Osmanlı nın Sosyo Kültürel ve İktisadi Yapısı — Mübahat S Kütükoğlu
Osmanlı nın Sosyo Kültürel ve İktisadi Yapısı
Mübahat S KütükoğluTürk Tarih Kurumu Yayınları
Osmanlı nın Sosyo Kültürel ve İktisadi Yapısı
Mübahat S Kütükoğlu16 yüzyıl tahrir defterlerinden 1575 tarihli iki nüsha defterin karşılaştırmalı bir değerlendirmesi olan eser bugün İzmir e bağlı ilçe Osmanlı devrinde ise kah İzmir e tabi bir nahiye kah bağımsız bir kaza olan Çeşme nin sosyal ve iktisadi yapısını çözümlüyor Bir giriş ve yedi bölümden oluşan eser bölgenin coğrafi yapısı tarihi ve idari yapısı nüfusun köyler arasında dağılışı ziraat ve hayvancılık kazanın Osmanlı timar sistemi içindeki yeri ve ticaretteki rolünü konu alıyor Bölgeye gerçekleştirilen sürgünler ve sonuçları üzerinde de duruluyor
Türk Tarih Kurumu
ÖNSÖZ KISALTMALAR GİRİŞ I NÜFUS ve ARAZİ TAHRİRLERİ 1 Aydın ve Sığla Sancakları Tahrirleri 2 Tahrirlerin Yapılış Şekli II TAHRİR DEFTERLERİ Mufassal Defterler İcmal Defterleri Timar Defterleri Yaya Defterleri Konar Göçer Cemaat Defterleri I COĞRAFÎ YAPI II TARİH A ANTİK ŞEHİRLER 1 Erythrai 2 Teos 3 Lebedos B ÇEŞME 1 Adı 2 Çeşme nin Türk Hakimiyetine Girişi 3 Deniz Üssü Olarak Çeşme C EVLİYA ÇELEBİ NİN KALEMİNDEN 1 Çeşme 2 Karaburun 3 Sivrihisar İkinci Bölüm İDARÎ TEŞKİLÂT A İDARÎ YAPI B KÖY ADLARI 1 Coğrafi Özellikten Dolayı Verilenler 2 Cemaat Adı Taşıyan Köyler 3 Antik Çağdaki Adları Türk Hançeresine Değiştirilen Köyler 4 Köy Adlarındaki İmlâ Farklılıkları A RAİYYET NÜFUSU 1 Çeşme Nahiyesi Nüfusu 2 Karaburun Nahiyesi Nüfusu 3 Sivrihisar Seferihisar Nahiyesi Nüfusu 4 Hereke Nahiyesi Nüfusu 5 Cemaatler Nüfusu 6 Muaf ve Vazifeliler 7 Muafiyeti Olmayan Özel Statüdekiler a Hacılar b Azad Edilmiş Köleler c Mühtedîler B YAYALAR 1 Yaya Teşkilâtı 2 Yaya Nüfusu C KAZANIN TOPLAM TAHMİNİ NÜFUSU Dördüncü Bölüm ZİRAAT ve HAYVANCILIK I ZİRAAT A ZIRÂÎ İŞLETMELER B ZIRÂÎ MAHSÛLLER 1 Hububat a Buğday ve Arpa b Diğer Hububat ve Bakliyat Cinsleri 2 Bağ Bahçe Bostan 3 Sanayi Bitkileri a Zeytin b Pamuk c Keten Kendir Kenevir d Palamut e Sumak Yaprağı f Susam g Dul Yaprağı C KÜÇÜK SANAYİ 1 Dokumacılık 2 Değirmenler 3 Tahunhane 4 Diğerleri II HAYVANCILIK 1 Küçükbaş Hayvanlar 2 Arıcılık 3 Dalyan Beşinci Bölüm TOPRAK İDARESİ A Tİ M AR SİSTEMİ B SİPAHİLERİN GÖREVLENDİRİLMELERİ 1 Sahillerin Korunması 2 Donanmada Görevlendirilme C TOPRAKLARIN DAĞILIŞI 1 Padişah Hasları 2 Diğer Has Zeamet ve Timarlar D TIMARLARIN EL DEĞİŞTİRMESİ E NÜFUSUN DAĞILIŞI Altıncı Bölüm DEVLET İŞLETMELERİ VE TİCARET A MUKATAALAR 1 Haslar 2 Gümrükler 3 Tuzla B TİCARET 1 Çeşme nin Ticaretteki Rolü a Dış Ticaret b İç Ticaret 2 Kaçakçılık 3 Hafta Pazarları Yedinci Bölüm SOSYAL OLAYLAR I SÜRGÜNLER 1 Hane Göçleri 2 Cezalandırmak Maksadıyla Yapılan Sürgünler II KORSANLIK EŞKIYALIKVE DİĞER OLAYLAR Sekizinci Bölüm TARİHÎ ESERLER I ASKERÎ TESİSLER 1 Çeşme Kalesi 2 Sığacık Kalesi II SOSYAL TESİSLER 1 Cami ler Eski Çeşme Köyü Cami i Seferihisar Ulu Camii Hereke Kasım Çelebi Manzumesi 2 Kervansaray 3 Zaviyeler 4 Değirmen 5 Musluk 6 Hamam SONUÇ BİBLİYOGRAFYA İNDEKS EKLER 1 Çeşme Köylerinin Toprak Tasarrufuna Göre 932 1529 2 Çeşme Köylerinin Toprak Tasarrufuna Göre 983 1575 3 Çeşme Kazası Yaya Çiftlikleri 932 1525 26 4 Çeşme Kazası Yaya Çiftlikleri 952 1545 46 5 Statülerinin Değişmesinden Sonra Çeşme Kazası Çiftlikleri 983 1575 6 Çeşme Kalesi Muhafızları 924 1518 7 Çeşme Kalesi Muhafızları 983 1575 8 Çeşme Kalesi Muhafızları Oğulları 983 1575 9 Çeşme Kalesi Mühimmatı 983 1575 10 Çeşme Kalesi Muhafızları 990 1583 11 Çeşme Kazası Nüfusu 1529 12 Çeşme Kazası Nüfusu 1575 13 Çeşme Kazası Ziraat Arazisi 1529 14 Çeşme Kazası Ziraat Arazisi 1575 15 Çeşme Kazasındaki Mahsûller 1529 16 Çeşme Kazasındaki Mahsûller 1575 17 Yaya Çiftlikleri Nüfusu 1525 26 18 Yaya Çiftlikleri Nüfusu 1545 46 19 Yaya Çiftlikleri Nüfusu 1575
