Osmanlı Toplumunda Çocuk Olmak

Osmanlı Toplumunda Çocuk Olmak
Bilim Teknik Yayınevi
Osmanlı Toplumunda Çocuk Olmak
Bu çalışmada Osmanlı Toplumunda Kadının Çalışma Yaşamı ve bu çerçevede Müslüman kadının çalışma yaşamına katılabilmesi yönünde aktif olarak girişimlerde bulunan Osmanlı Kadınları Çalıştırma Cemiyet i İslamiyesi çeşitli yönleriyle ele alınmıştır Çalışmanın amacı şimdiye kadar yapılmış az sayıdaki araştırmanın bir ölçüde tekrarını ötesinde Türkiye de kadın haklarının terihsel geçmişi üzerine odaklanmıştır Osmanlı Devleti nin kendine özgü ekonomik ve sosyal yapısı içerisinde Müslüman kadının çalışma yaşamına meslek sahibi olarak katılma süreci ve kadını çalışma zorunluluğunda bırakmış olan koşulların belirlenmesi çalışmanın ana eksenini oluşturmuştur Bu amaca uluşmak üzere uzun bir ön araştırma sürecini gerektirmiş olmakla birlikte tarihsel gerçeklerin ortaya konulmasında yer alması zorunlu görülen arşiv belgelerinden geniş biçimde yararlanılmıştır Eğitim Tarihinde yer alan kadın eğitmenlerle ilgili bölümün kaleme alınmasında ise arşiv belgelerinin yanısıra Devlet ve Maarif Salnameleri önemli ölçüde kullanılmıştır

Kitap Yayınevi
Çocuk emeği çocuk evlilikleri gibi çocuklarla ilgili sorunlardan yoğun bir şekilde bahsedildiği modern Türkiye de bu sorunların tarihsel arka planına yönelik ilginin azlığı şaşırtıcıdır Osmanlı toplumunda özellikle modernleşme süreci öncesinde çocukların yaşamına ilişkin çağdaş dönemde çok az şey üretilmiştir Bu anlamda elinizdeki çalışma ele aldığı dönem bağlamında Osmanlı toplumunda çocukların yaşamına içinde büyüdükleri ve şekillendikleri toplumla ilişkilerine değinen ilk kitaptır Kitap birkaç konuda Osmanlı çocukluk tarihi araştırmalarına katkılar sağladığını en azından yapılacak yeni araştırmalar için sorular ürettiğini ummaktadır Birincisi kitap çocukların yaşamında ve onlarla ilgili algılarda 19 yüzyılın başlarına ya da modernleşme süreci ne kadar bir devamlılığın olduğu hususunda ısrar etmektedir İkincisi Osmanlıların 19 yüzyıldan önce de çocuklar üzerine düşündükleri tartıştıkları ve yaşam döngüsünde çocukluğu yetişkinlikten tamamen ayrı kendine özgü özellikleri olan bir dönem olarak tanımladıklarına yönelik vurgudur Osmanlılar hukuki ve toplumsal olarak çocukluğu ve çocukluktan yetişkinliğe geçişi ayrıntılı bir şekilde ele almışlardır Üçüncüsü Osmanlı toplumunda çocukların sahip oldukları sosyal ve ekonomik aidiyetlere bağlı olarak aynı zaman ve mekânda pekâlâ farklı bir çocukluğa sahip olabilecekleri düşüncesidir Herhalde önemli oranda maddi imkânsızlıklardan dolayı çocukluklarını başka ailelerin himayesinde geçirmek zorunda kalan çocuklar bunun için iyi bir örnek oluşturmaktadır Dördüncüsü bu çalışma Osmanlı modernleşme süreci nin çocukların yaşamında yol açtığı dönüşümlerin daha iyi anlaşılabilmesinin önemli oranda bunun öncesiyle ilgilenmekten geçtiğini önermektedir Bunu yapmak çocukların yaşamında ve onlarla ilgili algılarda değişim ve devamlılığın boyutlarını daha iyi anlamayı sağlayacaktır Osmanlılar 19 yüzyılın ikinci yarısında kaleme aldıkları Mecelle de çocukluğun sınırlarını halen İslam hukuku çerçevesinde düşünmeye devam ediyorlardı Yahya Araz Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi öğretim üyesidir