Osmanlıda Seyyidler ve Şerifler — Rüya Kılıç

İslam toplumu 7 yüzyılın son çeyreğinde geri dönülmeyecek bir değişimin içine girdi Kureyş aşiret federasyonunun üyesi Ümeyye Oğulları aynı federasyonun diğer üyesi Haşim Oğullarıyla İslam dan çok önce aralarında zuhur eden iktidar kavgasına 661 yılında son noktayı koydular ve siyasal otoriteyi tekrar ele geçirdiler Muaviye b Ebî Süfyan ın politik entrikalarıyla baş edemeyen dördüncü Raşid halife Hz Ali Hakem olayı ile siyasal bir hata işleyerek yetkisini tartışılır hale getirdi ve sonuçta devretmek zorunda kaldı Bu son nokta İslam toplumunun inanç yapısını da derinden etkileyerek onu üçe böldü Haricîler Şîîler ve Sünnîler Her halükarda istisnasız bütün İslam devletleri Seyyid ve Şerif denilen bu soyu hem siyaseten hem dinen her zaman saygın tutmaya olabildiği ölçüde riayet ettiler Onların işleriyle ilgilenecek özel kurumlar Nakîbü l Eşraflık ise daha Abbasîler zamanında oluşmaya başlamıştı Rüya Kılıç İslam tarihinin ortaya çıkardığı bu ilginç kutsal soy aristokrasisi nin Osmanlı çağına ve sahasına yansıyan macerasını öne çıkan bütün yönleriyle önümüze koyma imkanını başarıyla yakalayabilmiştir Ahmet Yaşar Ocak

İslam toplumu 7 yüzyılın son çeyreğinde geri dönülmeyecek bir değişimin içine girdi Kureyş aşiret federasyonunun üyesi Ümeyye Oğulları aynı federasyonun diğer üyesi Haşim Oğullarıyla İslam dan çok önce aralarında zuhur eden iktidar kavgasına 661 yılında son noktayı koydular ve siyasal otoriteyi tekrar ele geçirdiler Muaviye b Ebî Süfyan ın politik entrikalarıyla baş edemeyen dördüncü Raşid halife Hz Ali Hakem olayı ile siyasal bir hata işleyerek yetkisini tartışılır hale getirdi ve sonuçta devretmek zorunda kaldı Bu son nokta İslam toplumunun inanç yapısını da derinden etkileyerek onu üçe böldü Haricîler Şîîler ve Sünnîler Her halükarda istisnasız bütün İslam devletleri Seyyid ve Şerif denilen bu soyu hem siyaseten hem dinen her zaman saygın tutmaya olabildiği ölçüde riayet ettiler Onların işleriyle ilgilenecek özel kurumlar Nakîbü l Eşraflık ise daha Abbasîler zamanında oluşmaya başlamıştı Rüya Kılıç İslam tarihinin ortaya çıkardığı bu ilginç kutsal soy aristokrasisi nin Osmanlı çağına ve sahasına yansıyan macerasını öne çıkan bütün yönleriyle önümüze koyma imkanını başarıyla yakalayabilmiştir Ahmet Yaşar Ocak

