Osmanlı dan Cumhuriyet e Sayıştay Divan ı Muhasebat — Ahmed Akgündüz

Osmanlı dan Cumhuriyet e Sayıştay Divan ı Muhâsebât adlı eseri telif etmeye bizi sevk eden sebep birçok konuda olduğu gibi Sayıştay konusunda da yanlış bilgilere sahip oluşumuz ve bu zamana kadar konunun arşiv belgeleri ışığında ilmi bir şekilde ele alınmayışıdır Bu sebeple 1995 yılında teksir tarzında yayınlanan eseri Sayıştay Başkanı Recai Akyel in arzularıyla yeniden ele aldık ve şu yenilikleri yaptık Birincisi özellikle Sayıştay ın Osmanlı Devleti zamanındaki protokolde ibraz ettiği yere dair Osmanlı Teşrifat Kanunnamesindeki hükümler ele alındı İkincisi Divan ı Muhâsebât ile alakalı yeni belgeler eklendi Üçüncüsü ve en önemlisi ise yeni nesiller konuyla ilgili belgeleri değerlendirebilmesi için temel belgelerin ana unsurları tamamen hukuki üslup korunarak sadeleştirme yoluna gidildi Dördüncüsü Danıştay ile alakalı isim listeleri ve benzeri konularda güncelleme yoluna gidildi Bütün bu sebeplerle kitabın adı da değişti ve yeni bir eser ortaya çıktı Eser yine üç bölüme ayrıldı Birinci Bölüm de Belgeler Işığında Divân ı İşrâf dan Sayıştay a başlığı ile Sayıştay Tarihi anlatılmaya çalışılmıştır Bu Bölüm içinde Osmanlı Devletinden önceki müslüman Türk devletlerinde Sayıştay ın vazifesini ifa eden Divân ül İşrâf Osmanlı Devletinde Divân ül İşrâf ın tam karşılığı olmasa bile önemli ölçüde Sayıştay ın vazifelerini yürüten Başbaki Kulu Ağalığı ve nihâyet Tanzimat tan sonra Sayıştay vazifesini ifa eden Islâhât ı Maliye Komisyonu Meclis i Âli i Hazâin Meclis i Vâlây ı Ahkâm ı Adliye Meclis i Maliye Meclis i Muhâsebe ve nihâyet 1862 yılının Mayıs ında kurulan Divân ı Muhâsebât ve geçirdiği safhalar üzerinde durulmuştur İkinci Bölüm de Osmanlı Devletinde Bütçe Hukukunun genel esasları özetlenmiş ve nümune olarak Kanunî Dönemine ait bir Bütçe Kanunnamesi ilave edilmiştir Üçüncü Bölüm de ise 1862 de kurulan Divân ı Muhâsebât ın günümüze kadarki bütün başkanlarının ve başkan vekillerinin bulunabildiği kadarı ile resimleri hayat hikayeleri başta Osmanlı Arşivi olmak üzere gerekli yerler taranarak kitaba ilave edilmiştir Ekler de ise Divân ı Muhâsebât ve Sayıştay Başkanları Başkan Vekilleri Üyeler Daire Başkanları Osmanlı dönemindeki Müdeiumumiler ve Cumhuriyet dönemindeki Savcıların listelerini tablolar halinde takdim ettik

Osmanlı dan Cumhuriyet e Sayıştay Divan ı Muhâsebât adlı eseri telif etmeye bizi sevk eden sebep birçok konuda olduğu gibi Sayıştay konusunda da yanlış bilgilere sahip oluşumuz ve bu zamana kadar konunun arşiv belgeleri ışığında ilmi bir şekilde ele alınmayışıdır Bu sebeple 1995 yılında teksir tarzında yayınlanan eseri Sayıştay Başkanı Recai Akyel in arzularıyla yeniden ele aldık ve şu yenilikleri yaptık Birincisi özellikle Sayıştay ın Osmanlı Devleti zamanındaki protokolde ibraz ettiği yere dair Osmanlı Teşrifat Kanunnamesindeki hükümler ele alındı İkincisi Divan ı Muhâsebât ile alakalı yeni belgeler eklendi Üçüncüsü ve en önemlisi ise yeni nesiller konuyla ilgili belgeleri değerlendirebilmesi için temel belgelerin ana unsurları tamamen hukuki üslup korunarak sadeleştirme yoluna gidildi Dördüncüsü Danıştay ile alakalı isim listeleri ve benzeri konularda güncelleme yoluna gidildi Bütün bu sebeplerle kitabın adı da değişti ve yeni bir eser ortaya çıktı Eser yine üç bölüme ayrıldı Birinci Bölüm de Belgeler Işığında Divân ı İşrâf dan Sayıştay a başlığı ile Sayıştay Tarihi anlatılmaya çalışılmıştır Bu Bölüm içinde Osmanlı Devletinden önceki müslüman Türk devletlerinde Sayıştay ın vazifesini ifa eden Divân ül İşrâf Osmanlı Devletinde Divân ül İşrâf ın tam karşılığı olmasa bile önemli ölçüde Sayıştay ın vazifelerini yürüten Başbaki Kulu Ağalığı ve nihâyet Tanzimat tan sonra Sayıştay vazifesini ifa eden Islâhât ı Maliye Komisyonu Meclis i Âli i Hazâin Meclis i Vâlây ı Ahkâm ı Adliye Meclis i Maliye Meclis i Muhâsebe ve nihâyet 1862 yılının Mayıs ında kurulan Divân ı Muhâsebât ve geçirdiği safhalar üzerinde durulmuştur İkinci Bölüm de Osmanlı Devletinde Bütçe Hukukunun genel esasları özetlenmiş ve nümune olarak Kanunî Dönemine ait bir Bütçe Kanunnamesi ilave edilmiştir Üçüncü Bölüm de ise 1862 de kurulan Divân ı Muhâsebât ın günümüze kadarki bütün başkanlarının ve başkan vekillerinin bulunabildiği kadarı ile resimleri hayat hikayeleri başta Osmanlı Arşivi olmak üzere gerekli yerler taranarak kitaba ilave edilmiştir Ekler de ise Divân ı Muhâsebât ve Sayıştay Başkanları Başkan Vekilleri Üyeler Daire Başkanları Osmanlı dönemindeki Müdeiumumiler ve Cumhuriyet dönemindeki Savcıların listelerini tablolar halinde takdim ettik