Osmanlı Hâkimiyetinde Arap Toprakları — Jane Hathaway

Osmanlı tarihçiliğinde özellikle Mısır ve Yemen konusundaki çalışmalarıyla tanınan Prof Jane Hathaway Osmanlı Hâkimiyetinde Arap Toprakları nın üç yüz yılını 1516 1800 anlattığı bu mükemmel sentez eserinde şu önemli saptamayı dile getiriyor Osmanlı tarihi ve kurumlarını anlamadan 1516 ve Birinci Dünya Savaşı arasındaki Arap toprakları tarihini anlayamayacağımızı bugün eskisinden çok daha açık bir şekilde görüyoruz Dört yüzyıl işgal diye etiketlenemeyecek kadar uzun bir dönemdir Hathaway Arap topraklarında 19 ve 20 yüzyıllarda yükselen milliyetçi akımların ve kurulan ulus devletlerin peşisıra Osmanlı hâkimiyetini bu topraklardaki uygarlığa hiçbir katkısı olmamış bir işgal dönemi diye niteleyen ve artık zaman aşımına uğramış tarih anlayışının yanı sıra bu yaklaşımın revize edilmiş daha gelişkin türevlerini de çürütüyor Bu dönemi günümüzün modern Ortadoğu sunun temellerinin atılmasında büyük payı bulunan muazzam bir sosyal kültürel politik ve ekonomik değişim dönemi olarak değerlendiriyor Arap ve Osmanlı arşivlerini çok üretken bir biçimde kullanan yazar söz konusu değişimlerin izini sadece politik elit ve siyasal tarih içinde değil çarşı esnafından aşiretlere loncalardan vakıflara köylülerden kadınlara etnik ve dinsel azınlıklara kadar çok çeşitli toplumsal kesimler ve alanlarda sürüyor Jane Hathaway in sürükleyici bir dille kaleme aldığı bölgeye ve döneme yepyeni bir bakış açısı getiren bu eseri Osmanlı Hâkimiyetinde Arap Toprakları nı anlamak isteyen herkes için vazgeçilmez bir başvuru kaynağı olacak