bu şekilde devam ettirebilirdi Devletin iktisadî tarihinin önemli bir bölümünü teşkil eden bu vergi sistemini daha iyi anlayabilmek için onun dayandığı hukukî kaynakları da bilmek gerekiyor Araştırmamızda Osmanlı vergi sisteminde farklı isim ve şekillerde alınan vergiler olmakla birlikte bu vergilerin dayandığı hukukî kaynaklara da yer verildi Böylece hem Tekâlif i Şer iyye denilen vergiler hem de Tekâlif i Örfiyye diye isimlendirilen vergiler ele alınıp incelendi Bundan başka vergi muafiyeti bölümü ile farklı sebeplere dayalı olarak kendilerinden ya çok az veya hiç vergi alınmayan kimselere de işaret edildi Böylece o asırların dünyasında toplumun ekonomisine ve bu ekonominin dışarıya yansımalarına ışık tutulmuş oldu

Tarihî bir vakıa olan vergi amme hizmetlerinin muntazam bir şekilde devamını sağlamak için başvurulmuş bir çaredir Bu yüzden vergi devletlerin ekonomik ve sosyal hayatında önemli bir yere sâhiptir Çok geniş topraklar üzerinde asırlarca hükümranlığını devam ettirmiş bulunan Osmanlı Devleti diğer bütün devletlerde olduğu gibi kendisini vergi cibâyetinden vergi alma ve toplama müstağni sayamazdı Zira varlığını ancak bu şekilde devam ettirebilirdi Devletin iktisadî tarihinin önemli bir bölümünü teşkil eden bu vergi sistemini daha iyi anlayabilmek için onun dayandığı hukukî kaynakları da bilmek gerekiyor Araştırmamızda Osmanlı vergi sisteminde farklı isim ve şekillerde alınan vergiler olmakla birlikte bu vergilerin dayandığı hukukî kaynaklara da yer verildi Böylece hem Tekâlif i Şer iyye denilen vergiler hem de Tekâlif i Örfiyye diye isimlendirilen vergiler ele alınıp incelendi Bundan başka vergi muafiyeti bölümü ile farklı sebeplere dayalı olarak kendilerinden ya çok az veya hiç vergi alınmayan kimselere de işaret edildi Böylece o asırların dünyasında toplumun ekonomisine ve bu ekonominin dışarıya yansımalarına ışık tutulmuş oldu

Tarihî bir vakıa olan vergi amme hizmetlerinin muntazam bir şekilde devamını sağlamak için başvurulmuş bir çaredir Bu yüzden vergi devletlerin ekonomik ve sosyal hayatında önemli bir yere sâhiptir Çok geniş topraklar üzerinde asırlarca hükümranlığını devam ettirmiş bulunan Osmanlı Devleti diğer bütün devletlerde olduğu gibi kendisini vergi cibâyetinden vergi alma ve toplama müstağni sayamazdı Zira varlığını ancak bu şekilde devam ettirebilirdi Devletin iktisadî tarihinin önemli bir bölümünü teşkil eden bu vergi sistemini daha iyi anlayabilmek için onun dayandığı hukukî kaynakları da bilmek gerekiyor Araştırmamızda Osmanlı vergi sisteminde farklı isim ve şekillerde alınan vergiler olmakla birlikte bu vergilerin dayandığı hukukî kaynaklara da yer verildi Böylece hem Tekâlif i Şer iyye denilen vergiler hem de Tekâlif i Örfiyye diye isimlendirilen vergiler ele alınıp incelendi Bundan başka vergi muafiyeti bölümü ile farklı sebeplere dayalı olarak kendilerinden ya çok az veya hiç vergi alınmayan kimselere de işaret edildi Böylece o asırların dünyasında toplumun ekonomisine ve bu ekonominin dışarıya yansımalarına ışık tutulmuş oldu

Tarihi bir vakıa olan vergi amme hizmetlerinin muntazam bir şekilde devamını sağlamak için başvurulmuş bir çaredir Bu yüzden vergi devletlerin ekonomik ve sosyal hayatında önemli bir yere sahiptir Araştırmamızda Osmanlı vergi sisteminde farklı isim ve şekillerde alınan vergiler olmakla birlikte bu vergilerin dayandığı hukuki kaynaklara da yer verildi Emsallerine nazaran uzunca bir hükümranlık dönemi geçirmiş bulunan Osmanlı Devleti nde vergilerin tamamı birden ve topyekün olarak tarh edilmemişti