Türk Tarih Kurumu Yayınları
Birinci bölümToplumA Unsurlari1 Fert birey2 Aile ve evB I skan yerleri 1 Şehir kasaba mahalle 2 Köy 3 I skan yerlerinin kuruluş ve şenlendirilmesinde zaviyelerin rolüC Toplu i skanlar sürgünler 1 Sürgünün manası ve sebepleri 2 Toplu i skanın prensipleri 3 Sürgünlerden örnekler D Konar göçerlerI kinci bölüm Sosyal hayat ve sosyal kuruluşlar1 Sosyal sınıflar A Askeriler1 Seyfiye 2 I lmiye 3 KalemiyeB Reaya1 Sosyal kuruluşlarA Esnaf teşki lati 1 Esnafın manası 2 Ortaçağ avrupası esnaf teşkilatı 3 Fütüvvet teşkilatı B Vakıflar 1 Vakfın tarifi ve çeşitleri 2 Kuruluş şekillerine göre vakıflar 3 Vakıf gelirlerinin kullanılış şekilleri 4 Vakfın çalışma şekli 5 VakfiyeÜçüncü bölüm Sosyal olaylar 1 Asker ayaklanmalari A Yaya ve müsellemleri n i taatsi zli kleri B Kapikulu ayaklanmalari 1 Sikke tağşişi dolayısıyla ayaklanmalar 2 Sefer bahşişi dolayısıyla ayaklanmalar 3 Cülûs bahşişi dolayısıyla ayaklanmalar 4 Ulûfelerin eksik ödenmesi dolayısıyla ayaklanmalar 5 Padişahların hal ve katilleriyle sonuçlanan hareketler1 Halk hareketleri 1 Esnaf hareketi 2 Levend hareketleri 3 Eşkıyalık ve korsanlık 4 Suhte hareketleri 5 Celali i syanları 6 Ayan hareketleri 7 Vazifelilerin suiistimalleri D Olaylarin önlenmesi i çi n alinan tedbi rler 1 Vazifelilerin uyarılması 2 Takviye kuvvetler gönderilmesi 3 Asilere paye verilmesiDördüncü bölüm Adetler ve merasi mler A Kutlamalar 1 Devlet katındaki kutlamalar B Evli li k 1 Padişah evlilikleri 2 Sultan evlilikleri 3 Ekabir evlilikleriC Sünnet düğünleri 1 Şehzade sünnetleri 2 Ekabir sünnetleriBeşinci bölüm Sosyal mekanlar 1 Kahve ve kahvehaneler A Kahve B Kahvehaneler1 Hamam 1 I lk hamamlar 2 Türk hamamlarıAltıncı bölüm Gi yi m A Kumaşlar1 I pekliler 2 Yünlüler 3 Pamuklular 4 I pek pamuk karışımları B Kiyafetler 1 Osmanlı öncesi türk kıyafetleri 2 Osmanlı kıyafetleriYedinci bölümHayat tarzi 1 I ç mekânlarMefruşat1 Klasik devir 2 Tanzimat devri1 Sofra adabı ve mutfak düzeni A Sofra adabıB Mutfak1 Saray mutfakları 2 Mutfak eşya ve malzemeleriSekizinci bölüm Temi zli k ve sağlik 1 Önce temi zli kSu ve sabun1 Su 2 SabunIi SağlıkTababet ve hastahaneler A Hi jyen ve tababet1 Hijyen 2 TababetB Hastalıklar ve önleyi ci tedbi rler1 Salgın hastalıklar 2 Tahaffuzhane karantinaDokuzuncu bölüm Merkez mali ye teşki latı1 Defterdarlik müessesesi 1 Osmanlılardan önce 2 Osmanlı devletindeA Defterdarlarin vazi fe ve selahi yetleri B Maliye kalemleri1 Hazineye bağlı kalemler2 Defterdarlara bağlı kalemlerOnuncu bölüm Hazineler ve bütçeler A Hazineler1 Tek hazineli dönem 2 Çok hazineli dönem 3 Tek hazineli döneme geçişB Bütçeler1 Osmanlı bütçelerinin özellikleri 2 Bazı kaynak eserlerde yer alan bütçelerOnbirinci bölüm Gelir kaynakları ve borçlar1 Gelirler 1 Timar sistemi 2 Mukataa sistemi 3 Malikane sistemi2 VergilerA Şer i vergiler1 Öşür 2 Haraç 3 CizyeB