Osmanlı İlmiye Merkez Teşkilatı nda Reform
Osmanlı İlmiye Merkez Teşkilatı nda Reform
Kitabevi Yayınları
Osmanlı İlmiye Merkez Teşkilatı nda Reform
Kır serdarlığının ortaya çıkışını isminden de anlaşılacağı gibi özellikle uzun süren savaşların isyanların ve sosyal kargaşanın duraklama döneminden başlayarak sürekli hale gelmesinden itibaren kırsal alanlarda ortaya çıkan eşkıyaları ortadan kaldırmak ve buralarda güvenliği sağlamak için oluşturulduğunu düşünmekteyiz Kır serdarlığıyla ilgili belgelerin içeriğine bakıldığında ilk dönemlere ait olanların içeriğinde daha çok yeniçeri asker kaçaklarının yakalanması ve bunların bulundukları bölgelerde meydana getirdikleri olayların önlenmesinin konusu üzerine odaklandığı görülmektedir Nitekim bu dönemden önce yayınlanan klasik dönem mühimme defterlerinde bu konu ile ilgili bir kayda en azından biz rastlayamadık Kır serdarlığı kavramının 18 yüzyılda büyük oranlara ulaşan asker kaçakları ve bunların bir sonucu olarak Anadolu yu kasıp kavuran Celali ayaklanmalarının artmasından sonra ortaya çıktığı ve adı geçen yüzyılın sonlarına doğru bir sistemin adı haline geldiği söylenebilir Ayrıca bu teşkilat Osmanlı Devleti nde düzenli ordunun sistemleşip birimlerinin jandarma veya zaptiye adıyla kökleşmesine kadar onun boşluğunu dolduran hükümetin izni ve yerel idarelerin arzusuyla oluşturulan bir güvenlik birimidir Kır serdarlığıyla ilgili erken dönem kayıtlarında bu sistemin mevcut yeniçeriler arasındaki Turnacıbaşı gibi üst düzey tecrübeli askerler vasıtasıyla işletildiğini ve 18 yüzyılın sonundan itibaren daha alt düzeydeki yeniçerilerin de bu görev için seçildiği görülmektedir 19 yüzyılda ise yeniçeri ocağının kaldırılmasından sonra bu görev ihtiyaç duyulan bölgelerdeki valiler aracılığıyla geçici süreliğine seçilen bölgeden veya halktan askeri zabitlere bölge halkından ileri gelen kimselere ve hatta affedilmiş eski eşkıyalara dahi verilmiştir
İletişim Yayınları
Osmanlı İmparatorluğu nun III Selim ile başlayıp II Mahmud ile devam eden reform devrinde şeyhülislâmın yetki ve sorumluluk alanı genişledi İlmiye teşkilâtı ilk kez tüm birimleriyle hiyerarşik olarak şeyhülislâmın başında bulunduğu bir teşkilât yapısına kavuştu Böylece şeyhülislâm başlı başına bir nezaret olan vakıfların idaresi hariç tüm şer î işlerin ve kurumların nazırı oldu Esas itibariyle 19 yüzyılda şeyhülislâm sadece ihtiyaç duyulan konularda gerekli fetvaları vermek zorunda olan bir onay mercii değil fetva verme vazifesine ve yargıda temyiz yetkisine de nezaret eden geniş bir teşkilâtın nazırıydı Bu nedenle şeyhülislâm idarî ve siyasî kimliği olan ve Osmanlı merkez bürokrasisinin vazgeçilemez ve ihmal edilemez temel unsurlarından biriydi Bu çalışma Yeniçeri Ocağı nın ilgasından sonra ilmiye sınıfına da ders vermek amacıyla vakıf gelirlerine el konulduğu ve ilmiye teşkilâtının kendi haline terk edildiği şeklindeki tarihî kabullerin aksine Osmanlı reformunun bir bütün olarak ele alındığını ve ilmiye teşkilâtının da yenileştiğini göstermektedir Türkiye Bilimler Akademisi nin TÜBA 2013 yılı Telif Eser Ödülü nü kazanan Osmanlı İlmiye Merkez Teşkilâtı nda Reform 1826 1876 alanındaki en önemli eserlerden biri
Grafiker Yayınları
Yazar lar İbrahim Solak Mustafa Güler Özen Tok Mehmet Demirtaş Mustafa Alkan Ümit Kılıç Arif Sarı Osmanlı Devletini anlamak sadece sultanların ve vezirlerin büyük işlerini öğrenmekle bitmez Osmanlı kurumlarının yapısını ve işleyişini çözmek büyük bir medeniyetin nasıl meydana geldiğini ve yüzlerce yıl nasıl ayakta kaldığını anlamayı kolaylaştırır Bundan dolayı Osmanlı Teşkilat Tarihi El Kitabı Osmanlıları anlamaya yeni bir kapı açmaya çalışıyor Elinizdeki kitap Üniversitelerimizin Tarih bölümlerinde Osmanlı Teşkilat Tarihi Osmanlı Kurumları Tarihi Osmanlı Müesseseleri ve Medeniyeti Tarihi gibi isimlerle okutulan dersler için El Kitabı olarak hazırlanmıştır Bununla birlikte Osmanlı devlet teşkilatını merak eden okuyucular için de kolay okunabilen faydalı bir eserdir