Osmanlı Medreselerinde İlim 2 Cilt — Cevat İzgi

Eğitim sistemi ve bu sistem içinde okutulan ders kitaplarının bir milletin zihniyetini inşa etme ve geleceğini kuracak bireyleri yetiştirme bakımından ne kadar önemli olduğu hiç şüphesiz teslim edilmesi gereken bir gerçektir Bu nokta i nazardan altı yüz yıl boyunca hükümran olan ve kendinden önceki İslâm geleneğini mezcederek yeni ve özgün bir medeniyet inşa eden Osmanlı insanını yetiştiren eğitim sisteminin bir kurumu olarak medreseyi yapısını işleyişini müfredatını ve buralarda okutulan ders kitaplarını müstakil olarak ve geniş çapta ele alan Osmanlı Medreselerinde İlim okuyucuya ve günümüz araştırmacılarına Osmanlı insanının zihin dünyasıyla ilgili ipuçları sunmaktadır Eserin ilk bölümü olan riyâzî ilimler bahsinde sırasıyla aritmetik cebir geometri astronomi ve müzik eğitimini ikinci bölümü olan tabiî ilimler bahsinde ise tıp fizik kimya botanik zooloji mineraloji jeoloji ziraat ve coğrafya eğitimini ele alan İzgi nin tespitleri dönemin örgün eğitim kurumu olan medreselerde dinî ilimlerin yanı sıra aklî ilimlere ne ölçüde yer verildiğini ve ulemanın bu ilimler karşısındaki tavrını ortaya koymaktadır Bu bağlamda Osmanlı Medreselerinde İlim Osmanlı medreselerinde okutulan riyâzî matematik ve tabiî fizik ilimlere ilişkin bir literatür envanter çalışması niteliğinde olması dolayısıyla da Osmanlı bilim tarihi üzerine çalışanlar tarafından mutlaka görülmesi ve incelenmesi gereken bir eserdir Tanıtım Bülteninden

Eğitim sistemi ve bu sistem içinde okutulan ders kitaplarının bir milletin zihniyetini inşa etme ve geleceğini kuracak bireyleri yetiştirme bakımından ne kadar önemli olduğu hiç şüphesiz teslim edilmesi gereken bir gerçektir Bu nokta i nazardan altı yüz yıl boyunca hükümran olan ve kendinden önceki İslâm geleneğini mezcederek yeni ve özgün bir medeniyet inşa eden Osmanlı insanını yetiştiren eğitim sisteminin bir kurumu olarak medreseyi yapısını işleyişini müfredatını ve buralarda okutulan ders kitaplarını müstakil olarak ve geniş çapta ele alan Osmanlı Medreselerinde İlim okuyucuya ve günümüz araştırmacılarına Osmanlı insanının zihin dünyasıyla ilgili ipuçları sunmaktadır Eserin ilk bölümü olan riyâzî ilimler bahsinde sırasıyla aritmetik cebir geometri astronomi ve müzik eğitimini ikinci bölümü olan tabiî ilimler bahsinde ise tıp fizik kimya botanik zooloji mineraloji jeoloji ziraat ve coğrafya eğitimini ele alan İzgi nin tespitleri dönemin örgün eğitim kurumu olan medreselerde dinî ilimlerin yanı sıra aklî ilimlere ne ölçüde yer verildiğini ve ulemanın bu ilimler karşısındaki tavrını ortaya koymaktadır Bu bağlamda Osmanlı Medreselerinde İlim Osmanlı medreselerinde okutulan riyâzî matematik ve tabiî fizik ilimlere ilişkin bir literatür envanter çalışması niteliğinde olması dolayısıyla da Osmanlı bilim tarihi üzerine çalışanlar tarafından mutlaka görülmesi ve incelenmesi gereken bir eserdir