Raivyet rüsümü sipahiye ödenen vergiler 1 Müslüman reayadan alınanlar 2 Gayr i müslim reayadan alınanlar 3 Diğer resimlerC Avarız vergileri1 Avarız vergilerinin dağılım şekli ve çeşitleri 2 Toplanma şekline göre avarız vergileriD Tanzimat sonrası örfi vergiler1 An cemaatin vergi 2 Emlak arazi ve temettü vergilerinin ayrılmasıE I stikrazlar1 I ç i stikrazlar 2 Dış i srikrazlarOnikinci bölüm Madenler para ve fiyat politikalarıA Madenler1 Kıymetli madenler 2 Diğer madenlerB Osmanlı para politikası1 Lidyalılardan osmanlılara sikke 2 Osmanlı sikkeleri 3 Kağıt para 4 Sikke tecdîd ve tashihleri 5 Osmanlı darphaneleri 6 BankalarC Fiyatların tesbit ve kontrolü1 Narh müessesesi 2 I htisab müessesesiOnüçüncü bölüm TicaretA I ç ticaret1 Ticaret şekilleri 2 I ç ticarette i stanbul un yeri 3 Diğer büyük şehirlerdeki ticaret 4 I ç ticarette söz sahibi olan tüccar 5 Bazı yasak ve tahditlerB Dış ticaret1 Ticaret i mtiyazları 2 Bazı yasak ve tahditler 3 Dış ticarette söz sahibi olan tüccarC Gümrükler1 Dahili gümrükler 2 Harici gümrükle
Türk Tarih Kurumu Yayınları
16 yüzyıl tahrir defterlerinden 1575 tarihli iki nüsha defterin karşılaştırmalı bir değerlendirmesi olan eser bugün İzmir e bağlı ilçe Osmanlı devrinde ise kah İzmir e tabi bir nahiye kah bağımsız bir kaza olan Çeşme nin sosyal ve iktisadi yapısını çözümlüyor Bir giriş ve yedi bölümden oluşan eser bölgenin coğrafi yapısı tarihi ve idari yapısı nüfusun köyler arasında dağılışı ziraat ve hayvancılık kazanın Osmanlı timar sistemi içindeki yeri ve ticaretteki rolünü konu alıyor Bölgeye gerçekleştirilen sürgünler ve sonuçları üzerinde de duruluyor
Türk Tarih Kurumu Yayınları
Birinci bölümToplumA Unsurlari1 Fert birey2 Aile ve evB I skan yerleri 1 Şehir kasaba mahalle 2 Köy 3 I skan yerlerinin kuruluş ve şenlendirilmesinde zaviyelerin rolüC Toplu i skanlar sürgünler 1 Sürgünün manası ve sebepleri 2 Toplu i skanın prensipleri 3 Sürgünlerden örnekler D Konar göçerlerI kinci bölüm Sosyal hayat ve sosyal kuruluşlar1 Sosyal sınıflar A Askeriler1 Seyfiye 2 I lmiye 3 KalemiyeB Reaya1 Sosyal kuruluşlarA Esnaf teşki lati 1 Esnafın manası 2 Ortaçağ avrupası esnaf teşkilatı 3 Fütüvvet teşkilatı B Vakıflar 1 Vakfın tarifi ve çeşitleri 2 Kuruluş şekillerine göre vakıflar 3 Vakıf gelirlerinin kullanılış şekilleri 4 Vakfın çalışma şekli 5 VakfiyeÜçüncü bölüm Sosyal olaylar 1 Asker ayaklanmalari A Yaya ve müsellemleri n i taatsi zli kleri B Kapikulu ayaklanmalari 1 Sikke tağşişi dolayısıyla ayaklanmalar 2 Sefer bahşişi dolayısıyla ayaklanmalar 3 Cülûs bahşişi dolayısıyla ayaklanmalar 4 Ulûfelerin eksik ödenmesi dolayısıyla ayaklanmalar 5 Padişahların hal ve katilleriyle sonuçlanan hareketler1 Halk hareketleri 1 Esnaf hareketi 2 Levend hareketleri 3 Eşkıyalık ve korsanlık 4 Suhte hareketleri 5 Celali i syanları 6 Ayan hareketleri 7 Vazifelilerin suiistimalleri D Olaylarin önlenmesi i çi n alinan tedbi rler 1 Vazifelilerin uyarılması 2 Takviye kuvvetler gönderilmesi 3 Asilere paye verilmesiDördüncü bölüm Adetler ve merasi mler A Kutlamalar 1 Devlet katındaki kutlamalar B Evli li k 1 Padişah evlilikleri 2 Sultan evlilikleri 3 Ekabir evlilikleriC Sünnet düğünleri 1 Şehzade sünnetleri 2 Ekabir sünnetleriBeşinci bölüm Sosyal mekanlar 1 Kahve ve kahvehaneler A Kahve B Kahvehaneler1 Hamam 1 I lk hamamlar 2 Türk hamamlarıAltıncı bölüm Gi yi m A