Osmanlı ya Yolculuk 1799 1800 1801 — William Wittman

Elinizdeki kitap Seyahatnameler dizimizin üçüncü kitabı İlki 1831 1832 Türkiye sinden Görünümler İkincisi ise Doğu Akdeniz e Yolculuk 1633 Dr William Wittman bir İngiliz cerrah Napolyon un Mısır ı işgali üzerine ortaya çıkan Osmanlı İngiliz Rus yakınlaşmasının bir ürünü olarak İngiltere nin Osmanlı ya yardım için gönderdiği askeri birliğin doktoru Savaş sırasında da Sadrazam ın doktoru Dr William Wittman ın seyahatnamesi İngiltere de başlayıp Akdeniz ve Ege üzerinden İstanbul da daha sonra Fransız işgalindeki Mısır da devam eden ve Mısır ın kurtarılmasından sonra bu kez Avrupa yı yine boydan boya karadan geçerek İngiltere de biten yaklaşık üç yıllık bir yolculuğun öyküsü 1799 da başlıyor ve yazarın 1802 nin Temmuz ayında İngiltere ye ayak basışıyla sona eriyor Kitap günümüzden bakıldığında pek de görülmeyen detayların üstüne öylesine bir ışık tutuyor ki her şey daha dün yaşanmışçasına gözlerimizin önünde beliriveriyor Sakin fakat gerçekçi anlatımıyla son derece tarafsız ve sayısız gözlemlerle dolu Yazar gerçekçiliği asla elden bırakmıyor şaşkınlıklarını da hayranlıklarını da çekinmeden kaleme alıyor Osmanlı nın ilerici padişahlarından III Selim in yapımı bitmiş bir savaş gemisinin denize indirilme tarihini falcılar ve astrologlara belirlettiğini koca Osmanlı Sadrazamı nın dünyanın yuvarlak olmasına son derece safiyâne bir tavırla itiraz ettiğini ondan öğreniyoruz Yazarın gittiği her yerde gördüğü her şeyi evlerin yapılış şeklinden iç düzenlemesine toplumların giysilerinden eğlencelerine dinsel inanç ve törenlerine kaymak yapımından at bakımına hamamına gündelik yaşamlarına bitkilerine meyve ve sebzelerin yetiştirilme ve saklanma biçimlerine hayvanlarına askeri bilgilerden günlük iklim bilgilerine vebanın kasıp kavuran etkilerine kadar her türlü ayrıntıyı tek tek kaleme aldığını görüyoruz Neredeyse unuttuğumuz ya da çoğumuzun hiç bilmediği bir dünyanın kapısı aralanıveriyor