Eğitim sistemi ve bu sistem içinde okutulan ders kitaplarının bir milletin zihniyetini inşa etme ve geleceğini kuracak bireyleri yetiştirme bakımından ne kadar önemli olduğu hiç şüphesiz teslim edilmesi gereken bir gerçektir Bu nokta i nazardan altı yüz yıl boyunca hükümran olan ve kendinden önceki İslâm geleneğini mezcederek yeni ve özgün bir medeniyet inşa eden Osmanlı insanını yetiştiren eğitim sisteminin bir kurumu olarak medreseyi yapısını işleyişini müfredatını ve buralarda okutulan ders kitaplarını müstakil olarak ve geniş çapta ele alan Osmanlı Medreselerinde İlim okuyucuya ve günümüz araştırmacılarına Osmanlı insanının zihin dünyasıyla ilgili ipuçları sunmaktadır Eserin ilk bölümü olan riyâzî ilimler bahsinde sırasıyla aritmetik cebir geometri astronomi ve müzik eğitimini ikinci bölümü olan tabiî ilimler bahsinde ise tıp fizik kimya botanik zooloji mineraloji jeoloji ziraat ve coğrafya eğitimini ele alan İzgi nin tespitleri dönemin örgün eğitim kurumu olan medreselerde dinî ilimlerin yanı sıra aklî ilimlere ne ölçüde yer verildiğini ve ulemanın bu ilimler karşısındaki tavrını ortaya koymaktadır Bu bağlamda Osmanlı Medreselerinde İlim Osmanlı medreselerinde okutulan riyâzî matematik ve tabiî fizik ilimlere ilişkin bir literatür envanter çalışması niteliğinde olması dolayısıyla da Osmanlı bilim tarihi üzerine çalışanlar tarafından mutlaka görülmesi ve incelenmesi gereken bir eserdir

Eğitim sistemi ve bu sistem içinde okutulan ders kitaplarının bir milletin zihniyetini inşa etme ve geleceğini kuracak bireyleri yetiştirme bakımından ne kadar önemli olduğu hiç şüphesiz teslim edilmesi gereken bir gerçektir Bu nokta i nazardan altı yüz yıl boyunca hükümran olan ve kendinden önceki İslâm geleneğini mezcederek yeni ve özgün bir medeniyet inşa eden Osmanlı insanını yetiştiren eğitim sisteminin bir kurumu olarak medreseyi yapısını işleyişini müfredatını ve buralarda okutulan ders kitaplarını müstakil olarak ve geniş çapta ele alan Osmanlı Medreselerinde İlim okuyucuya ve günümüz araştırmacılarına Osmanlı insanının zihin dünyasıyla ilgili ipuçları sunmaktadır Eserin ilk bölümü olan riyâzî ilimler bahsinde sırasıyla aritmetik cebir geometri astronomi ve müzik eğitimini ikinci bölümü olan tabiî ilimler bahsinde ise tıp fizik kimya botanik zooloji mineraloji jeoloji ziraat ve coğrafya eğitimini ele alan İzgi nin tespitleri dönemin örgün eğitim kurumu olan medreselerde dinî ilimlerin yanı sıra aklî ilimlere ne ölçüde yer verildiğini ve ulemanın bu ilimler karşısındaki tavrını ortaya koymaktadır Bu bağlamda Osmanlı Medreselerinde İlim Osmanlı medreselerinde okutulan riyâzî matematik ve tabiî fizik ilimlere ilişkin bir literatür envanter çalışması niteliğinde olması dolayısıyla da Osmanlı bilim tarihi üzerine çalışanlar tarafından mutlaka görülmesi ve incelenmesi gereken bir eserdir

Eğitim sistemi ve bu sistem içinde okutulan ders kitaplarının bir milletin zihniyetini inşa etme ve geleceğini kuracak bireyleri yetiştirme bakımından ne kadar önemli olduğu hiç şüphesiz teslim edilmesi gereken bir gerçektir Bu nokta i nazardan altı yüz yıl boyunca hükümran olan ve kendinden önceki İslâm geleneğini mezcederek yeni ve özgün bir medeniyet inşa eden Osmanlı insanını yetiştiren eğitim sisteminin bir kurumu olarak medreseyi yapısını işleyişini müfredatını ve buralarda okutulan ders kitaplarını müstakil olarak ve geniş çapta ele alan Osmanlı Medreselerinde İlim okuyucuya ve günümüz araştırmacılarına Osmanlı insanının zihin dünyasıyla ilgili ipuçları sunmaktadır Eserin ilk bölümü olan riyâzî ilimler bahsinde sırasıyla aritmetik cebir geometri astronomi ve müzik eğitimini ikinci bölümü olan tabiî ilimler bahsinde ise tıp fizik kimya botanik zooloji mineraloji jeoloji ziraat ve coğrafya eğitimini ele alan İzgi nin tespitleri dönemin örgün eğitim kurumu olan medreselerde dinî ilimlerin yanı sıra aklî ilimlere ne ölçüde yer verildiğini ve ulemanın bu ilimler karşısındaki tavrını ortaya koymaktadır Bu bağlamda Osmanlı Medreselerinde İlim Osmanlı medreselerinde okutulan riyâzî matematik ve tabiî fizik ilimlere ilişkin bir literatür envanter çalışması niteliğinde olması dolayısıyla da Osmanlı bilim tarihi üzerine çalışanlar tarafından mutlaka görülmesi ve incelenmesi gereken bir eserdir Tanıtım Bülteninden

