Osmanlı nın Dili

Tarihin kaydettiği muhteşem imparatorlukların sonuncusu olan Osmanlı İmparatorluğu onca ülkede onlarca halkı nasıl idare etmiş farklı dilleri konuşan onlarca halkla nasıl iletişim kurmuştu Osmanlı idaresi altındaki Balkanlarda Türkçenin rolü ne idi Osmanca nedir nasıl gelişmiştir Bu dil Türkçe Arapça ve Farsçanın karışmasından oluşmuş yapay bir dil miydi Osmanlı aydını kendi dilini nasıl görüyor ve adlandırıyordu Bütün bu konuların genel bir resmini vermek bu kitabın amacıdır

Pek çok millet ve devlete eşiklik ve beşiklik eden Eyüp sabırlı Yusuf yüzlü ahû gözlü koç yiğitler yatağı cihangirler otağı aşıklar diyarı erenler ocağı Anadolu muz vefalı göğsünden nice kahramanlar dahiler liderler gönül mimarları çıkarmıştır İnsan beden ve ruhuna yapışan birtakım hastalıkları Kur an Eczanesinden imal ettiği ilaçlarla tedavi etmeyi vazife edinmiş bu aşk ve gönül aynaları olan Mevlânâ Yunus Emre Şeyh Edebali Akşemseddin Emir Sultan Aziz Mahmut Hüdayi Nabi ve niceleri insanımızın ve nice devlet adamı hükümdarlarımızın Rûh dünyasına girerek onları Allah a kullukta devlet idare etme sanatında doruğa taşımışlardır Gerçek sultanların onlar olduğunu gören ve gönülden inanan Osmanlı Padişahları bu gönül ve rûh ordularının rehberliğinde devletine milletine ve insanlığa faydalı olmaya çalışmışlardır Elinizdeki eserde bütün insanlığın gözü kulağı kanadı ve yüreği olan bu manevi mimarlar tarafımızca tarihi dokusu içinde yeniden işlenmiş geleceğimizi şekillendirmeye bir ölçüde de olsa katkı sağlanmak istenmiştir

Avrupa da İktidar Mücadelesi Türkler ve Macarlar Yeniçağ ve Yakınçağ da Avrupa daki iktidar mücadelelerinin önemli bölgelerinden birisi Orta Avrupa nın merkezini teşkil eden Macaristan dır Macarların yaşadığı bu topraklar özellikle Osmanlı Habsburg hanedanları arasındaki askerî ve siyasî çatışma ve uzlaşı süreçlerinin tarihsel sahnesi olmuştur Osmanlılar ve Macarlar arasındaki etkileşim 14 yüzyılda Osmanlıların Balkanlar da yayılması ile başlamış özellikle Mohaç Savaşı sonrasında ise yeni bir hal almıştır 16 yüzyılda Osmanlıların Tuna Havzası siyasetinin önemli unsuru haline gelen Macarlar ile münasebetleri sonraki yüzyıllarda da artarak devam etmiştir 1848 de bağımsızlık mücadelesine girip başarılı olamayan mültecilerin Osmanlı ya ilticalarını ve kabullerini o zamanki Avusturya ve Rusya devletleri birlikte protesto ederek iadelerini talep ettikleri vakit Sultan Abdülmecid in Bir Macar ı elli bin Osmanlı kanı döker yine muhafaza ederim diye mukabelede bulunması bu ortak tarihin serlevhalarındandır Osmanlı Macar ilişkileri üzerine Türkiye de önde gelen tarihçilerden olan Prof M Tayyib Gökbilgin in bu çalışması bu ortak tarihin gelişiminin izlerini sürüyor Gökbilgin in on üç çalışmasını bir araya getiren bu kitap Macaristan daki Türk hâkimiyeti devrine dair bazı notlarla başlıyor II Murad devrindeki Osmanlı Macar mücadeleleri Korvin Mathias ın II Bayezid e mektupları Kanuni Sultan Süleyman ın Macaristan ve Avrupa siyasetinin safhaları 16 yüzyıl ortalarında Osmanlıların Tuna Havzası ve Akdeniz siyasetleri 1566 Szigetvar Seferi nin sebepleri ve hazırlıkları Budin in Türk idaresindeki vaziyeti Kara Üveys Paşa nın Budin Beylerbeyliği 17 yüzyıl başındaki Erdel hadiseleri ile sürüyor Kitabın son bölümlerinde ise Thököly İmre nin Osmanlı Avusturya ilişkilerindeki rolü II Rakoczi Ferenc ve Osmanlı himayesindeki Macar mülteciler ile 19 yüzyıl sonlarındaki Türk Macar münasebetleri yer alıyor Osmanlı Macar İlişkileri konuyla ilgilenen tüm tarih meraklıları ve bilhassa da tarih öğrencileri için bir başucu kaynağı özelliği taşıyor

