Osmanlı nın Zirvede Kalma Mücadelesi

Bu kitap Osmanlı nın 1703 1789 yılları arasındaki 86 yıllık iniş çıkışlarının hikâyesidir İbretle okunması gereken bir devirdir Bir Cihan İmparatorluğu nun yıkılış serüveninin başlamasına kadar geçen bir asra yakın bu dönemi her bakımdan araştırmak millî tarih şuuru açısından çok önemlidir Dikkat edilmelidir ki Osmanlı nın çekildiği yerlerde kurulan devletler adı devlet bile olsa devlet kudreti taşımayan başka bir büyük devletin hegemonyası hizmetinde ve güdümünde olan küçük aciz ve zayıf kuruluşlardır İslâm dünyası noktasından da vaziyet aynıdır Osmanlı Devleti nin dünyanın en büyük ve kudretli devleti olmaktan çıkışı bu âlemin bugüne kadar uzayan serencamını hazırlamıştır Müslüman Hıristiyan milyonlarca insan çeşitli kavim ve mezhep mensupları cihanşümul Osmanlı kudretinin zaafa uğramasıyla derinden sarsılmışlar bugüne kadar daima birbirini takip eden zincirleme felâketlerle karşılaşmışlardır Dünyadaki bilhassa Avrupa dengesindeki köklü değişiklik de bu zamandan itibaren başlamıştır Yani Osmanlı nın bıraktığı boşlukta bir takım zavallı siyasi oluşumlar türemiş istiklal kazandığını zanneden bu oluşumlar kendi halkları ve dünya siyaseti için birer huzursuzluk kaynağı olmağa devam etmektedir Tarih şuuru kazanmak derken bu siyasi boşluğun görülmesini ve vaktiyle buraları yöneten gücün kudret kaynaklarının anlaşılmasını kasdediyoruz

Biz yola ya devlet başa ya kuzgun leşe diye çıktık İttihatçı avı alabildiğine sürüyordu İtilafçı subaylar aramadık delik bırakmıyor bohçacı kadın kılığında Arnavut zerzevatçı kimliğinde İttihatçıların mesken tuttuğu mahalleleri tarıyordu Sokaklar ıssız hava sıkıntılı gözler yaşlı nazlı sancak boynu büküktü İttihatçıların bazısı yargılanıyor bazısıysa Boğazlıyan Kaymakamı Mehmed Kemal gibi idam ediliyordu Ve işte o zaman İttihatçı tayfası pabucun pahalı olduğunu anladıİstanbul un dört bir yanına dağıldı tam siper oldu Peki ne olmuştu da Osmanlı gibi koca bir imparatorluğu elinde tutan İttihatçılar bu duruma düşmüştü Bir grup İttihatçı Baytar Miralay Nuri Bey in evinde toplanarak ülkenin gidişatından savaştan Talat ve Enver beylerden millete hürriyet ve özgürlük getirme düşüncesinden konuşuyor planlar yapıyordu İtalya nın Trablusgarp a saldıracağı söylentileri dolaşmaya başlamıştı Trablusgarp sorunu İtalya da Osmanlı düşmanlığını artırmış Türkler korku ve dehşetle anılır olmuştu 1911 Eylülü nde İtalya ile Osmanlı arasındaki gerilim ise tırmanıyordu Savaş kaçınılmazdı Ve Osmanlı nın Trablusgarp taki varlığı da son bulmuştu Böylesi gerilimli bir ortamda karşı karşıya gelen Enver Paşa ile Mustafa Kemal in Millî Mücadele öncesi rolleri ne olacaktı Aziz Üstel den Osmanlı nın Son Kartalları nın sürükleyici hikâyesi