Kumaşlar1 I pekliler 2 Yünlüler 3 Pamuklular 4 I pek pamuk karışımları B Kiyafetler 1 Osmanlı öncesi türk kıyafetleri 2 Osmanlı kıyafetleriYedinci bölüm Hayat tarzi 1 I ç mekânlarMefruşat1 Klasik devir 2 Tanzimat devri1 Sofra adabı ve mutfak düzeni A Sofra adabı B Mutfak1 Saray mutfakları 2 Mutfak eşya ve malzemeleriSekizinci bölüm Temi zli k ve sağlik 1 Önce temi zli kSu ve sabun1 Su 2 SabunIi SağlıkTababet ve hastahaneler A Hi jyen ve tababet1 Hijyen 2 TababetB Hastalıklar ve önleyi ci tedbi rler1 Salgın hastalıklar 2 Tahaffuzhane karantinaDokuzuncu bölüm Merkez mali ye teşki latı 1 Defterdarlik müessesesi 1 Osmanlılardan önce 2 Osmanlı devletindeA Defterdarlarin vazi fe ve selahi yetleri B Maliye kalemleri1 Hazineye bağlı kalemler2 Defterdarlara bağlı kalemlerOnuncu bölüm Hazineler ve bütçeler A Hazineler1 Tek hazineli dönem 2 Çok hazineli dönem 3 Tek hazineli döneme geçişB Bütçeler1 Osmanlı bütçelerinin özellikleri 2 Bazı kaynak eserlerde yer alan bütçelerOnbirinci bölüm Gelir kaynakları ve borçlar1 Gelirler 1 Timar sistemi 2 Mukataa sistemi 3 Malikane sistemi2 VergilerA Şer i vergiler1 Öşür 2 Haraç 3 CizyeB Raivyet rüsümü sipahiye ödenen vergiler 1 Müslüman reayadan alınanlar 2 Gayr i müslim reayadan alınanlar 3 Diğer resimlerC Avarız vergileri1 Avarız vergilerinin dağılım şekli ve çeşitleri 2 Toplanma şekline göre avarız vergileriD Tanzimat sonrası örfi vergiler1 An cemaatin vergi 2 Emlak arazi ve temettü vergilerinin ayrılmasıE I stikrazlar1 I ç i stikrazlar 2 Dış i srikrazlarOnikinci bölüm Madenler para ve fiyat politikalarıA Madenler1 Kıymetli madenler 2 Diğer madenlerB Osmanlı para politikası1 Lidyalılardan osmanlılara sikke 2 Osmanlı sikkeleri 3 Kağıt para 4 Sikke tecdîd ve tashihleri 5 Osmanlı darphaneleri 6 BankalarC Fiyatların tesbit ve kontrolü1 Narh müessesesi 2 I htisab müessesesiOnüçüncü bölüm TicaretA I ç ticaret1 Ticaret şekilleri 2 I ç ticarette i stanbul un yeri 3 Diğer büyük şehirlerdeki ticaret 4 I ç ticarette söz sahibi olan tüccar 5 Bazı yasak ve tahditlerB Dış ticaret1 Ticaret i mtiyazları 2 Bazı yasak ve tahditler 3 Dış ticarette söz sahibi olan tüccarC Gümrükler1 Dahili gümrükler 2 Harici gümrüklerOndördüncü bölüm Ulaştırma ve posta hizmetleri A Ulaşım1 Kara ulaşımı 2 Deniz ulaşımıB Haberleşme1 Posta teşkilatı 2 Telgraf şebekesiOnbeşinci bölüm Sanayi 1 Ağır sanayiA Tersane1 I lk tersaneler 2 Fetihten sonra 3 Gemi cinsleri 4 Tersanede çalışan san atkar grupları 5 Gemi yapımında kullanılan malzeme 6 Tersanede islahatB Tophane i amire1 Tarihçe 2 Top yapımı 3 Tophane i amire de dökülen top cinsleriC Baruthane i amire1 Tarihçe 2 I malat2 Küçük sanayi1 Dokumacılık 2 Boyacılık 3 Debbağlık 4 Saraçlık 5 Simkeşlik 6 Gıda maddeleri değirmenler3 19 Yüzyılda sanayi i kalkındırma gayretleri1 Fabrikalar kurulması 2 Özel teşebbüsün özendirilmesi sergiler 3 Islah ı sanayi komisyonu 4 Şirketler kurulması 5 Sanayi mektepleri açılmasıSözlük Bibliyografya I ndeks
Türk Tarih Kurumu
Türk Tarih Kurumu Yayınları
