Osmanlı Medreseleri — Murat Akgündüz

Osmanlı Tarihi araştırmalarında medreseler belki de üzerinde en az çalışılan konulardan biridir Menşei İslam Tarihi nin ilk dönemindeki Suffa Ashabı na kadar götürülen medrese geleneğinin Osmanlı Devleti nde teşkilat yönünden en mükemmel seviyeye ulaştığı tarihi bir hakikattır Ancak zamanla eski ihtişamını kaybeden medreselerde tedrici bir gerileme başlamıştır Bu sebeple diğer Osmanlı müsseseleri gibi medreselerin de siyasi ve askeri gerilemeye bağlı olarak bir gerileme ve çöküş süreci yaşadığı sıkça ileri sürülmüştür Kanuni devrinden sonra medreselerin tamamen içine kapanarak yeniliklere kapalı oldukları ve eğitim seviyesinin giderek düştüğü kabul edilmiştir Böylece 19 asra gelindiğinde medrese sisteminin iflas noktasına sürüklendiği şeklinde yaygın bir kanaat ortaya çıkmıştır

Osmanlı Tarihi araştırmalarında medreseler belki de üzerinde en az çalışılan konulardan biridir Menşei İslam Tarihi nin ilk dönemindeki Suffa Ashabı na kadar götürülen medrese geleneğinin Osmanlı Devleti nde teşkilat yönünden en mükemmel seviyeye ulaştığı tarihi bir hakikattır Ancak zamanla eski ihtişamını kaybeden medreselerde tedrici bir gerileme başlamıştır Bu sebeple diğer Osmanlı müsseseleri gibi medreselerin de siyasi ve askeri gerilemeye bağlı olarak bir gerileme ve çöküş süreci yaşadığı sıkça ileri sürülmüştür Kanuni devrinden sonra medreselerin tamamen içine kapanarak yeniliklere kapalı oldukları ve eğitim seviyesinin giderek düştüğü kabul edilmiştir Böylece 19 asra gelindiğinde medrese sisteminin iflas noktasına sürüklendiği şeklinde yaygın bir kanaat ortaya çıkmıştır

Sayfa Sayısı 176 Baskı Yılı 2004 Dili Türkçe Yayınevi Beyan Yayıncılık

Osmanlı Tarihi araştırmalarında medreseler belki de üzerinde en az çalışılan konulardan biridir Menşel İslam Tarihi nin ilk dönemindeki Suffa Ashabı na kadar götürülen medrese geleneğinin Osmanlı Devleti nde teşkilat yönünden en mükemmel seviyeye ulaştığı tarihi bir hakikattır Ancak zamanla eski ihtişamını kaybeden medreselerde tedrici bir gerileme başlamıştır Bu sebeple diğer Osmanlı müsseseleri gibi medreselerin de siyasi ve askeri gerilemeye bağlı olarak bir gerileme ve çöküş süreci yaşadığı sıkça ileri sürülmüştür Kanuni devrinden sonra medreselerin tamamen içine kapanarak yeniliklere kapalı oldukları ve eğitim seviyesinin giderek düştüğü kabul edilmiştir Böylece XIX asra gelindiğinde medrese sisteminin iflas noktasına sürüklendiği şeklinde yaygın bir kanaat ortaya çıkmıştır

Osmanlı Tarihi araştırmalarında medreseler belki de üzerinde en az çalışılan konulardan biridir Menşel İslam Tarihi nin ilk dönemindeki Suffa Ashabı na kadar götürülen medrese geleneğinin Osmanlı Devleti nde teşkilat yönünden en mükemmel seviyeye ulaştığı tarihi bir hakikattır Ancak zamanla eski ihtişamını kaybeden medreselerde tedrici bir gerileme başlamıştır Bu sebeple diğer Osmanlı müsseseleri gibi medreselerin de siyasi ve askeri gerilemeye bağlı olarak bir gerileme ve çöküş süreci yaşadığı sıkça ileri sürülmüştür Kanuni devrinden sonra medreselerin tamamen içine kapanarak yeniliklere kapalı oldukları ve eğitim seviyesinin giderek düştüğü kabul edilmiştir Böylece XIX asra gelindiğinde medrese sisteminin iflas noktasına sürüklendiği şeklinde yaygın bir kanaat ortaya çıkmıştır

