Osmanlı İmparatorluğu ve Floransa — Mikail Acıpınar

İtalya Eski Dünya nın merkezini oluşturan Akdeniz Dünyasında insanlık tarihinin gördüğü büyük imparatorluıklardan olan Roma yı ve Hristiyanlık aleminin ruhani liderliğini topraklarında barındırması nedeniyle bu coğrafyada yüzyıllarca egemen olmuştur Asker idari dini diplomatikiteknik ve sanatsal alanlardaki üstünlükleriyle birlikte Doğu Batı eksenli ticari harekettiliği de kontrol ederek yönlendiren İtalyanlar sahip oldukları gücü zamanla daha da artırmışlardırç İstanbul un Fethiyle birlikte Devlet i Aliyye nin bir dünya gücü olarak ortaya çıkışı ve izleyen süreçte coğrafi keşiflerde şekillenen Yeni Dünya Düzeninde başy ta Venedik Ceneviz ve Floransa Firenze olmak üzere birçok italyan şehir devlet politikalarını Kardeniz Boğazlar Adalar Denizi ve Akdeniz çevresiyle art bölgelerine haklim olan Osmanlılarla iyi ilişkiler yürütmek üzerine kurgulamak zorunda kalmışlardır Floransa da Cosimo de Medici 1389 1464 nun 1434 te devlet yönetimini ele geçirmesiyle yaklaşık üç yüz yıl sürecek olan Medici Ailesi nin iktidarı başlamıştır II Mehmed in saltanatında tanınan himaye ve ayrıcalıklar dolayısıyla rakiplerine karşı ticari ve diplomatik üstünlük kazanan Floransalılar Osmanlıların Avrupa siyasetindeki yeni ve en kıymetli öüttefili haline gelmiştir Sultan Süleyman ın XVI yüzyıldaki muhteşem iktidarında Venedik in eski güç ve itibarını yeniden kazanmasına Mecidi yönetimininse daha çok İspanyol Habsburg yanlısı siyaset izlemeye başlaması Floransa nın saygınlık ve güvenilirliğini yitirmesine neden olmuştur 1569 da Toskana Grandukalığı II Granducato di Toscana adını alan devletin desteğiyle kurulan Santo Stefano Şövalyeleri Tarikatı ve devlet donanmasına ait gemilerin Cerbe ve Malta seferlerinde Osmanlı karşıtı cephede yer almaları tüm Floransalıların Türk ülkesinden sınır dışı edilmelerine yol açmıştır Böylece yaklaşık yüzyılkadar süren iki devlet arasındaki dostane ilişki yerini Akdeniz de yaşayan korsan savaşlarını bırakmıştır İtalyan denizci tüccar devletlerin Doğu dünyasındaki varlık ve faaliyetlerinin aydınlatılması bütünüyle Akdeniz tarihine katkı sağlayacaktır Elinizdeki eser Rönesans ın kalbi sayılan Floransa toskana Büyük Dukalığı ile Osmanlı İmparatorluğu arasındaki siyasi diplomatik ticari ve askeri ilişkilere ışık tutmaktadır Dr Mikail Acıpınar birincil kaynakalara dayalı kapasamlı ve titiz araştırmalar sonucunda kaleme aldığı çalışmasıyla alanında son derece önemli boşluğu doldurmuş ve tarihçiliğimize değerli bir eser kazandırmıştır Prof Dr Vehbi Güntay Ege Üniversitesi