Osmanlı İmparatorluğu ve İslami Gelenek

Çeşme yenilgisinin 1770 sonucu olarak Osmanlı denizciliğinin modernleşmesinde Osmanlıların çağdaşı devletlerin teknolojisini adapte etmedeki başarısının devrin önemli denizci devletlerinin en iyi oldukları alanlar üzerinden yapılması tercihlerin tesadüfî olmadığını göstermektedir Tuncay Zorlu nun kitabı bütün bu konuları aydınlatacak bilgi birikimini ve değerlendirmeleri sunmaktadır İdris Bostan 18 asırdaki ordu modernleşmesi önemli ölçüde bilgimizin dışındadır Osmanlı tarihindeki büyük bir boşluğu dolduran 3 Selim devrini ele alan Doç Dr Tuncay Zorlu nun eseri bahriyedeki teknik yenilenmeyi içeriyor Osmanlı modernleşmesi ve mühendisliği açısından önemli bir katkıdır Bu gibi çalışmalar Osmanlı Denizcilik Tarihi hakkındaki önyargıları ve yavan değerlendirmeleri süratle değiştirecektir İlber Ortaylı Osmanlı deniz gücü birtakım önyargı ve taraflı yaklaşımların çevrelediği bir alan olarak karşımıza çıkıyor Bilinen en yaygın yaklaşım şüphesiz Osmanlı deniz gücünün varlığını Piri Reis ile Barbaros arasındaki kısa bir süreyle sınırlandırandı Osmanlı deniz gücünü sadece deniz savaşlarıyla ilişkilendirerek deniz ticaretinden hiç bahsetmeyen bir başka önyargılı yaklaşım da mevcuttu Osmanlıların hiçbir zaman bir deniz gücü oluşturabilecek teknolojiyi geliştiremedikleri ya da birtakım dinî ideolojik sebeplerden dolayı adapte edemedikleri düşüncesi de önyargılar zincirinin son halkasını oluşturuyordu Peki tüm bu yaklaşımlar ne kadar doğruydu eksiklikleri ve başarılı yönleriyle Osmanlılar denizlerde hangi ufuklara doğru yelken açmıştı 3 Selim dönemiyle beraber iyice değişim ve gelişim gösteren Donanma yıHümâyûn nasıl dönemin başlıca büyük deniz güçlerinden biri hâline gelmişti Dönemin söz konusu yenilikçi yönünü ele alan Osmanlı ve Modernleşme 3 Selim Dönemi Osmanlı Denizciliği Osmanlı donanmasının 3 Selim dönemi sonlarına doğru nasıl Avrupa nın en güçlü donanmalarından biri haline geldiğini ortaya koyuyor Doç Dr Tuncay Zorlu nun kalemi Prof Dr İdris Bostan ın önsözüyle işte Osmanlı deniz gücünün perde arkası

Müslüman Türk devlet ve toplum geleneğinde değişik boyutlarıyla İslam ın yeri ve işlevi konusu belki ilk bakışta Kristof Kolomb un yumurtası gibi basit görünebilir Ama temelde bu Türk devletlerinin iç ve dış politikalarını toplumlarının yapısını doğru ve gerçekçi olarak anlamamız ve analiz etmemiz konusunda önemli ve karmaşık rolü olan bir problemdir Bu itibarla yüzyıllara yayılan uzun soluklu bir tarih sorunsalı olarak zihniyet kullanılan araçlar uygulanan yöntemler ve elde edilen sonuçlar olarak ciddi bir şekilde tartışılmayı hak ediyor İşte günümüz tarihçilerinden Ahmet Yaşar Ocak Selçuklular Osmanlılar ve İslam Tespitler Problemler Öneriler adlı kitabında bu sorunsalın siyasal kurumsal toplumsal tasavvufi ve itikadi boyutlarını Mehdîlik ve Mehdîci hareketler gibi toplumsal ve mistik ağırlıklı halk hareketlerine yansıyan yönlerini irdeliyor Devlet toplum ve İslam ilişkisi probleminin muhtelif yönlerini tarihsel gelişimi ve yansımaları bağlamında kendine özgü yaklaşımıyla sergilemeye çalışıyor