Osmanlı Devleti nde Yahudiler — Ahmet Hikmet Eroğlu

Osmanlı Devleti nde Yasef Nasi ile başlayan Yahudi nüfuzu kadınların Saray da etkili olmaya başlamasıyla iyice artmıştır III Murat ın anası Yahudi dönmesi Nurbanu Sultan vasıtasıyla Yahudi nüfuzu artmış ve bazı Yahudiler Saray da önemli roller icra etmiştir Sokullu Mehmet Paşa nın ölümü ile Saray da bir otorite boşluğu meydana gelmiştir III Murat Devlet işlerindeki nüfuz ve itibarını kaybetmeye başlamış Saray da Valide Sultanlar ve Yahudi kadınlar hükümet işlerinde müessir olmuş hatta Devlet in dış işlerine dahi karışmışlardır

Osmanlı Devleti nde Yasef Nasi ile başlayan Yahudi nüfûzu kadınların Saray da etkili olmaya başlamasıyla iyice artmıştır III Murat ın anası Yahudi dönmesi Nurbânû Sultan vasıtasıyla Yahudi nüfûzu artmış ve bazı Yahudiler Saray da önemli roller icra etmiştir Sokulluk Mehmet Paşa nın ölümü ile Saray da bir otorite boşluğu meydana gelmiştir III Murat Devlet işlerindeki nüfûz ve itibarını kaybetmeye başlamış Saray daki Valide Sultanlar ve Yahudi kadınlar hükümet işlerinde müessir olmuş hatta Devlet in dış işlerine dahi karışmışlardır

TürkiyeCumhuriyeti kurulurken Yahudiler Rumlar ve Ermeniler Lozan Antlaşması mucebince Azınlık statüsü ile Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmuşlardır Her Türkvatandaşı gibi hayatlarını devam ettirmektedirler Bununla beraber TürkiyeCumhuriyeti zaman zaman uluslararası alanda Gayrimüslimlerle ilgili konulardabazı sıkıntılara maruz kalmaktadır Sıkıntıların kaynağını Osmanlı Devleti ndenTürkiye Cumhuriyeti ne geçişte muğlak bırakılan meseleler oluşturmaktadır Bubakımdan günümüz problemlerine çözüm ararken geçmişi bilme mecburiyeti ortayaçıkmaktadır OsmanlıDevleti nde farklı kültürlere sahip insanlar barış içinde yaşamıştır ÇünküTürk kültüründe farklılık tehdit olarak değil hep zenginlik olarak görülmüştür Farklı inançta kültürde insanları bünesinde barış içinde yaşatmış olan OsmanlıDevleti ndeki uygulamalar birlikte yaşatma tecrübemizin laboratuvarı olarakda önem taşımaktadır Osmanlı Devleti ilk yıllarından itibaren bünyesinde Yahudi nüfusu barındırmıştır Bu devlet özellikle 15 ve 16 yüzyıllarda olmak üzere Batı ülklerinde inançlarındandolayı zulme uğrayan Yahudileri topraklarına kabul etmiştir Onları inanç veibadetlerinde serbest bırakmıştır Yahudiler Osmanlı Devleti nde din merkezli bir toplulukolarak yaşamışlardır Yahudi dininin kuralları hem kendi aralarında hem debaşka topluluklarla olan ilişkilerinde etkili olmuştur Bu yüzden YahudilerinOsmanlı Devleti hâkimiyetinde dinî ve sosyal durumlarının bilinmesi önemkazanmaktadır