Özdevinirler Otomatlar Kuramı ve Biçimsel Diller — Ünal Yarımağan

Bu kitabın konusu olan özdevinirler otomatlar kuramı ve biçimsel diller bilgisayar bilimleri ve mühendisliğinin kuramsal temelleri alanının en önemli konularından biridir Bu nedenle bilgisayar bilimleri ve bilgisayar mühendisliği alanında eğitim veren lisans programalarının birçoğunda bu konunun işlendiği bir derse yer verilmektedir Özdevinirler ya da otomatlar denince akla ilk gelen kendi kendine hareket eden ve belirli işlevleri gerçekleştiren otomatik makineler olmaktadır Özdevinir yerine kısaca makine sözcüğünün kullanılmasının nedeni de budur Oysa bilimsel olarak özdevinirler belirli özelliklere sahip matematiksel modellerdir Bu modeller yalnız donanım alanında değil derleyiciler yorumlayıcılar metin düzenleyiciler sözdizim çözümleyiciler ayrıştıncılar parsers başta olmak üzere birçok yazılım bileşeninde de kullanılan modellerdir Özdevinirler biçimsel dillerin sözdizimsel ve anlamsal çözümlemesinde kullanılan modeller olduğu için de özdevinirler ile biçimsel diller birbiriyle çok yakından ilişkili birbirini tamamlayan konulardır Kitabın özdevinirler kuramı ve biçimsel diller konusundaki ilk Türkçe kitap olduğunu sanıyorum Kitabın ana kaynağı Hacettepe Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümünde okutulmakta olan Özdevinirler Kuramı ve Biçimsel Diller dersinin notlarıdır Bu nedenle kitabın içeriği özellikle bilgisayar mühendisliği bölümlerinde lisans düzeyinde okutulacak bir ders için uygundur Kitaptaki konular haftalık süresi 3 saat olan bir derste işlenebilecek biçimde düzenlenmiştir Özdevinirler kuramı ve biçimsel diller dersini Hacettepe Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümünde 12 yıldan beri vermekte olduğum için bu konuda küçümsenmeyecek bir soru bankasına sahibim Bu soruların büyük bir kısmı kitapta yer almaktadır Kitabın en özgün yanımn da soru ve yanıtlar olduğunu düşünüyorum Soruların her biri en az bir kez sınavda sorulmuş ve ölçme açısından başarılı olduğu görülmüştür Kitapta yer alan tüm soruların yanıtları verilmiştir Ancak kitabın sayfa sayısının çok artmaması için yanıtlar kısa tutulmaya çalışılmış bazı sorular için ise sonucun verilmesi ile yetinilmiştir Diğer taraftan bazı soruların birden çok geçerli yanıtının olabileceği yanıtı tek olan soruların birçoğu için de birden çok çözüm yolunun olabileceği bir gerçektir Bu nedenle kitapta yer alan çözümlerin örnek çözümler olduğu bazı sorular için verilen çözüm dışında başka çözüm ya da çözümlerin de olabileceği unutulmamalıdır Kitabın ikinci basımında içerik olarak hiçbir değişiklik yapılmadı Yalnız belirlenen yazım yanlışları düzeltildi ve bölüm sonlarındaki sorulara eklemeler yapıldı Yeni eklemelerle birlikte bölüm sonu sorulan ve bunların yanıtlan sayfa sayısı olarak kitabın yansına ulaştı Bu nedenle yeni eklenen soruların tümünün değil yalnız bir kısmının yanıtına yer verilmekle yerinildi Kitabın en özgün yanmın soru ve yanıtlar olduğu yönündeki değerlendirmemin ise yeni eklenen sorularla birlikte daha da geçerlik kazandığını düşünüyorum

Bu kitabın konusu olan özdevinirler otomatlar kuramı ve biçimsel diller bilgisayar bilimleri ve mühendisliğinin kuramsal temelleri alanının en önemli konularından biridir Bu nedenle bilgisayar bilimleri ve bilgisayar mühendisliği alanında eğitim veren lisans programalarının birçoğunda bu konunun işlendiği bir derse yer verilmektedir Özdevinirler ya da otomatlar denince akla ilk gelen kendi kendine hareket eden ve belirli işlevleri gerçekleştiren otomatik makineler olmaktadır Özdevinir yerine kısaca makine sözcüğünün kullanılmasının nedeni de budur Oysa bilimsel olarak özdevinirler belirli özelliklere sahip matematiksel modellerdir Bu modeller yalnız donanım alanında değil derleyiciler yorumlayıcılar metin düzenleyiciler sözdizim çözümleyiciler ayrıştıncılar parsers başta olmak üzere birçok yazılım bileşeninde de kullanılan modellerdir Özdevinirler biçimsel dillerin sözdizimsel ve anlamsal çözümlemesinde kullanılan modeller olduğu için de özdevinirler ile biçimsel diller birbiriyle çok yakından ilişkili birbirini tamamlayan konulardır Kitabın içeriği özellikle bilgisayar mühendisliği bölümlerinde lisans düzeyinde okutulacak bir ders için uygundur Kitaptaki konular haftalık süresi 3 saat olan bir derste işlenebilecek biçimde düzenlenmiştir Özdevinirler kuramı ve biçimsel diller dersini Hacettepe Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümünde 12 yıldan beri vermekte olduğum için bu konuda küçümsenmeyecek bir soru bankasına sahibim Bu soruların büyük bir kısmı kitapta yer almaktadır Kitabın en özgün yanımn da soru ve yanıtlar olduğunu düşünüyorum Soruların her biri en az bir kez sınavda sorulmuş ve ölçme açısından başarılı olduğu görülmüştür Kitapta yer alan tüm soruların yanıtları verilmiştir Ancak kitabın sayfa sayısının çok artmaması için yanıtlar kısa tutulmaya çalışılmış bazı sorular için ise sonucun verilmesi ile yetinilmiştir Diğer taraftan bazı soruların birden çok geçerli yanıtının olabileceği yanıtı tek olan soruların birçoğu için de birden çok çözüm yolunun olabileceği bir gerçektir Bu nedenle kitapta yer alan çözümlerin örnek çözümler olduğu bazı sorular için verilen çözüm dışında başka çözüm ya da çözümlerin de olabileceği unutulmamalıdır Kitabın ikinci üçüncü basımında var olan yazım yanlışları düzeltildi ve bölüm sonlarındaki sorulara eklemeler yapıldı