Birinci bölüm Toplum A Unsurlari 1 Fert birey 2 Aile ve ev B I skan yerleri 1 Şehir kasaba mahalle 2 Köy 3 I skan yerlerinin kuruluş ve şenlendirilmesinde zaviyelerin rolü C Toplu i skanlar sürgünler 1 Sürgünün manası ve sebepleri 2 Toplu i skanın prensipleri 3 Sürgünlerden örnekler D Konar göçerler I kinci bölüm Sosyal hayat ve sosyal kuruluşlar 1 Sosyal sınıflar A Askeriler 1 Seyfiye 2 I lmiye 3 Kalemiye B Reaya 1 Sosyal kuruluşlar A Esnaf teşki lati 1 Esnafın manası 2 Ortaçağ avrupası esnaf teşkilatı 3 Fütüvvet teşkilatı B Vakıflar 1 Vakfın tarifi ve çeşitleri 2 Kuruluş şekillerine göre vakıflar 3 Vakıf gelirlerinin kullanılış şekilleri 4 Vakfın çalışma şekli 5 Vakfiye Üçüncü bölüm Sosyal olaylar 1 Asker ayaklanmalari A Yaya ve müsellemleri n i taatsi zli kleri B Kapikulu ayaklanmalari 1 Sikke tağşişi dolayısıyla ayaklanmalar 2 Sefer bahşişi dolayısıyla ayaklanmalar 3 Cülûs bahşişi dolayısıyla ayaklanmalar 4 Ulûfelerin eksik ödenmesi dolayısıyla ayaklanmalar 5 Padişahların hal ve katilleriyle sonuçlanan hareketler 1 Halk hareketleri 1 Esnaf hareketi 2 Levend hareketleri 3 Eşkıyalık ve korsanlık 4 Suhte hareketleri 5 Celali i syanları 6 Ayan hareketleri 7 Vazifelilerin suiistimalleri D Olaylarin önlenmesi i çi n alinan tedbi rler 1 Vazifelilerin uyarılması 2 Takviye kuvvetler gönderilmesi 3 Asilere paye verilmesi Dördüncü bölüm Adetler ve merasi mler A Kutlamalar 1 Devlet katındaki kutlamalar B Evli li k 1 Padişah evlilikleri 2 Sultan evlilikleri 3 Ekabir evlilikleri C Sünnet düğünleri 1 Şehzade sünnetleri 2 Ekabir sünnetleri Beşinci bölüm Sosyal mekanlar 1 Kahve ve kahvehaneler A Kahve B Kahvehaneler 1 Hamam 1 I lk hamamlar 2 Türk hamamları Altıncı bölüm Gi yi m A Kumaşlar 1 I pekliler 2 Yünlüler 3 Pamuklular 4 I pek pamuk karışımları B Kiyafetler 1 Osmanlı öncesi türk kıyafetleri 2 Osmanlı kıyafetleri Yedinci bölüm Hayat tarzi 1 I ç mekânlar Mefruşat 1 Klasik devir 2 Tanzimat devri 1 Sofra adabı ve mutfak düzeni A Sofra adabı B Mutfak 1 Saray mutfakları 2 Mutfak eşya ve malzemeleri Sekizinci bölüm Temi zli k ve sağlik 1 Önce temi zli k Su ve sabun 1 Su 2 Sabun Ii Sağlık Tababet ve hastahaneler A Hi jyen ve tababet 1 Hijyen 2 Tababet B Hastalıklar ve önleyi ci tedbi rler 1 Salgın hastalıklar 2 Tahaffuzhane karantina Dokuzuncu bölüm Merkez mali ye teşki latı 1 Defterdarlik müessesesi 1 Osmanlılardan önce 2 Osmanlı devletinde A Defterdarlarin vazi fe ve selahi yetleri B Maliye kalemleri 1 Hazineye bağlı kalemler 2 Defterdarlara bağlı kalemler Onuncu bölüm Hazineler ve bütçeler A Hazineler 1 Tek hazineli dönem 2 Çok hazineli dönem 3 Tek hazineli döneme geçiş B Bütçeler 1 Osmanlı bütçelerinin özellikleri 2 Bazı kaynak eserlerde yer alan bütçeler Onbirinci bölüm Gelir kaynakları ve borçlar 1 Gelirler 1 Timar sistemi 2 Mukataa sistemi 3 Malikane sistemi 2 Vergiler A Şer i vergiler 1 Öşür 2 Haraç 3 Cizye B Raivyet rüsümü sipahiye ödenen vergiler 1 Müslüman reayadan alınanlar 2 Gayr i müslim reayadan alınanlar 3 Diğer resimler C Avarız vergileri 1 Avarız vergilerinin dağılım şekli ve çeşitleri 2 Toplanma şekline göre avarız vergileri D Tanzimat sonrası örfi vergiler 1 An cemaatin vergi 2 Emlak arazi ve temettü vergilerinin ayrılması E I stikrazlar 1 I ç i stikrazlar 2 Dış i srikrazlar Onikinci bölüm Madenler para ve fiyat politikaları A Madenler 1 Kıymetli madenler 2 Diğer madenler B Osmanlı para politikası 1 Lidyalılardan osmanlılara sikke 2 Osmanlı sikkeleri 3 Kağıt para 4 Sikke tecdîd ve tashihleri 5 Osmanlı darphaneleri 6 Bankalar C Fiyatların tesbit ve kontrolü 1 Narh müessesesi 2 I htisab müessesesi Onüçüncü bölüm Ticaret A I ç ticaret 1 Ticaret şekilleri 2 I ç ticarette i stanbul un