Özel Eğitim ve Özel Gereksinimli Bireyler — Sezgin Vuran

ÖNSÖZ Tarih sahnesi içinde en temel haklara erişimden yoksun bırakılan yetersizlik gösterenler önceleri ikinci sınıf yardıma bakıma muhtaç bağımsız olarak kendi yaşamını sürdüremeyen ve veya korunmaya gereksinimi olan bireyler biçiminde ele alınmıştır Bu bireyler en temel sosyal haklardan mahrum olarak toplumun ezilen üyeleri arasındadır Özellikle yetersizlik gösterenler kötü muamele istismar ve birçok alanda dezavantajlı durumla karşılaşmaktadır Bu engelin bireylere indirgenmesi anlamına gelmektedir 1950 li ve 1960 lı yıllardan itibaren bu bireylere ilişkin bu yaklaşım biçimi değişikliğe uğramış ve bireyi engelli konuma getiren durumun yetersizliğin özrün kendisi değil toplumun bu bireylere karşı olan engelleyici bakış açısı olduğu düşüncesi ön plana çıkmaya başlamıştır 1960 ların sonunda bu bireylerin sorunları etrafında oluşan bilinç Dünya nın önde gelen ülkelerinde örgütlenmelere yol açmıştır Bu süreç yaşam kalitesini artırmak ve toplumsal katılımı sağlamayı amaçlayan yetersizliği olan bireylerin kontrol ettiği ve yürüttüğü örgütlerin ortaya çıkmasını sağlamıştır Bu Engelli Hakları Hareketi ni ortaya çıkarmıştır Bu hareket eğitim politikalarında da köklü değişikliklere yol açmıştır Özel gereksinimli öğrenciler yaşadıkları toplumun bakış açısına bağlı olarak kaynaştırma bütünleştirme kapsayıcı eğitim bu kavramlar kitabımızın içinde açıklanmıştır ya da ayrıştırma gibi farklı eğitim uygulamalarına tabi tutulmuş ve tutulmaktadırlar Her ülkenin sosyo kültürel ve ekonomik yapısı yanında toplumsal hareket ve talepleri de bu bireylere verilen hizmetleri şekillendirmektedir Toplumun bir parçası olan engelli nüfusun desteklenerek toplumla bütünleşmesini sağlamak o toplumda yaşayan herkesin görevidir Engellilik sadece bedensel duyusal veya zihinsel bozuklukla ilgili bir kavram değildir Toplum içerisinde sosyal bariyerler ayrımcı düzenlemeler ve olumsuz sosyal etiketlemeyi içeren tutumları kapsar Bu tutumların değiştirilmesinin temel yapı taşlarından biri de her düzeyde ya da her alanda görev alan öğretmenlerdir Öğretmen adaylarının ve öğretmenlerin özel gereksinimli öğrencileri tanımaları bu öğrenciler eğitim hizmetlerini sağlanmasındaki mevzuatı ve özellikle öğretmene düşen rol ve sorumlulukların farkında olmaları büyük önem taşımaktadır Bilimsel kurallar dikkate alınarak hazırlanmış bu kitap ile yazarlar özellikle öğretmen adayları ve öğretmenlere özel gereksinimli bireyler ve eğitimleri hakkında bilgi vermeyi hedeflemektedirler Kitap iki bölümden ve her bölümde altışar üniteden oluşmaktadır Birinci bölüm özel eğitim süreci özel eğitim mevzuatı ve işleyişi özel eğitimde görev alanların rol ve sorumlulukları kaynaştırma bireyselleştirilmiş eğitim programları ve bu öğrencilerin sınıfta yönetimi ile ilgilidir İkinci bölüm de ise dokuz özel gereksinim grubunda yer alan bireyler tanıtılmış ve eğitimlerine yönelik ipuçları verilmiştir Gözlemlerimiz okullarda derslerin özel gereksinimli olmayan öğrencilere göre tasarlandığını göstermektedir Bu bağlamda bu kitabın ders tasarlama anlamında olmasa bile okuyucularda bir farkındalık yaratması ve öğretmenlerimizin düzenleme yaparken özel gereksinimli öğrencilerini dikkate almalarını sağlamasını dilerim Prof Dr Sezgin Vuran