Son yıllarda yapılan Osmanlı tarihi çalışmaları belli bir düzeye ulaşmış olsa da sosyo ekonomik tarih incelemelerinin Osmanlı tarihçiliğinin zayıf halkalarından birini oluşturmaya devam ettiği söylenebilir Geçmişin kaybolmaya yüz tutmuş haritası içinde saklı kalan keşfedilmesi zor ayrıntıları gün yüzüne çıkarmak önemli bir ustalığı gerektirmektedir Suraiya Faroqhi bütüncül bir tarih resmini algılamamıza yardımcı olacak makaleleri ile titiz bir çalışma örneği sunmaktadır Faroqhi tahrir defterleri şeriyye sicilleri mühimme defterleri gibi birincil kaynaklar ile Osmanlı tarihçilerinin eserleri ışığında özellikle onbeş ve onaltıncı yüzyıllardaki Osmanlı şehirlerini ve kırsal toplumunu inceliyor Osmanlı Şehirleri ve Kırsal Hayatı nda hemen herkes kendi yöresel tarihi bağlamında da ilginç ipuçları bulabilecektir

1914 1915 yıllarının şartları göz önünde bulundurulduğunda Osmanlı nın en zayıf ve en buhranlı devrinde batının o güne kadar geliştirdiği silah üstünlüğü ile Gelibolu Yarımadası na saldırmış olmalarına rağmen zafer nasıl maddi yokluk içinde bulunan tarafa gülmüştür Bu soruyu savaşı kaybeden taraf yıllardır kendisine sormakta ve mantıklı bir cevap aramaktadır Bu kitabı okuyunca senin şimdi varlık ve sükûn içinde yaşadığın bu günleri sana hazırlayan kardeşlerinin babalarının dedelerinin gözlerini ateşten ve budaktan esirgemeyerek vatan uğrunda bin türlü zahmetlere meşakkatlere ve yoksuzluklara katlanarak kanlarını döktüklerini ve can vermekten çekinmediklerini görecek ve öğreneceksin

İstanbul da bankerlik yaptığı bilinen Julius R Van Millingen in 1800 lü yılların ortasında yazdığı Osmanlıdan İnsan Manzaraları kitabı Osmanlı topraklarında doğmuş yaşamış bir İngiliz in özgün gözlemlerinden oluşan bir eser Osmanlı İmparatorluğunun son döneminde yaşamış bir insanın bakışıyla Arnavutların Tatarların Pomakların Bulgarların Kırgızların Lazların Ermenilerin Yunanlıların Ulahların Yahudilerin Çingenelerin Suriyelilerin Dürzilerin Marunilerin Bedevilerin Türklerin karakterleri dini inançları kıyafetleri yemek anlayışları ve tarihleri üzerinde duruluyor Yazarın gündelik hayata dair gözlemlerine sokak hayvanları ve insanların hayvanlara karşı olan yaklaşımları bile giriyor Renkli ve karmaşık Osmanlı toplumun kültür tarihine dair ilginç bir okuma

Bu kitapta Osmanlının taht kavgalarını kardeş katlini beşikteki bebeklerden hamile kadınlara kadar insanların nasıl acımasızca ve insani duygulardan yoksun katledildiklerini ibretle okuyacaksınız Yazarın uzun ve titiz çalışması sonucu ortaya çıkan Osmanlının arka bahçesine projektör tutan bu çalışma uzun süre gündemden düşmeyecektir Osman bey amcası Dündar beyi kendi elleri ile boğdu Murat öz oğlu Savcı beyi katletti Yıldırım Beyazıt on kardeşini birden taht için öldürttü Fatih kundaktaki kardeşi Ahmet i saltanatının selameti için boğdurttu Kanuni öz oğlu Mustafa nın öldürülmesini seyretti II Selim hamamda kadınlarla alem yaparken öldü Ayrıca kitapta Osmanlı da uygulanan işkence yöntemlerini de bulacaksınız Padişah önünde öldürme Padişaha kelle gönderme Fetvalarla adam öldürme Kol ve ayakları kırarak öldürme ata bağlayıp parçalayarak öldürme Vücudu parçalara ayırarak öldürme Ağıza kurşun akıtarak öldürme