yeri 3 Diğer büyük şehirlerdeki ticaret 4 I ç ticarette söz sahibi olan tüccar 5 Bazı yasak ve tahditler B Dış ticaret 1 Ticaret i mtiyazları 2 Bazı yasak ve tahditler 3 Dış ticarette söz sahibi olan tüccar C Gümrükler 1 Dahili gümrükler 2 Harici gümrükler Ondördüncü bölüm Ulaştırma ve posta hizmetleri A Ulaşım 1 Kara ulaşımı 2 Deniz ulaşımı B Haberleşme 1 Posta teşkilatı 2 Telgraf şebekesi Onbeşinci bölüm Sanayi 1 Ağır sanayi A Tersane 1 I lk tersaneler 2 Fetihten sonra 3 Gemi cinsleri 4 Tersanede çalışan san atkar grupları 5 Gemi yapımında kullanılan malzeme 6 Tersanede islahat B Tophane i amire 1 Tarihçe 2 Top yapımı 3 Tophane i amire de dökülen top cinsleri C Baruthane i amire 1 Tarihçe 2 I malat 2 Küçük sanayi 1 Dokumacılık 2 Boyacılık 3 Debbağlık 4 Saraçlık 5 Simkeşlik 6 Gıda maddeleri değirmenler 3 19 Yüzyılda sanayi i kalkındırma gayretleri 1 Fabrikalar kurulması 2 Özel teşebbüsün özendirilmesi sergiler 3 Islah ı sanayi komisyonu 4 Şirketler kurulması 5 Sanayi mektepleri açılması Sözlük Bibliyografya I ndeks
Türk Tarih Kurumu Yayınları
16 yüzyıl tahrir defterlerinden 1575 tarihli iki nüsha defterin karşılaştırmalı bir değerlendirmesi olan eser bugün İzmir e bağlı ilçe Osmanlı devrinde ise kah İzmir e tabi bir nahiye kah bağımsız bir kaza olan Çeşme nin sosyal ve iktisadi yapısını çözümlüyor Bir giriş ve yedi bölümden oluşan eser bölgenin coğrafi yapısı tarihi ve idari yapısı nüfusun köyler arasında dağılışı ziraat ve hayvancılık kazanın Osmanlı timar sistemi içindeki yeri ve ticaretteki rolünü konu alıyor Bölgeye gerçekleştirilen sürgünler ve sonuçları üzerinde de duruluyor
TÜRK TARİH KURUMU
XVI yüzyıl tahrir defterlerinden 1575 tarihli iki nüsha defterin karşılaştırmalı bir değerlendirmesi olan eser bugün İzmir e bağlı ilçe Osmanlı devrinde ise kâh İzmir e tâbi bir nahiye kâh bağımsız bir kazâ olan Çeşme nin sosyal ve iktisadî yapısını çözümlüyor Bir giriş ve yedi bölümden oluşan eser bölgenin coğrafî yapısı tarihi ve idarî yapısı nüfusun köyler arasında dağılışı ziraat ve hayvancılık kazanın Osmanlı timar sistemi içindeki yeri ve ticaretteki rolünü konu alıyor Bölgeye gerçekleştirilen sürgünler ve sonuçları üzerinde de duruluyor
Türk Tarih Kurumu
16 yüzyıl tahrir defterlerinden 1575 tarihli iki nüsha defterin karşılaştırmalı bir değerlendirmesi olan eser bugün İzmir e bağlı ilçe Osmanlı devrinde ise kah İzmir e tabi bir nahiye kah bağımsız bir kaza olan Çeşme nin sosyal ve iktisadi yapısını çözümlüyor Bir giriş ve yedi bölümden oluşan eser bölgenin coğrafi yapısı tarihi ve idari yapısı nüfusun köyler arasında dağılışı ziraat ve hayvancılık kazanın Osmanlı timar sistemi içindeki yeri ve ticaretteki rolünü konu alıyor Bölgeye gerçekleştirilen sürgünler ve sonuçları üzerinde de duruluyor
Türk Tarih Kurumu Yayınları
Birinci bölümToplumA Unsurlari1 Fert birey2 Aile ve evB I skan yerleri 1 Şehir kasaba mahalle 2 Köy 3 I skan yerlerinin kuruluş ve şenlendirilmesinde zaviyelerin rolüC Toplu i skanlar sürgünler 1 Sürgünün manası ve sebepleri 2 Toplu i skanın prensipleri 3 Sürgünlerden örnekler D Konar göçerlerI kinci bölüm Sosyal hayat ve sosyal kuruluşlar1 Sosyal sınıflar A Askeriler1 Seyfiye 2 I lmiye 3 KalemiyeB Reaya1 Sosyal kuruluşlarA Esnaf teşki lati 1 Esnafın manası 2 Ortaçağ avrupası esnaf teşkilatı 3 Fütüvvet teşkilatı B Vakıflar 1 Vakfın