İslam toplumu 7 yüzyılın son çeyreğinde geri dönülmeyecek bir değişimin içine girdi Kureyş aşiret federasyonunun üyesi Ümeyye Oğulları aynı federasyonun diğer üyesi Hâşim Oğullarıyla İslam dan çok önce aralarında zuhur eden iktidar kavgasına 661 yılında son noktayı koydular ve siyasal otoriteyi tekrar ele geçirdiler Muaviye b Ebî Süfyan ın politik entrikalarıyla baş edemeyen dördüncü Râşid halife Hz Ali Hakem olayı ile siyasal bir hata işleyerek yetkisini tartışılır hale getirdi ve sonuçta devretmek zorunda kaldı Bu son nokta İslam toplumunun inanç yapısını da derinden etkileyerek onu üçe böldü Haricîler Şîîler ve Sünnîler Ümeyye Oğullarının ilk saltanat yılları yine entrikalar ve kanlı olaylarla geçti Hz Ali nin büyük oğlu Hasan hilafet hakkından vazgeçtiğini resmen ilan etmesine rağmen zehirlenerek öldürüldü Muaviye nin oğlu Yezid ise babasının elinden entrikayla alınan hilafet hakkının kendisine ait olduğunu söyleyerek ortaya çıkan küçük oğul Hüseyin i ve ailesinden çoğunu Kerbelâ da trajik bir şekilde katlettirdi İslam toplumu Hz Ali nin İslam içindeki yerine bakış itibariyle iki ana kesime bölündü Bu kesimlerden genel olarak Şîîlik Şîa diye bilinen birincisi onu inançlarının merkezine oturttu diğeri ise ona Peygamber in en yakın akrabası ve ilk İslam büyüklerinin en önde gelenlerinden biri ve Râşid Halifeler in dördüncüsü olarak bakıyordu Bununla beraber her iki çevrede de Hz Ali nin iki oğlunun daha genel bir ifadeyle Peygamber in soyundan gelenlerin zamanla Araplar ın eski soy asaletine verdikleri özel önemin bir anlamda yeniden dirilişi idi Böylece Peygamber in geleneksel Arap telakkisinin aksine kadın üzerinden devam eden soyunun İslam toplumları içinde ayrıcalıklı bir konum kazandığı görüldü Bu belki Peygamber soyunun uğratıldığı haksızlıkların ve yaşadığı trajedinin karşılığı olarak Müslümanların onlara ödediği bir çeşit kefaretti Her hâlükârda istisnasız bütün İslam devletleri Seyyid ve Şerif denilen bu soyu hem siyaseten hem dinen her zaman saygın tutmaya olabildiği ölçüde riayet ettiler Onların işleriyle ilgilenecek özel kurumlar Nakîbü l Eşrâflık ise daha Abbasîler zamanında oluşmaya başlamıştı Rüya Kılıç İslam tarihinin ortaya çıkardığı bu ilginç kutsal soy aristokrasisi nin Osmanlı çağına ve sahasına yansıyan macerasını öne çıkan bütün yönleriyle önümüze koyma imkânını başarıyla yakalayabilmiştir Ahmet Yaşar Ocak