Tarih sahnesi içinde en temel haklara erişimden yoksun bırakılan yetersizlik gösterenler önceleri ikinci sınıf yardıma bakıma muhtaç bağımsız olarak kendi yaşamını sürdüremeyen ve veya korunmaya gereksinimi olan bireyler biçiminde ele alınmıştır Bu bireyler en temel sosyal haklardan mahrum olarak toplumun ezilen üyeleri arasındadır Özellikle yetersizlik gösterenler kötü muamele istismar ve birçok alanda dezavantajlı durumla karşılaşmaktadır Bu engelin bireylere indirgenmesi anlamına gelmektedir 1950 li ve 1960 lı yıllardan itibaren bu bireylere ilişkin bu yaklaşım biçimi değişikliğe uğramış ve bireyi engelli konuma getiren durumun yetersizliğin özrün kendisi değil toplumun bu bireylere karşı olan engelleyici bakış açısı olduğu düşüncesi ön plana çıkmaya başlamıştır 1960 ların sonunda bu bireylerin sorunları etrafında oluşan bilinç Dünya nın önde gelen ülkelerinde örgütlenmelere yol açmıştır Bu süreç yaşam kalitesini artırmak ve toplumsal katılımı sağlamayı amaçlayan yetersizliği olan bireylerin kontrol ettiği ve yürüttüğü örgütlerin ortaya çıkmasını sağlamıştır Bu Engelli Hakları Hareketi ni ortaya çıkarmıştır Bu hareket eğitim politikalarında da köklü değişikliklere yol açmıştır Özel gereksinimli öğrenciler yaşadıkları toplumun bakış açısına bağlı olarak kaynaştırma bütünleştirme kapsayıcı eğitim bu kavramlar kitabımızın içinde açıklanmıştır ya da ayrıştırma gibi farklı eğitim uygulamalarına tabi tutulmuş ve tutulmaktadırlar Her ülkenin sosyo kültürel ve ekonomik yapısı yanında toplumsal hareket ve talepleri de bu bireylere verilen hizmetleri şekillendirmektedir Toplumun bir parçası olan engelli nüfusun desteklenerek toplumla bütünleşmesini sağlamak o toplumda yaşayan herkesin görevidir Engellilik sadece bedensel duyusal veya zihinsel bozuklukla ilgili bir kavram değildir Toplum içerisinde sosyal bariyerler ayrımcı düzenlemeler ve olumsuz sosyal etiketlemeyi içeren tutumları kapsar Bu tutumların değiştirilmesinin temel yapı taşlarından biri de her düzeyde ya da her alanda görev alan öğretmenlerdir Öğretmen adaylarının ve öğretmenlerin özel gereksinimli öğrencileri tanımaları bu öğrenciler eğitim hizmetlerini sağlanmasındaki mevzuatı ve özellikle öğretmene düşen rol ve sorumlulukların farkında olmaları büyük önem taşımaktadır Bilimsel kurallar dikkate alınarak hazırlanmış bu kitap ile yazarlar özellikle öğretmen adayları ve öğretmenlere özel gereksinimli bireyler ve eğitimleri hakkında bilgi vermeyi hedeflemektedirler Kitap iki bölümden ve her bölümde altışar üniteden oluşmaktadır Birinci bölüm özel eğitim süreci özel eğitim mevzuatı ve işleyişi özel eğitimde görev alanların rol ve sorumlulukları kaynaştırma bireyselleştirilmiş eğitim programları ve bu öğrencilerin sınıfta yönetimi ile ilgilidir İkinci bölüm de ise dokuz özel gereksinim grubunda yer alan bireyler tanıtılmış ve eğitimlerine yönelik ipuçları verilmiştir Gözlemlerimiz okullarda derslerin özel gereksinimli olmayan öğrencilere göre tasarlandığını göstermektedir Bu bağlamda bu kitabın ders tasarlama anlamında olmasa bile okuyucularda bir farkındalık yaratması ve öğretmenlerimizin düzenleme yaparken özel gereksinimli öğrencilerini dikkate almalarını sağlamasını dilerim Prof Dr Sezgin Vuran