Eğitim sistemi ve bu sistem içinde okutulan ders kitaplarının bir milletin zihniyetini inşa etme ve geleceğini kuracak bireyleri yetiştirme bakımından ne kadar önemli olduğu hiç şüphesiz teslim edilmesi gereken bir gerçektir Bu nokta i nazardan altı yüz yıl boyunca hükümran olan ve kendinden önceki İslâm geleneğini mezcederek yeni ve özgün bir medeniyet inşa eden Osmanlı insanını yetiştiren eğitim sisteminin bir kurumu olarak medreseyi yapısını işleyişini müfredatını ve buralarda okutulan ders kitaplarını müstakil olarak ve geniş çapta ele alan Osmanlı Medreselerinde İlim okuyucuya ve günümüz araştırmacılarına Osmanlı insanının zihin dünyasıyla ilgili ipuçları sunmaktadır Eserin ilk bölümü olan riyâzî ilimler bahsinde sırasıyla aritmetik cebir geometri astronomi ve müzik eğitimini ikinci bölümü olan tabiî ilimler bahsinde ise tıp fizik kimya botanik zooloji mineraloji jeoloji ziraat ve coğrafya eğitimini ele alan İzgi nin tespitleri dönemin örgün eğitim kurumu olan medreselerde dinî ilimlerin yanı sıra aklî ilimlere ne ölçüde yer verildiğini ve ulemanın bu ilimler karşısındaki tavrını ortaya koymaktadır Bu bağlamda Osmanlı Medreselerinde İlim Osmanlı medreselerinde okutulan riyâzî matematik ve tabiî fizik ilimlere ilişkin bir literatür envanter çalışması niteliğinde olması dolayısıyla da Osmanlı bilim tarihi üzerine çalışanlar tarafından mutlaka görülmesi ve incelenmesi gereken bir eserdir

Eğitim sistemi ve bu sistem içinde okutulan ders kitaplarının bir milletin zihniyetini inşa etme ve geleceğini kuracak bireyleri yetiştirme bakımından ne kadar önemli olduğu hiç şüphesiz teslim edilmesi gereken bir gerçektir Bu nokta i nazardan altı yüz yıl boyunca hükümran olan ve kendinden önceki İslâm geleneğini mezcederek yeni ve özgün bir medeniyet inşa eden Osmanlı insanını yetiştiren eğitim sisteminin bir kurumu olarak medreseyi yapısını işleyişini müfredatını ve buralarda okutulan ders kitaplarını müstakil olarak ve geniş çapta ele alan Osmanlı Medreselerinde İlim okuyucuya ve günümüz araştırmacılarına Osmanlı insanının zihin dünyasıyla ilgili ipuçları sunmaktadır Eserin ilk bölümü olan riyâzî ilimler bahsinde sırasıyla aritmetik cebir geometri astronomi ve müzik eğitimini ikinci bölümü olan tabiî ilimler bahsinde ise tıp fizik kimya botanik zooloji mineraloji jeoloji ziraat ve coğrafya eğitimini ele alan İzgi nin tespitleri dönemin örgün eğitim kurumu olan medreselerde dinî ilimlerin yanı sıra aklî ilimlere ne ölçüde yer verildiğini ve ulemanın bu ilimler karşısındaki tavrını ortaya koymaktadır Bu bağlamda Osmanlı Medreselerinde İlim Osmanlı medreselerinde okutulan riyâzî matematik ve tabiî fizik ilimlere ilişkin bir literatür envanter çalışması niteliğinde olması dolayısıyla da Osmanlı bilim tarihi üzerine çalışanlar tarafından mutlaka görülmesi ve incelenmesi gereken bir eserdir