İslam toplumu 7 yüzyılın son çeyreğinde geri dönülmeyecek bir değişimin içine girdi Kureyş aşiret federasyonunun üyesi Ümeyye Oğulları aynı federasyonun diğer üyesi Haşim Oğullarıyla İslam dan çok önce aralarında zuhur eden iktidar kavgasına 661 yılında son noktayı koydular ve siyasal otoriteyi tekrar ele geçirdiler Muaviye b Ebi Süfyan ın politik entrikalarıyla baş edemeyen dördüncü Raşid halife Hz Ali Hakem olayı ile siyasal bir hata işleyerek yetkisini tartışılır hale getirdi ve sonuçta devretmek zorunda kaldı Bu son nokta İslam toplumunun inanç yapısını da derinden etkileyerek onu üçe böldü Hariciler Şiiler ve Sünniler Ümeyye Oğullarının ilk saltanat yılları yine entrikalar ve kanlı olaylarla geçti Hz Ali nin büyük oğlu Hasan hilafet hakkından vazgeçtiğini resmen ilan etmesine rağmen zehirlenerek öldürüldü Muaviye nin oğlu Yezid ise babasının elinden entrikayla alınan hilafet hakkının kendisine ait olduğunu söyleyerek ortaya çıkan küçük oğul Hüseyin i ve ailesinden çoğunu Kerbela da trajik bir şekilde katlettirdi İslam toplumu Hz Ali nin İslam içindeki yerine bakış itibariyle iki ana kesime bölündü Bu kesimlerden genel olarak Şiilik Şia diye bilinen birincisi onu inançlarının merkezine oturttu diğeri ise ona Peygamber in en yakın akrabası ve ilk İslam büyüklerinin en önde gelenlerinden biri ve Raşid Halifeler in dördüncüsü olarak bakıyordu Bununla beraber her iki çevrede de Hz Ali nin iki oğlunun daha genel bir ifadeyle Peygamber in soyundan gelenlerin zamanla Araplar ın eski soy asaletine verdikleri özel önemin bir anlamda yeniden dirilişi idi Böylece Peygamber in geleneksel Arap telakkisinin aksine kadın üzerinden devam eden soyunun İslam toplumları içinde ayrıcalıklı bir konum kazandığı görüldü Bu belki Peygamber soyunun uğratıldığı haksızlıkların ve yaşadığı trajedinin karşılığı olarak Müslümanların onlara ödediği bir çeşit kefaretti Her halükarda istisnasız bütün İslam devletleri Seyyid ve Şerif denilen bu soyu hem siyaseten hem dinen her zaman saygın tutmaya olabildiği ölçüde riayet ettiler Onların işleriyle ilgilenecek özel kurumlar Nakibü l Eşraflık ise daha Abbasîler zamanında oluşmaya başlamıştı Rüya Kılıç İslam tarihinin ortaya çıkardığı bu ilginç kutsal soy aristokrasisi nin Osmanlı çağına ve sahasına yansıyan macerasını öne çıkan bütün yönleriyle önümüze koyma imkânını başarıyla yakalayabilmiştir Ahmet Yaşar Ocak

İslam toplumu 7 yüzyılın son çeyreğinde geri dönülmeyecek bir değişimin içine girdi Kureyş aşiret federasyonunun üyesi Ümeyye Oğulları aynı federasyonun diğer üyesi Hâşim Oğullarıyla İslamdan çok önce aralarında zuhur eden iktidar kavgasına 661 yılında son noktayı koydular ve siyasal otoriteyi tekrar ele geçirdiler Muaviye b Ebî Süfyanın politik entrikalarıyla baş edemeyen dördüncü Râşid halife Hz Ali Hakem olayı ile siyasal bir hata işleyerek yetkisini tartışılır hale getirdi ve sonuçta devretmek zorunda kaldı Bu son nokta İslam toplumunun inanç yapısını da derinden etkileyerek onu üçe böldü Haricîler Şîîler ve Sünnîler Ümeyye Oğullarının ilk saltanat yılları yine entrikalar ve kanlı olaylarla geçti Hz Alinin büyük oğlu Hasan hilafet hakkından vazgeçtiğini resmen ilan etmesine rağmen zehirlenerek öldürüldü Muaviyenin oğlu Yezid ise babasının elinden entrikayla alınan hilafet hakkının kendisine ait olduğunu söyleyerek ortaya çıkan küçük oğul Hüseyini ve ailesinden çoğunu Kerbelâda trajik bir şekilde katlettirdi İslam toplumu Hz Alinin İslam içindeki yerine bakış itibariyle iki ana kesime bölündü Bu kesimlerden genel olarak Şîîlik Şîa diye bilinen birincisi onu inançlarının merkezine oturttu diğeri ise ona Peygamberin en yakın akrabası ve ilk İslam büyüklerinin en önde gelenlerinden biri ve Râşid Halifelerin dördüncüsü olarak bakıyordu Bununla beraber her iki çevrede de Hz Alinin iki oğlunun daha genel bir ifadeyle Peygamberin soyundan gelenlerin zamanla Arapların eski soy asaletine verdikleri özel önemin bir anlamda yeniden dirilişi idi Böylece Peygamberin geleneksel Arap telakkisinin aksine kadın üzerinden devam eden soyunun İslam toplumları içinde ayrıcalıklı bir konum kazandığı görüldü Bu belki Peygamber soyunun uğratıldığı haksızlıkların ve yaşadığı trajedinin karşılığı olarak Müslümanların onlara ödediği bir çeşit kefaretti Her hâlükârda istisnasız bütün İslam devletleri Seyyid ve Şerif denilen bu soyu hem siyaseten hem dinen her zaman saygın tutmaya olabildiği ölçüde riayet ettiler Onların işleriyle ilgilenecek özel kurumlar Nakîbül Eşrâflık ise daha Abbasîler zamanında oluşmaya başlamıştı Rüya Kılıç İslam tarihinin ortaya çıkardığı bu ilginç kutsal soy aristokrasisinin Osmanlı çağına ve sahasına yansıyan macerasını öne çıkan bütün yönleriyle önümüze koyma imkânını başarıyla yakalayabilmiştir Ahmet Yaşar Ocak