Tarih sahnesi içinde en temel haklara erişimden yoksun bırakılan yetersizlik gösterenler önceleri ikinci sınıf yardıma bakıma muhtaç bağımsız olarak kendi yaşamını sürdüremeyen ve veya korunmaya gereksinimi olan bireyler biçiminde ele alınmıştır Bu bireyler en temel sosyal haklardan mahrum olarak toplumun ezilen üyeleri arasındadır Özellikle yetersizlik gösterenler kötü muamele istismar ve birçok alanda dezavantajlı durumla karşılaşmaktadır Bu engelin bireylere indirgenmesi anlamına gelmektedir 1950 li ve 1960 lı yıllardan itibaren bu bireylere ilişkin bu yaklaşım biçimi değişikliğe uğramış ve bireyi engelli konuma getiren durumun yetersizliğin özrün kendisi değil toplumun bu bireylere karşı olan engelleyici bakış açısı olduğu düşüncesi ön plana çıkmaya başlamıştır 1960 ların sonunda bu bireylerin sorunları etrafında oluşan bilinç Dünya nın önde gelen ülkelerinde örgütlenmelere yol açmıştır Bu süreç yaşam kalitesini artırmak ve toplumsal katılımı sağlamayı amaçlayan yetersizliği olan bireylerin kontrol ettiği ve yürüttüğü örgütlerin ortaya çıkmasını sağlamıştır Bu Engelli Hakları Hareketi ni ortaya çıkarmıştır Bu hareket eğitim politikalarında da köklü değişikliklere yol açmıştır Özel gereksinimli öğrenciler yaşadıkları toplumun bakış açısına bağlı olarak kaynaştırma bütünleştirme kapsayıcı eğitim bu kavramlar kitabımızın içinde açıklanmıştır ya da ayrıştırma gibi farklı eğitim uygulamalarına tabi tutulmuş ve tutulmaktadırlar Her ülkenin sosyo kültürel ve ekonomik yapısı yanında toplumsal hareket ve talepleri de bu bireylere verilen hizmetleri şekillendirmektedir Toplumun bir parçası olan engelli nüfusun desteklenerek toplumla bütünleşmesini sağlamak o toplumda yaşayan herkesin görevidir Engellilik sadece bedensel duyusal veya zihinsel bozuklukla ilgili bir kavram değildir Toplum içerisinde sosyal bariyerler ayrımcı düzenlemeler ve olumsuz sosyal etiketlemeyi içeren tutumları kapsar Bu tutumların değiştirilmesinin temel yapı taşlarından biri de her düzeyde ya da her alanda görev alan öğretmenlerdir Öğretmen adaylarının ve öğretmenlerin özel gereksinimli öğrencileri tanımaları bu öğrenciler eğitim hizmetlerini sağlanmasındaki mevzuatı ve özellikle öğretmene düşen rol ve sorumlulukların farkında olmaları büyük önem taşımaktadır Bilimsel kurallar dikkate alınarak hazırlanmış bu kitap ile yazarlar özellikle öğretmen adayları ve öğretmenlere özel gereksinimli bireyler ve eğitimleri hakkında bilgi vermeyi hedeflemektedirler Kitap iki bölümden ve her bölümde altışar üniteden oluşmaktadır Birinci bölüm özel eğitim süreci özel eğitim mevzuatı ve işleyişi özel eğitimde görev alanların rol ve sorumlulukları kaynaştırma bireyselleştirilmiş eğitim programları ve bu öğrencilerin sınıfta yönetimi ile ilgilidir İkinci bölüm de ise dokuz özel gereksinim grubunda yer alan bireyler tanıtılmış ve eğitimlerine yönelik ipuçları verilmiştir Gözlemlerimiz okullarda derslerin özel gereksinimli olmayan öğrencilere göre tasarlandığını göstermektedir Bu bağlamda bu kitabın ders tasarlama anlamında olmasa bile okuyucularda bir farkındalık yaratması ve öğretmenlerimizin düzenleme yaparken özel gereksinimli öğrencilerini dikkate almalarını sağlamasını dilerim Prof Dr Sezgin Vuran

