Osmanlı nın Yükselişi ve Çöküşü — Necdet Sevinç

Türk milleti dünyanın eski milletlerindendir Bilinen tarih bunun 3 bin yılın üzerine çıkarabilmektedir Bu yüzlerce yılda Türk milleti dünyayı en çok etkileyen milletlerden biri olmuştur Bazı Batılı tarihçiler bu etkiyi doğudan batıya kültür ve medeniyet taşımakla sınırlandırsa da tarih Türk milletinin kendi başına kültür ve medeniyet var ettiğini bizlere gösteriyor Bu kültür ve medeniyetin zirvesi ise on altıncı ve on yedinci yüzyıllarda Atlas Okyanusu ndan Çin Seddi ne kadar uzanan büyük coğrafyada yaşanmıştır Fakat zirve dönemden itibaren ve sonraki yüzyıllarda tarih Türk milletinin aleyhine işlemiş ve bizleri bugüne getirmiştir Peki bu zirveye çıkış ve tersine dönüş nasıl yaşandı Elinizdeki eser odağını Türk tarihinin son parlak dönemini yaşayan Osmanlı İmparatorluğu na alıp bu soruya cevaplar aramaktadır Necdet Sevinç iktisattan eğitime siyasetten askeriyeye ince eleyip sık dokuyarak okuyucusunu tarihte bir yolculuğa çıkarıyor Bu yolculukta pek çok hatayla ihanetle kahramanlıkla ve fedakarlıkla karşılaşacaksınız Dönme devşirme Enderun iktidarınca Celali İsyanları ya da eşkıya eylemleri olarak tanımlanan ancak bizim dönme devşirme Enderun iktidarında pekişen Osmanlı egemen sınıfına karşı Türk milletinin milliyetçi başkaldırı hareketleri olarak niteleyeceğimiz Anadolu ayaklanmalarının çeşitli sebepleri vardır Türk soyunun kendi devletine sahip olmak için başlattığı bu başkaldırılar bir iki çalışmanın dışında ciddi inceleme konusu yapılmamış konuyu inceleyen bir kısım yazarlar da olaylara sınıfçı bir yaklaşımla bakmışlardır Oysa uzun yıllar Anadolu yu sarsan ve Osmanlı egemen sınıfını ciddî endişelere sevk eden isyanların iktisadî idarî sebepleri olduğu gibi millî sebepleri de vardır Tanıtım Bülteninden

Osmanlı İmparatorluğu ile ilgili geniş kapsamlı sosyo ekonomik incelemelerden biri olan bu eserde Necdet Sevinç hiçbir yazarın üstünde durmadığı Osmanlı imalât ve ihracatı konularında çok önemli bilgiler veriyor Yükseliş devrinde yabancı pazarlarda hararetle aranan dünyanın en kaliteli mallarının Türkiye de üretilişini belgelerle açıklayan Necdet Sevinç ihraç mallarının Osmanlı bütçesinde önemli bir yekun tuttuğunu rakamlarla ortaya koyuyor Türk milliyetçiliğinin en seçkin temsilcilerinden biri olan Necdet Sevinç in bu fevkalâde önemli eseri ayrıca dönme devşirme Enderun iktidarında pekişen Osmanlı egemen sınıfına karşı Türkmen aşiretlerinin yürütegeldiği mücadelelerinin de dramatik ve milli bir hikâyesi Tanzimat Jöntürk Meşrutiyet ve İttihat Terakki hareketlerini ve Osmanlı Devleti nin siyasi iktisâdi ve kültürel çöküş sebeplerini inceleyen yazar eserin sonunda Osmanlı vezir i azamlarının Kaptan ı Deryalarının maliye ve hariciye nazırlarının milliyetlerine dair bir liste sunuyor bize Osmanlı Devleti nin doğuşu Dünya hâkimiyeti yolu açılıyor Kapitülasyonların siyasî ve ekonomik sebepleri Kanuni Fransayı niçin korumuştu Luther Kanuni nin ajanı mı Askeri üstünlüğümüzün sebepleri Her alanda sosyal refah İşçi ve memurların hakları Osmanlı toprak rejimi ve Anadolu nun iktisadi durumu Ahilik kurumu ve Ahiler Türk fetihlerinin mantığı Osmanlı yükselirken Batı da buhranlı yıllar Devşirme kurumları Yeniçerilik ve Yeniçeriler Türk Devşirme mücadelesi Devşirmelerin ihaneti ve ayaklanmalar isyanlar Enderun Yapıların çözülmesi Tanzimat Toprakların yabancıların eline geçmesi Osmanlıcılığın çöküşü vb konularla dünden bugüne gelişimizin sosyal ekonomik siyasî ve kültürel sebepleri Mutlaka okunması gereken kitap Bu kitabı Türkler okumak zorunda

Türk milleti dünyanın eski milletlerindendir Bilinen tarih bunun 3 bin yılın üzerine çıkarabilmektedir Bu yüzlerce yılda Türk milleti dünyayı en çok etkileyen milletlerden biri olmuştur Bazı Batılı tarihçiler bu etkiyi doğudan batıya kültür ve medeniyet taşımakla sınırlandırsa da tarih Türk milletinin kendi başına kültür ve medeniyet var ettiğini bizlere gösteriyor Bu kültür ve medeniyetin zirvesi ise on altıncı ve on yedinci yüzyıllarda Atlas Okyanusu ndan Çin Seddi ne kadar uzanan büyük coğrafyada yaşanmıştır Fakat zirve dönemden itibaren ve sonraki yüzyıllarda tarih Türk milletinin aleyhine işlemiş ve bizleri bugüne getirmiştir Peki bu zirveye çıkış ve tersine dönüş nasıl yaşandı Elinizdeki eser odağını Türk tarihinin son parlak dönemini yaşayan Osmanlı İmparatorluğu na alıp bu soruya cevaplar aramaktadır Necdet Sevinç iktisattan eğitime siyasetten askeriyeye ince eleyip sık dokuyarak okuyucusunu tarihte bir yolculuğa çıkarıyor Bu yolculukta pek çok hatayla ihanetle kahramanlıkla ve fedakarlıkla karşılaşacaksınız Dönme devşirme Enderun iktidarınca Celali İsyanları ya da eşkıya eylemleri olarak tanımlanan ancak bizim dönme devşirme Enderun iktidarında pekişen Osmanlı egemen sınıfına karşı Türk milletinin milliyetçi başkaldırı hareketleri olarak niteleyeceğimiz Anadolu ayaklanmalarının çeşitli sebepleri vardır Türk soyunun kendi devletine sahip olmak için başlattığı bu başkaldırılar bir iki çalışmanın dışında ciddi inceleme konusu yapılmamış konuyu inceleyen bir kısım yazarlar da olaylara sınıfçı bir yaklaşımla bakmışlardır Oysa uzun yıllar Anadolu yu sarsan ve Osmanlı egemen sınıfını ciddî endişelere sevk eden isyanların iktisadî idarî sebepleri olduğu gibi millî sebepleri de vardır