Osmanlı Tarihi araştırmalarında medreseler belki de üzerinde en az çalışılan konulardan biridir Menşel İslam Tarihi nin ilk dönemindeki Suffa Ashabı na kadar götürülen medrese geleneğinin Osmanlı Devleti nde teşkilat yönünden en mükemmel seviyeye ulaştığı tarihi bir hakikattır Ancak zamanla eski ihtişamını kaybeden medreselerde tedrici bir gerileme başlamıştır Bu sebeple diğer Osmanlı müsseseleri gibi medreselerin de siyasi ve askeri gerilemeye bağlı olarak bir gerileme ve çöküş süreci yaşadığı sıkça ileri sürülmüştür Kanuni devrinden sonra medreselerin tamamen içine kapanarak yeniliklere kapalı oldukları ve eğitim seviyesinin giderek düştüğü kabul edilmiştir Böylece XIX asra gelindiğinde medrese sisteminin iflas noktasına sürüklendiği şeklinde yaygın bir kanaat ortaya çıkmıştır

Osmanlı Medreseleri 19 Asır Beyan Yayınları

İslam tarihinde camiler Hz Peygamber devrinden itibaren bir eğitim kurumu olma vasfını taşımışlardır Yaygın kanaate göre X asırda müstakil medrese binaları ortaya çıkmasına rağmen camilerdeki eğitim faaliyetleri devam etmiştir Osmanlı döneminde cami dersleri büyük bir yaygınlık kazanmış ve buna bağlı olarak dersiamlık görevi ortaya çıkmıştır Camilerde toplumun her kesimine ders verdiği için müderrislikten üstün bir konumu olan dersiamlık hakkında günümüze kadar kaynaklara dayanan bir araştırma yapılmamıştır Bu sebeple arşiv belgeleri ve kaynaklara dayanan bu çalışma ortaya konmuştur

Osmanlı Tarihi araştırmalarında medreseler belki de üzerinde en az çalışılan konulardan biridir Menşei İslam Tarihi nin ilk dönemindeki Suffa Ashabı na kadar götürülen medrese geleneğinin Osmanlı Devleti nde teşkilat yönünden en mükemmel seviyeye ulaştığı tarihi bir hakikattır Ancak zamanla eski ihtişamını kaybeden medreselerde tedrici bir gerileme başlamıştır Bu sebeple diğer Osmanlı müsseseleri gibi medreselerin de siyasi ve askeri gerilemeye bağlı olarak bir gerileme ve çöküş süreci yaşadığı sıkça ileri sürülmüştür Kanuni devrinden sonra medreselerin tamamen içine kapanarak yeniliklere kapalı oldukları ve eğitim seviyesinin giderek düştüğü kabul edilmiştir Böylece 19 asra gelindiğinde medrese sisteminin iflas noktasına sürüklendiği şeklinde yaygın bir kanaat ortaya çıkmıştır

Osmanlı Tarihi araştırmalarında medreseler belki de üzerinde en az çalışılan konulardan biridir Menşei İslam Tarihi nin ilk dönemindeki Suffa Ashabı na kadar götürülen medrese geleneğinin Osmanlı Devleti nde teşkilat yönünden en mükemmel seviyeye ulaştığı tarihi bir hakikattır Ancak zamanla eski ihtişamını kaybeden medreselerde tedrici bir gerileme başlamıştır Bu sebeple diğer Osmanlı müsseseleri gibi medreselerin de siyasi ve askeri gerilemeye bağlı olarak bir gerileme ve çöküş süreci yaşadığı sıkça ileri sürülmüştür Kanuni devrinden sonra medreselerin tamamen içine kapanarak yeniliklere kapalı oldukları ve eğitim seviyesinin giderek düştüğü kabul edilmiştir Böylece 19 asra gelindiğinde medrese sisteminin iflas noktasına sürüklendiği şeklinde yaygın bir kanaat ortaya çıkmıştır

Sayfa Sayısı 176Baskı Yılı 2004Dili TürkçeYayınevi Beyan Yayıncılık

İslâm tarihinde camiler Hz Peygamber devrinden itibaren bir eğitim kurumu olma vasfını taşımışlardır Yaygın kanaate göre X asırda müstakil medrese binaları ortaya çıkmasına rağmen camilerdeki eğitim faaliyetleri devam etmiştir Osmanlı döneminde cami dersleri büyük bir yaygınlık kazanmış ve buna bağlı olarak dersiâmlık görevi ortaya çıkmıştır Camilerde toplumun her kesimine ders verdikleri için müderrislerden üstün bir konumu olan dersiâmlar hakkında günümüze kadar kaynaklara dayanan bir araştırma yapılmamıştır Bu sebeple arşiv belgeleri ve kaynaklara dayanan Osmanlı Dersiâmları adlı bu çalışma ortaya konulmuştur