ÖNSÖZ Tarih sahnesi içinde en temel haklara erişimden yoksun bırakılan yetersizlik gösterenler önceleri ikinci sınıf yardıma bakıma muhtaç bağımsız olarak kendi yaşamını sürdüremeyen ve veya korunmaya gereksinimi olan bireyler biçiminde ele alınmıştır Bu bireyler en temel sosyal haklardan mahrum olarak toplumun ezilen üyeleri arasındadır Özellikle yetersizlik gösterenler kötü muamele istismar ve birçok alanda dezavantajlı durumla karşılaşmaktadır Bu engelin bireylere indirgenmesi anlamına gelmektedir 1950 li ve 1960 lı yıllardan itibaren bu bireylere ilişkin bu yaklaşım biçimi değişikliğe uğramış ve bireyi engelli konuma getiren durumun yetersizliğin özrün kendisi değil toplumun bu bireylere karşı olan engelleyici bakış açısı olduğu düşüncesi ön plana çıkmaya başlamıştır 1960 ların sonunda bu bireylerin sorunları etrafında oluşan bilinç Dünya nın önde gelen ülkelerinde örgütlenmelere yol açmıştır Bu süreç yaşam kalitesini artırmak ve toplumsal katılımı sağlamayı amaçlayan yetersizliği olan bireylerin kontrol ettiği ve yürüttüğü örgütlerin ortaya çıkmasını sağlamıştır Bu Engelli Hakları Hareketi ni ortaya çıkarmıştır Bu hareket eğitim politikalarında da köklü değişikliklere yol açmıştır Özel gereksinimli öğrenciler yaşadıkları toplumun bakış açısına bağlı olarak kaynaştırma bütünleştirme kapsayıcı eğitim bu kavramlar kitabımızın içinde açıklanmıştır ya da ayrıştırma gibi farklı eğitim uygulamalarına tabi tutulmuş ve tutulmaktadırlar Her ülkenin sosyo kültürel ve ekonomik yapısı yanında toplumsal hareket ve talepleri de bu bireylere verilen hizmetleri şekillendirmektedir Toplumun bir parçası olan engelli nüfusun desteklenerek toplumla bütünleşmesini sağlamak o toplumda yaşayan herkesin görevidir Engellilik sadece bedensel duyusal veya zihinsel bozuklukla ilgili bir kavram değildir Toplum içerisinde sosyal bariyerler ayrımcı düzenlemeler ve olumsuz sosyal etiketlemeyi içeren tutumları kapsar Bu tutumların değiştirilmesinin temel yapı taşlarından biri de her düzeyde ya da her alanda görev alan öğretmenlerdir Öğretmen adaylarının ve öğretmenlerin özel gereksinimli öğrencileri tanımaları bu öğrenciler eğitim hizmetlerini sağlanmasındaki mevzuatı ve özellikle öğretmene düşen rol ve sorumlulukların farkında olmaları büyük önem taşımaktadır Bilimsel kurallar dikkate alınarak hazırlanmış bu kitap ile yazarlar özellikle öğretmen adayları ve öğretmenlere özel gereksinimli bireyler ve eğitimleri hakkında bilgi vermeyi hedeflemektedirler Kitap iki bölümden ve her bölümde altışar üniteden oluşmaktadır Birinci bölüm özel eğitim süreci özel eğitim mevzuatı ve işleyişi özel eğitimde görev alanların rol ve sorumlulukları kaynaştırma