Osmanlı Mülkünün Tarihi Coğrafyası
Osmanlı Mülkünün Tarihi Coğrafyası
Yeditepe Yayınevi
Osmanlı Mülkünün Tarihi Coğrafyası
Osmanlı Mülkü nün Tarihi Coğrafyası 1 Dünya Savaşı sırasında Celal Nuri İleri tarafından Osmanlı Türkçesi ile kaleme alınmış bir yapıt Batı da 1700 lü yıllarda tarihi coğrafya ismiyle verilmeye başlayan öncü eserlerin bu topraklarda Devlet i Aliyye nin son demlerinde aks i seda bulmuş bir ifadesi Bu eseri çağının diğer çalışmalarından farklı kılan özelliği ise imparatorluğun tarihi coğrafyasına odaklanıyor olması Özellikle Rum kavramı ile Osmanlı mülkünün egemenlik sahasının sınırlarını çizen yazar Küçük Asya ve Anadolu dan ziyade Suriye Filistin Irak Arabistan Kafkasya ve Kırım a yer veriyor Batıcı bir Osmanlı aydınının Kurtuluş Savaşı na giden süreçte mâzîden ders alınarak hâle ve âtîye hitap edercesine son Osmanlı mülkünün tapu belgesini deklare ettiği bir metin Bir yandan ilgili dönemdeki Osmanlıların zihin dünyasındaki egemenlik sahasına açıklık getirirken diğer taraftan dönemin siyasi ve ekonomik hususlarını alışılagelmişin dışına çıkarak mekân mefhumu üzerinden ele alıyor Yazar okuru zaman ve mekânda kısa ama derinlikli bir seyahate çıkarıyor Kimisi binlerce yıl öncesine dağlar bayırlar ve hatta çöller aşıp Ortadoğu coğrafyasında kadim bir medeniyete misafir olurken kimisi de Anadolu dan Kırım a yelken almış bir gemide buluyor kendini
Ötüken Neşriyat
İnsanlık tarihinin en eski yerleşimlerinden biri olan bugünkü Doğu Tür kistan toprakları tarihi kültürü ve coğrafyasıyla bütün olarak ele alınması ge reken bir sahadır Her şeyden önce siyai tarihlerin coğrafya üzerine kurulu olduğu hatta eski devirlerde siyasetin bizatihi coğrafya üzerine kurulduğu unutulmama lıdır Devletler hâkimiyetlerini ülke üzerinde kurarlar ve bu yüzden Doğu Türkistan tarihine dair yapılan çalışmalarda ülke yâni toprağın yeri sınırla rı ve hususiyetleri bilinmelidir Türklerin şehir ve medeniyet tasavvurunun müşahhas olduğu Doğu Türkistan ı anlayabilmek için bölgenin tarihî coğrafyasına vakıf olmak büyük bir önem arz ediyor Bu bakımdan tarih kaynaklarında Doğu Türkistan daki şehirler yollar ovalar kırlar dağlar ve sular ile ilgili adlar ve tasvirler belli bir usulde ele alınıp değerlendirilmelidir Kürşat Yıldırım ın saha araştırmalarına dayanarak büyük bir titizlikle hazırladığı Doğu Türkistan ın Tarihi Coğrafyası Doğu Türkistan daki geçmişin coğrafyasını yeniden inşa etmeye ve böylece Türk medeniyetinin bir coğrafyasını tarihin hayal görüntüsünden çıkarıp gözler önüne sermeye çalışıyor İki ana bölüme ayrılan kitabın ilk bölümün ilk kısmında Doğu Tür kistan ın incelenen devirlerdeki tarihinin verilmesine ve böylece incelenecek konunun tarih zemininin gösterilmesine çalışılmıştır Sonra bölgenin coğrafî zeminini kurmak üzere umûmî coğrafyadan yollardan sıcaklık ve yağışlardan düzlük lerden ve şehir yapılarından bahsedilmiştir İkinci bölümde ise şehir yerleşim ve yer mefhumlarının teorik olarak tartışılmasının akabinde toplam on iki büyük bölge altında Doğu Türkistan daki yerleşim ve yerlerin adları tarihte ortaya çıkış ları coğrafyaları kültürleri ve tarihleri ele alınmış ve sonra yerleşimler yerler dağlar ve sular tafsilatlı bir şekilde kaynakların imkan verdiği ölçülerde incelenmiştir