tarifi ve çeşitleri 2 Kuruluş şekillerine göre vakıflar 3 Vakıf gelirlerinin kullanılış şekilleri 4 Vakfın çalışma şekli 5 VakfiyeÜçüncü bölüm Sosyal olaylar 1 Asker ayaklanmalari A Yaya ve müsellemleri n i taatsi zli kleri B Kapikulu ayaklanmalari 1 Sikke tağşişi dolayısıyla ayaklanmalar 2 Sefer bahşişi dolayısıyla ayaklanmalar 3 Cülûs bahşişi dolayısıyla ayaklanmalar 4 Ulûfelerin eksik ödenmesi dolayısıyla ayaklanmalar 5 Padişahların hal ve katilleriyle sonuçlanan hareketler1 Halk hareketleri 1 Esnaf hareketi 2 Levend hareketleri 3 Eşkıyalık ve korsanlık 4 Suhte hareketleri 5 Celali i syanları 6 Ayan hareketleri 7 Vazifelilerin suiistimalleri D Olaylarin önlenmesi i çi n alinan tedbi rler 1 Vazifelilerin uyarılması 2 Takviye kuvvetler gönderilmesi 3 Asilere paye verilmesiDördüncü bölüm Adetler ve merasi mler A Kutlamalar 1 Devlet katındaki kutlamalar B Evli li k 1 Padişah evlilikleri 2 Sultan evlilikleri 3 Ekabir evlilikleriC Sünnet düğünleri 1 Şehzade sünnetleri 2 Ekabir sünnetleriBeşinci bölüm Sosyal mekanlar 1 Kahve ve kahvehaneler A Kahve B Kahvehaneler1 Hamam 1 I lk hamamlar 2 Türk hamamlarıAltıncı bölüm Gi yi m A Kumaşlar1 I pekliler 2 Yünlüler 3 Pamuklular 4 I pek pamuk karışımları B Kiyafetler 1 Osmanlı öncesi türk kıyafetleri 2 Osmanlı kıyafetleriYedinci bölüm Hayat tarzi 1 I ç mekânlarMefruşat1 Klasik devir 2 Tanzimat devri1 Sofra adabı ve mutfak
Türk Tarih Kurumu
ÖNSÖZ KISALTMALAR Birinci Bölüm TOPLUM A UNSURLARI 1 Fert Birey 2 Âile ve Ev B İSKÂN YERLERİ 1 Şehir Kasaba Mahalle 2 Köy 3 İskân Yerlerinin Kuruluş ve Şenlendirilmesinde Zaviyelerin Rolü C TOPLU İSKÂNLAR SÜRGÜNLER 1 Sürgünün Mânâsı ve Sebepleri 2 Toplu İskânın Prensipleri 3 Sürgünlerden Örnekler D KONAR GÖÇERLER İkinci Bölüm SOSYAL HAYAT VE SOSYAL KURULUŞLAR I SOSYAL SINIFLAR A ASKERÎLER 1 Seyfiye 2 İlmiye 3 Kalemiye B REAYA II SOSYAL KURULUŞLAR A ESNAF TEŞKİLÂTI 1 Esnafın Mânâsı 2 Ortaçağ Avrupası Esnaf Teşkilâtı 3 Fütüvvet Teşkîlâtı B VAKIFLAR 1 Vakfın Tarifi ve Çeşitleri 2 Kuruluş Şekillerine Göre Vakıflar 3 Vakıf Gelirlerinin Kullanılış Şekilleri 4 Vakfın Çalışma Şekli 5 Vakfiye Üçüncü Bölüm SOSYAL OLAYLAR I ASKER AYAKLANMALARI A YAYA VE MÜSELLEMLERİN İTAATSİZLİKLERİ B KAPIKULU AYAKLANMALARI 1 Sikke Tağşişi Dolayısıyla Ayaklanmalar 2 Sefer Bahşişi Dolayısıyla Ayaklanmalar 3 Cülûs Bahşişi Dolayısıyla Ayaklanmalar 4 Ulûfelerin Eksik Ödenmesi Dolayısıyla Ayaklanmalar 5 Padişahların Hal ve Katilleriyle Sonuçlanan Hareketler II HALK HAREKETLERİ 1 Esnaf Hareketi 2 Levend Hareketleri 3 Eşkıyalık ve Korsanlık 4 Suhte Hareketleri 5 Celâlî İsyanları 6 Âyân Hareketleri 7 Vazifelilerin Suiistimalleri D OLAYLARIN ÖNLENMESİ İÇİN ALINAN TEDBİRLER 1 Vazifelilerin Uyarılması 2 Takviye Kuvvetler Gönderilmesi 3 Âsîlere Pâye Verilmesi Dördüncü Bölüm ÂDETLER VE MERASİMLER A KUTLAMALAR 1 Devlet Katındaki Kutlamalar B EVLİLİK 1 Padişah Evlilikleri 2 Sultan Evlilikleri 3 Ekâbir Evlilikleri C SÜNNET DÜĞÜNLERİ 1 Şehzâde Sünnetleri 2 Ekâbir Sünnetleri Beşinci Bölüm SOSYAL MEKÂNLAR I KAHVE VE KAHVEHANELER A KAHVE B KAHVEHANELER II HAMAM 1 İlk Hamamlar 2 Türk Hamamları Altıncı Bölüm GİYİM A KUMAŞLAR 1 İpekliler 2 Yünlüler 3 Pamuklular 4 İpek Pamuk Karışımları B KIYAFETLER 1 Osmanlı Öncesi Türk Kıyafetleri 2 Osmanlı Kıyafetleri Yedinci Bölüm HAYAT TARZI I İÇ MEKÂNLAR MEFRUŞAT 1 Klâsik Devir 2 Tanzimat Devri