Celal Nuri İleri nin çığır açan eseri Osmanlı Medeniyetinin Gerilemesi orijinal adıyla Tarih i Tedenniyat ı Osmaniye imparatorluğun çöküşünün acımasız ve çok boyutlu bir analizini sunuyor Yazar bu gerilemeyi tek bir nedene bağlamak yerine askerlikten hukuka dinden ekonomiye kadar geniş bir yelpazedeki iç ve dış faktörlerle inceliyor Kitap yalnızca Osmanlı nın değil Arap Acem ve Bizans gerilemelerinin Türklere etkilerini de mukayeseli bir şekilde ele alarak konuya evrensel bir boyut katıyor İstibdat Kanunların Kısırlığı ve Unsurlar Meselesi gibi siyasi ve sosyal dinamikler çöküşün ana sebepleri olarak belirleniyor Celal Nuri İktisadî Gerileme Fikrî ve Ahlâkî Çöküş başlıklarıyla toplumsal yapının nasıl çözüldüğünü sert bir dille ortaya koyuyor Kadın Konusu ve Özel Hayatın Çöküşü gibi o dönem için radikal sayılacak konularla çöküşün aile yapısına kadar indiğini gösteriyor Yazar Endülüs Lehistan ve Roma gibi büyük devletlerle tarihi mukayeseler yaparak Osmanlı nın kaderinin bir tekerrür olup olmadığını sorguluyor Dr Güstav Le Bon un teorileri ışığında kendi toplumunu inceleme cesareti gösteren bu eser aynı zamanda bir Kurtuluş Çaresi arayışıdır Yenilenme ve İlerleme Nasıl Olur sorusuna cevap arayan Celal Nuri çöküşten sonra dirilişin yol haritasını çizmeye çalışıyor Dr Av Faruk Yılmaz ın sadeleştirmesiyle günümüz okuruna ulaşan bu eser bir milletin vicdanıyla hesaplaşmasının en önemli metinlerinden biridir Bu kitap sadece tarihi anlamak değil aynı zamanda geleceği inşa etmek için bir zorunluluktur

Müşir Hüseyin Kıdwai 1878 1937 Hindistan Müslümanlarının önemli şahsiyetlerinden biri olan Kıdwai avukat siyasetçi yazar delege hatip gibi çok yönlü kimliğiyle tanınmaktadır İngiltere de hukuk okumuştur Hint Hilafet hareketinin öncülerindendir Osmanlı aşkı ve sevgisiyle dolu birisidir Avrupa daki diplomatik ve siyasi faaliyetleriyle Osmanlı Hilafeti ni Batılı devletlere özellikle de İngiltere ye karşı savunmuş ve Osmanlı yı İngiltere ye yaklaştırmaya çalışmıştır Mutlakıyet 1906 ve Meşrutiyet 1910 devirlerinde İstanbul a gelerek Osmanlı idarecileriyle temaslarda bulunmuştur Osmanlı basını onu büyük İslam alimi ve mücahidi olarak kamuoyuna duyurmuştur Kıdwai tarih sahnesinden çekilene kadar hep Osmanlı nın yanında olmuştur Osmanlı nın Son Dostları Müşir Hüseyin Kıdwai nin Türkçede yayınlanan eserlerinin büyük bir bölümünün bir araya getirilmesiyle ortaya çıkan bu külliyatta Osmanlı Devleti nin 2 Abdülhamid den başlayarak sona erdiği tarihe kadarki siyasi ve sosyal olayları üzerinde durulmaktadır Ayrıca o dönemin önemli konu başlıkları ve tartışılan meselelerinden olan hilafet Osmanlı nın geleceği demokrasi sosyalizm kadın hakları Filistin Ermeni Meselesi Birleşmiş Milletler ve Hıristiyanlık gibi birçok hususa açıklık getirilmektedir Kitapta Kıdwai nin şahsında ana hatlarıyla Hindistan Müslümanlarının Osmanlılara duydukları derin sevgi ve sıcak ilgi açıkça görülmektedir Osmanlılar da Hint Müslümanlarını kardeş olarak daima hayırla yad etmişlerdir Bu manevi mirasın bugün de Türkiye ve Pakistan halkları arasında güzel bir şekilde devam ettiğine tanık oluyoruz Yakın tarihimizi bizim dışımızda ama bizden biri olarak kabul ettiğimiz Hindistanlı dostumuz Kıdwai nin kaleminden incelemek bizi şimdiye kadar yaptığımız birçok tarih okumalarına rağmen farkında olmadığımız bir takım gerçeklerle yüzleştirecek İşte tam bir tarih ziyafeti