Merhum Cevat İzgi nin Osmanlı Medreselerinde İlim adlı araştırması Osmanlı bilim tarihini kavrama yolunda muhtaç olunan veri tabanına ulaşmada ciddî bir katkı sağlamaktadır Çalışma Osmanlı yüksek entelektüel hayatının yalnızca kendisine indirgenerek açıklanamayacağı medrese kurumuyla sınırlandırılmıştır Açıkçası bu araştırma ilmiyye sınıfının örgün eğitim kurumu olan medresede modern anlamda bilim kategorisine sokulan matematik riyazî ve fizik tabiî bilimler in eğitimi ele almaktadır Eserin birinci cildini teşkil eden Riyazî İlimler bahsinde aritmetik cebir geometri astronomi ve müzik eğitimi ikinci cildini teşkil eden Tabiî İlimler bahsinde de tıp fizik kimya botanik zooloji mineroloji jeoloji ziraat ve coğrafya eğitimi incelenmektedir Medreselerde okutulan yahut medreselilerin haricen okuduğu bu derslerle ilgili olarak ortaya konan literatür çalışması eseri tam bir başvuru kitabı haline getirmiş olup bu yönüyle son derece titiz ve sabır isteyen bir gayretin hasılası olduğunu ispatlamaktadır Cevat İzgi nin tespitleri medresenin sanıldığının aksine aklî ilimler karşısında esas itibariyle menfî bir tavır sergilemediğini ortaya koyuyor Din öğretiminin en yüksek seviyede yürütüldüğü bu vakıf kurumlarında o devirler bakımından kayda değer bir ilim din çatışmasının yaşanmadığı yahut böyle bir atmosferin bulunmadığı bu eserle birlikte kesin olarak anlaşılıyor

Osmanlı bilim tarihi araştırmalarında yeni bir sayfa açılıyor Osmanlı medreselerinde fizik ve matematik bilimlerin eğitimiyle ilgili önyargıları yıkacak şimdiye kadar yapılmış en kapsamlı araştırma

Eğitim sistemi ve bu sistem içinde okutulan ders kitaplarının bir milletin zihniyetini inşa etme ve geleceğini kuracak bireyleri yetiştirme bakımından ne kadar önemli olduğu hiç şüphesiz teslim edilmesi gereken bir gerçektir Bu nokta i nazardan altı yüz yıl boyunca hükümran olan ve kendinden önceki İslâm geleneğini mezcederek yeni ve özgün bir medeniyet inşa eden Osmanlı insanını yetiştiren eğitim sisteminin bir kurumu olarak medreseyi yapısını işleyişini müfredatını ve buralarda okutulan ders kitaplarını müstakil olarak ve geniş çapta ele alan Osmanlı Medreselerinde İlim okuyucuya ve günümüz araştırmacılarına Osmanlı insanının zihin dünyasıyla ilgili ipuçları sunmaktadır Eserin ilk bölümü olan riyâzî ilimler bahsinde sırasıyla aritmetik cebir geometri astronomi ve müzik eğitimini ikinci bölümü olan tabiî ilimler bahsinde ise tıp fizik kimya botanik zooloji mineraloji jeoloji ziraat ve coğrafya eğitimini ele alan İzgi nin tespitleri dönemin örgün eğitim kurumu olan medreselerde dinî ilimlerin yanı sıra aklî ilimlere ne ölçüde yer verildiğini ve ulemanın bu ilimler karşısındaki tavrını ortaya koymaktadır Bu bağlamda Osmanlı Medreselerinde İlim Osmanlı medreselerinde okutulan riyâzî matematik ve tabiî fizik ilimlere ilişkin bir literatür envanter çalışması niteliğinde olması dolayısıyla da Osmanlı bilim tarihi üzerine çalışanlar tarafından mutlaka görülmesi ve incelenmesi gereken bir eserdir