II SOFRA ÂDÂBI VE MUTFAK DÜZENİ A SOFRA ÂDÂBI B MUTFAK 1 Saray Mutfakları 2 Mutfak Eşya ve Malzemeleri Sekizinci Bölüm TEMİZLİK VE SAĞLIK I ÖNCE TEMİZLİK SU VE SABUN 1 Su 2 Sabun II SAĞLIK TABABET VE HASTAHANELER A HİJYEN VE TABABET 1 Hijyen 2 Tababet B HASTALIKLAR VE ÖNLEYİCİ TEDBİRLER 1 Salgın Hastalıklar 2 Tahaffuzhane Karantina Dokuzuncu Bölüm MERKEZ MALİYE TEŞKİLÂTI I DEFTERDARLIK MÜESSESESİ 1 Osmanlılardan Önce 2 Osmanlı Devletinde A DEFTERDARLARIN VAZİFE VE SELÂHİYETLERİ B MALİYE KALEMLERİ 1 Hazineye Bağlı Kalemler 2 Defterdarlara Bağlı Kalemler Onuncu Bölüm HAZİNELER VE BÜTÇELER A HAZİNELER 1 Tek Hazineli Dönem 2 Çok Hazineli Dönem 3 Tek Hazineli Döneme Geçiş B BÜTÇELER 1 Osmanlı Bütçelerinin Özellikleri 2 Bazı Kaynak Eserlerde Yer Alan Bütçeler Onbirinci Bölüm GELİR KAYNAKLARI VE BORÇLAR I GELİRLER 1 Timar Sistemi 2 Mukataa Sistemi 3 Mâlikâne Sistemi II VERGİLER A ŞER Î VERGİLER 1 Öşür 2 Haraç 3 Cizye B RAİYYET RÜSÛMU SİPAHİYE ÖDENEN VERGİLER 1 Müslüman Reâyadan Alınanlar 2 Gayr i Müslim Reâyâdan Alınanlar 3 Diğer Resimler C AVÂRIZ VERGİLERİ 1 Avârız Vergilerinin Dağılım Şekli ve Çeşitleri 2 Toplanma Şekline Göre Avârız Vergileri D TANZİMAT SONRASI ÖRFÎ VERGİLER 1 An Cemâatin Vergi 2 Emlâk Arazî ve Temettü Vergilerinin Ayrılması E İSTİKRAZLAR 1 İç İstikrazlar 2 Dış İsrikrazlar Onikinci Bölüm MADENLER PARA VE FİAT POLİTİKALARI A MADENLER 1 Kıymetli Madenler 2 Diğer Madenler B OSMANLI PARA POLİTİKASI 1 Lidyalılardan Osmanlılara Sikke 2 Osmanlı Sikkeleri 3 Kâğıt Para 4 Sikke Tecdîd ve Tashihleri 5 Osmanlı Darphaneleri 6 Bankalar C FİATLARIN TESBİT VE KONTROLU 1 Narh Müessesesi 2 İhtisab Müessesesi Onüçüncü Bölüm TİCARET A İÇ TİCARET 1 Ticaret Şekilleri 2 İç Ticarette İstanbul un Yeri 3 Diğer Büyük Şehirlerdeki Ticaret 4 İç Ticarette Söz Sahibi Olan Tüccar 5 Bazı Yasak ve Tahditler B DIŞ TİCARET 1 Ticaret İmtiyazları 2 Bazı Yasak ve Tahditler 3 Dış Ticarette Söz Sahibi Olan Tüccar C GÜMRÜKLER 1 Dahilî Gümrükler 2 Haricî Gümrükler Ondördüncü Bölüm ULAŞTIRMA VE POSTA HİZMETLERİ A ULAŞIM 1 Kara Ulaşımı 2 Deniz Ulaşımı B HABERLEŞME 1 Posta Teşkilâtı 2 Telgraf Şebekesi Onbeşinci Bölüm SANAYİ I AĞIR SANAYİ A TERSANE 1 İlk Tersaneler 2 Fetihten Sonra 3 Gemi Cinsleri 4 Tersanede Çalışan San atkâr Grupları 5 Gemi Yapımında Kullanılan Malzeme 6 Tersanede Islahat B TOPHANE İ ÂMİRE 1 Tarihçe 2 Top Yapımı 3 Tophane i Âmire de Dökülen Top Cinsleri C BARUTHANE İ ÂMİRE 1 Tarihçe 2 İmalât II KÜÇÜK SANAYİ 1 Dokumacılık 2 Boyacılık 3 Debbağlık 4 Saraçlık 5 Simkeşlik 6 Gıda Maddeleri Değirmenler III XIX YÜZYILDA SANAYİ İ KALKINDIRMA GAYRETLERİ 1 Fabrikalar Kurulması 2 Özel Teşebbüsün Özendirilmesi Sergiler 3 Islah ı Sanayi Komisyonu 4 Şirketler Kurulması 5 Sanayi Mektepleri Açılması Sözlük Bibliyografya İndeks
Türk Tarih Kurumu
XVI yüzyıl tahrir defterlerinden 1575 tarihli iki nüsha defterin karşılaştırmalı bir değerlendirmesi olan eser bugün İzmir e bağlı ilçe Osmanlı devrinde ise kâh İzmir e tâbi bir nahiye kâh bağımsız bir kazâ olan Çeşme nin sosyal ve iktisadî yapısını çözümlüyor Bir giriş ve yedi bölümden oluşan eser bölgenin coğrafî yapısı tarihi ve idarî yapısı nüfusun köyler arasında dağılışı ziraat ve hayvancılık kazanın Osmanlı timar sistemi içindeki yeri ve ticaretteki rolünü konu alıyor Bölgeye gerçekleştirilen sürgünler ve sonuçları üzerinde de duruluyor