İslam toplumu 7 yüzyılın son çeyreğinde geri dönülmeyecek bir değişimin içine girdi Kureyş aşiret federasyonunun üyesi Ümeyye Oğulları aynı federasyonun diğer üyesi Haşim Oğullarıyla İslam dan çok önce aralarında zuhur eden iktidar kavgasına 661 yılında son noktayı koydular ve siyasal otoriteyi tekrar ele geçirdiler Muaviye b Ebî Süfyan ın politik entrikalarıyla baş edemeyen dördüncü Raşid halife Hz Ali Hakem olayı ile siyasal bir hata işleyerek yetkisini tartışılır hale getirdi ve sonuçta devretmek zorunda kaldı Bu son nokta İslam toplumunun inanç yapısını da derinden etkileyerek onu üçe böldü Haricîler Şîîler ve Sünnîler Her halükarda istisnasız bütün İslam devletleri Seyyid ve Şerif denilen bu soyu hem siyaseten hem dinen her zaman saygın tutmaya olabildiği ölçüde riayet ettiler Onların işleriyle ilgilenecek özel kurumlar Nakîbü l Eşraflık ise daha Abbasîler zamanında oluşmaya başlamıştı Rüya Kılıç İslam tarihinin ortaya çıkardığı bu ilginç kutsal soy aristokrasisi nin Osmanlı çağına ve sahasına yansıyan macerasını öne çıkan bütün yönleriyle önümüze koyma imkanını başarıyla yakalayabilmiştir Ahmet Yaşar Ocak

İslam toplumu 7 yüzyılın son çeyreğinde geri dönülmeyecek bir değişimin içine girdi Kureyş aşiret federasyonunun üyesi Ümeyye Oğulları aynı federasyonun diğer üyesi Haşim Oğullarıyla İslam dan çok önce aralarında zuhur eden iktidar kavgasına 661 yılında son noktayı koydular ve siyasal otoriteyi tekrar ele geçirdiler Muaviye b Ebî Süfyan ın politik entrikalarıyla baş edemeyen dördüncü Raşid halife Hz Ali Hakem olayı ile siyasal bir hata işleyerek yetkisini tartışılır hale getirdi ve sonuçta devretmek zorunda kaldı Bu son nokta İslam toplumunun inanç yapısını da derinden etkileyerek onu üçe böldü Haricîler Şîîler ve Sünnîler Her halükarda istisnasız bütün İslam devletleri Seyyid ve Şerif denilen bu soyu hem siyaseten hem dinen her zaman saygın tutmaya olabildiği ölçüde riayet ettiler Onların işleriyle ilgilenecek özel kurumlar Nakîbü l Eşraflık ise daha Abbasîler zamanında oluşmaya başlamıştı Rüya Kılıç İslam tarihinin ortaya çıkardığı bu ilginç kutsal soy aristokrasisi nin Osmanlı çağına ve sahasına yansıyan macerasını öne çıkan bütün yönleriyle önümüze koyma imkanını başarıyla yakalayabilmiştir Ahmet Yaşar Ocak