Osmanlı Gayrinizami Harp Doktrini

Gayrinizami harp nedir 19 yüzyıldan günümüze kadar nasıl bir rol oynamıştır Modern gayrinizami harp teorisinin temelleri nasıl atılmıştır Günümüzde gayrinizami harp alanında otorite kabul edilen ABD nin modern teoriye katkısı ne yönde olmuştur Balkan Harbi öncesinde yaşanan ayaklanma hareketleri ve çete muharebeleri ile Makedonya Sorunu bağlamında teşkil edilen komitaların Osmanlı gayrinizami harp tecrübelerine nasıl bir etkisi olmuştur Osmanlı Devleti nin Balkan Harbi için hazırladığı harekat planlarında gayrinizami harbe yönelik hangi hu suslar kurgulanmıştır Harp esnasında hangi unsurlara gayrinizami harp görevleri verilmiştir Günümüzde küresel silahlı çatışmaların haritasına bakıldığında en fazla öne çıkan muharebe türünün gayrinizami harp ve gayrinizami kuvvetlere karşı harekat olduğunu söylemek mümkündür Gayrinizami harp geçmişten günümüze her dönemde çoğunlukla zayıfın güçlüye karşı kullandığı bir silah olsa da günümüzde güçlünün de zayıfa veya dengine karşı dolaylı strateji kapsamında başvurduğu bir kuvvet çarpanıdır 1826 1912 yılları arasında yeni düzenli ordu ve özellikle 1878 1912 Makedonya Sorunu döneminde Osmanlı askeriyesi gayrinizami harp harekatının en aktif uygulayıcıları arasında yer almıştır Osmanlı İmparatorluğu nun geç dönem askerî tarihi gayrinizami harp incelemesi için büyük potansiyele sahiptir Elinizdeki eser Osmanlı gayrinizami harp tecrübesini Balkan Harbi özelinde yeniden düşünmeyi amaçlamaktadır Eser akademik çevrelerin bugüne kadar yeterince incelememiş oldukları Osmanlı gayrinizami harp tecrübesinin günümüzde askerî doktrin üretmede başı çeken NATO eksenindeki ABD nin ortaya koyduğu ve bütün dünyada kabul gören modern gayrinizami harp doktrini ile benzeşen yönlerini ortaya koymaktadır Ali Güneş in hem teorik kavramsal hem de tarihî bir analiz olarak işlediği Gizli Teşkilatlar Serisi nin yeni kitabı Gayrinizami Harp yalnızca bu sahada çalışanların değil alana merak duyanlarında da başucundan eksik etmeyecekleri bir kaynak eser

Gerilla harbi küçük savaş ayaklanma düşük yoğunluklu çatışma ve özel harp gibi farklı adlandırmalarla anılagelen gayrinizami harp ta rihsel süreçte antik çağlara kadar uzanır Temelinde uzun soluk lu yıpratma taktiğini esas alan bu yaklaşım sızma sıyrılma baskın ve sabotaj gibi düzenli harp dışı harekât türleri yoluyla düşmanı hedef alırken halk desteğine de büyük önem verir Devasa orduların ve devletlerarası savaşların ana temayı oluşturduğu son iki yüzyılın siyasi tarih anlatısı içerisinde dahi kendine önemli bir yer bulabilen gayrinizami harp düzenli ordular tarafından da politik hedefler doğrultusunda kullanılmaktadır Antik Çağ da göçebe halkların mücadelelerini Roma İmparatorluğu nun idaresi altındaki bölgelerde karşılaştığı ayaklanmaları İslam ın yayılma sürecinde uygulanan stratejileri karşılaşılan yerel mukavemetleri ve Haçlı Seferlerine karşı Anadolu da görülen Selçuklu direnişini bu savaş anlayışı dahilinde incelemek mümkündür Modern dönemde ise gayrinizami harp Birinci ve İkinci Dünya Savaşlarında hem partizan hareketler gibi direniş grupları hem de düzenli ordularca kurulan özel birlikler vasıtasıyla kullanılmıştır 20 yüzyılın ikinci yarısından sonra ise Latin Amerika Afrika Vietnam Afganistan ve Irak gibi farklı coğrafyalardaki tecrübeler üzerinden literatürde belirgin bir olgu haline gelmiştir Milli Savunma Üniversitesi Kara Harp Okulu Dekanlığı öğretim üyeleri Emrah Özdemir ve Ahmet Özcan gayrinizami harp kavramının teorik zeminine ve köklerine inerek bu savaş tarzının gelişiminin izlerini sürüyor Gerek kavramın tarihsel süreç içerisinde gelişimini gerekse pratikte ne gibi değişim ve dönüşümlerin yaşandığını göstererek tarihöncesi dönemden 21 yüzyılda Irak ve Afganistan işgalleri sırasındaki direnişlerin ve bunlara karşı koyma mekanizmalarının anatomisini çıkarıyorlar Elinizdeki kitap gayrinizami harbin teorik ve pratik tarihini sunması bakımından Türkçe literatürde ilk olma özelliğini de taşıyor Gayrinizami Harp Tarihi Direniş Ayaklanma Çatışma düzenli muharebeden farklı taktik ve teknikleri barındıran bu yoğun politik mücadelenin kavramsal ve teorik gelişimini ele alan dünya tarihinde yaşanmış farklı tecrübeleri aktararak zenginleştiren bir başvuru kaynağı