Osmanlı İmparatorluğu nun Tarihsel Coğrafyası

Ortaçağın geçerli tek zenginlik kaynağı toprak geçerli tek siyaset tarzı da fetihti Bu iki vazgeçilmez hayat koşulunun gerçeklerini kabul eden iktidar sahipler yeryüzü mirasını şekillendiren büyük imparatorlukların temellerini attılar Osmanlı İmparatorluğu hiç kuşkusuz bu mirasta pay sahibidir Oğuzlar a bağlı Kayı boyu 13 yüzyıl sonundan itibaren Anadolu Balkanlar ve Akdeniz coğrafyasını kuşatacak toplumsal siyaseti adım adım inşa etmiştir Roma Bizans ve Abbasi yönetim geleneklerini bünyesinde barındıran bu siyasi irade 16 yüzyılda kendi tarihsel coğrafyasının sınırlarına vardığında dünya artık eski dünya değildi Çünkü Osmanlı İmparatorluğu hem bir hakimiyet sembolü hem de kültürler arası kaynaşmanın baş aktörü olarak tarih sahnesinde yerini almıştı Donald Edgar Pitcher tarih araştırmalarında artık bir klasik sayılan ünlü çalışması Osmanlı İmparatorluğu nun Tarihsel Coğrafyası nda bu aktörün ilginç serüvenini özel olarak hazırlanmış haritalar aracılığıyla inceliyor Pitcher ın anlatısına eşlik eten haritalar yalnızca siyasi sınırları değil farklı din dil ve ırkların tarih içindeki varlıklarını da somutlaştırmakta Kitap eleşitirel kaynakçası dizini ve metni bütünleyen haritalarıyla Osmanlı İmparatorluğu konusunda temel bir başvuru kaynağıdır

Osmanlı İmparatorluğu nun Ekonomik ve Sosyal Tarihi Osmanlı tarihini dünya tarihinin ayrılmaz bir parçası haline getiren Halil İnalcık ın orijinali Cambridge University Press tarafından yayınlanan eseridir Bu eser aynı zamanda İkinci Dünya Savaşı na dek siyasi ve askeri olaylardan ötesini sorgulamayan tarihçilik yaklaşımının toplumsal ve ekonomik boyutların da katılarak zenginleşmesiyle değişen dünya tarihçiliğinin Osmanlı tarihi bölümüne dair bir çalışma olarak düşünülüp kaleme alınmıştır Bu çalışma gelecek nesil tarihçiler için daha derinlemesine çalışmalar bekleyen yeni gündem maddelerini ve metodolojik örnekleri de içerir Bu ilk ciltte Halil İnacık ın 1300 1600 döneminin sosyal ve ekonomik tarihine dair esere de damgasını vuran yaklaşımının ana hatları çiziliyor Osmanlı İmparatorluğu nun Ekonomik ve Sosyal Tarihi nin ikinci cildi 2018 yılında okurlarla buluşacaktır

Mehmet Genç akademik çalışmalarına 1960 lı yılların başında Ömer Lütfi Barkan ın nezaretinde başlar Osmanlı iktisat tarihinden hareketle Osmanlı dünyasını anlama ve anlatma gayreti yarım asırdan fazla sürer Elinizdeki bu kitapta 2000 2020 yılları arasında kaleme aldığı 22 çalışma bulunmaktadır Mehmet Genç in ilk defa 2000 yılında yayımlanmış olan Osmanlı İmparatorluğu nda Devlet ve Ekonomi isimli kitabı ve buna 2 cilt olarak eklenen bu eseri ile Osmanlıların dünya görüşü kurumları ve uygulamaları ile Avrupa nın modernlik tecrübesinden farklılıklarını ortaya koymaya çalışır Osmanlı İmparatorluğu nda Devlet ve Ekonomi 2 isimli bu eserinde Genç sözü edilen çerçevede Osmanlı tarihinin yeniden dönemlendirilmesine dair eleştirel bakış açışını ortaya koymanın yanı sıra esnaflık ticaret yedi vahit gibi kurumları uzun yıllara dayanan derin birikimi ile değerlendirir Ayrıca zeytinyağı sabun tuz kahve gibi Osmanlı zirai ekonomisinin temelini teşkil eden bir kısım emtia ile dış ticarete konu olan malları imalat tüketim ve satış temaları içinde inceler

Elinizdeki eser hem Osmanlı toplumsal ve ekonomik tarihi alanını özetliyor hem de yeni bilgi ve perspektiflere açılıyor Yarım yüzyıllık bir bilgi ve araştırmalar birikimine yaslanırken hâlâ emekleme aşamasında olan bir çalışma sahasını tek bir ciltte toplamaya çalışıyor Aynı zamanda değişik bölümlerin yazarları kendi araştırma bulgularını sunuyor bilinenlerin sentezinden yeni sorgulama ve çözümlemelere uzanıyorlar Editörlüğünü yaptığımız ciltte bu dört dönemin yani sırasıyla 1300 1600 arası ile 17 18 ve 19 yüzyılların her biri konunun bir uzmanı tarafından bağımsız olarak hazırlanmış buna karşılık tüm eserin yaklaşım birliği her dönemi siyasal ekonomik ve toplumsal yönleriyle kucaklayan ortak bir plan yoluyla sağlanmıştır kanısındayız Bu eserde mümkün olan her noktada yeni perspektiflerden hareketle ve gerek özgün arşiv malzemelerine gerekse bu kaynakları kullanarak yapılmış en son çalışmalara dayanarak Osmanlı toplumsal ve ekonomik gerçekliğini küresel bağlamı içinde yorumlamaya çalışmış bulunuyoruz Halil İnalcık Donald Quataert

Osmanlı İmparatorluğu nda Devlet ve Ekonomi I Osmanlı İktisat Tarihi üzerine hac yolunda bir karınca ahlakıyla kırk yıla yayılan titiz bir ilmî mesainin semeresinin toplandığı her ifadesi geniş ve nihayetsiz bir araştırma vadisinin dağınık kayıtlarından derlenen nicel verilerin aynı titizlik ve gayretle ele alınmasıyla ortaya konulmuş hüküm cümlelerinden oluşan Osmanlı iktisadını kayıt ve sayılar üzerinden anlamlandırıp arkasındaki zihniyeti ortaya koyan büyük bir çalışmadır Kitap yayımlandığı andan itibaren umumi manada Türk tarihçiliğinin hususi olarak da Osmanlı İktisat ve Maliye Tarihi nin abidevi verimleri arasında yerini alıp klasikleşmiştir