bireyselleştirilmiş eğitim programları ve bu öğrencilerin sınıfta yönetimi ile ilgilidir İkinci bölüm de ise dokuz özel gereksinim grubunda yer alan bireyler tanıtılmış ve eğitimlerine yönelik ipuçları verilmiştir Gözlemlerimiz okullarda derslerin özel gereksinimli olmayan öğrencilere göre tasarlandığını göstermektedir Bu bağlamda bu kitabın ders tasarlama anlamında olmasa bile okuyucularda bir farkındalık yaratması ve öğretmenlerimizin düzenleme yaparken özel gereksinimli öğrencilerini dikkate almalarını sağlamasını dilerim Prof Dr Sezgin Vuran

Tarih sahnesi içinde en temel haklara erişimden yoksun bırakılan yetersizlik gösterenler önceleri ikinci sınıf yardıma bakıma muhtaç bağımsız olarak kendi yaşamını sürdüremeyen ve veya korunmaya gereksinimi olan bireyler biçiminde ele alınmıştır Bu bireyler en temel sosyal haklardan mahrum olarak toplumun ezilen üyeleri arasındadır Özellikle yetersizlik gösterenler kötü muamele istismar ve birçok alanda dezavantajlı durumla karşılaşmaktadır Bu engelin bireylere indirgenmesi anlamına gelmektedir 1950 li ve 1960 lı yıllardan itibaren bu bireylere ilişkin bu yaklaşım biçimi değişikliğe uğramış ve bireyi engelli konuma getiren durumun yetersizliğin özrün kendisi değil toplumun bu bireylere karşı olan engelleyici bakış açısı olduğu düşüncesi ön plana çıkmaya başlamıştır 1960 ların sonunda bu bireylerin sorunları etrafında oluşan bilinç Dünya nın önde gelen ülkelerinde örgütlenmelere yol açmıştır Bu süreç yaşam kalitesini artırmak ve toplumsal katılımı sağlamayı amaçlayan yetersizliği olan bireylerin kontrol ettiği ve yürüttüğü örgütlerin ortaya çıkmasını sağlamıştır Bu Engelli Hakları Hareketi ni ortaya çıkarmıştır Bu hareket eğitim politikalarında da köklü değişikliklere yol açmıştır Özel gereksinimli öğrenciler yaşadıkları toplumun bakış açısına bağlı olarak kaynaştırma bütünleştirme kapsayıcı eğitim bu kavramlar kitabımızın içinde açıklanmıştır ya da ayrıştırma gibi farklı eğitim uygulamalarına tabi tutulmuş ve tutulmaktadırlar Her ülkenin sosyo kültürel ve ekonomik yapısı yanında toplumsal hareket ve talepleri de bu bireylere verilen hizmetleri şekillendirmektedir Toplumun bir parçası olan engelli nüfusun desteklenerek toplumla bütünleşmesini sağlamak o toplumda yaşayan herkesin görevidir Engellilik sadece bedensel duyusal veya zihinsel bozuklukla ilgili bir kavram değildir Toplum içerisinde sosyal bariyerler ayrımcı düzenlemeler ve olumsuz sosyal etiketlemeyi içeren tutumları kapsar Bu tutumların değiştirilmesinin temel yapı taşlarından biri de her düzeyde ya da her alanda görev alan öğretmenlerdir Öğretmen adaylarının ve öğretmenlerin özel gereksinimli öğrencileri tanımaları bu öğrenciler eğitim hizmetlerini sağlanmasındaki mevzuatı ve özellikle öğretmene düşen rol ve sorumlulukların farkında olmaları büyük önem taşımaktadır Bilimsel kurallar dikkate alınarak hazırlanmış bu kitap ile yazarlar özellikle öğretmen adayları ve öğretmenlere özel gereksinimli bireyler ve eğitimleri hakkında bilgi vermeyi hedeflemektedirler Kitap iki bölümden ve her bölümde altışar üniteden oluşmaktadır Birinci bölüm özel eğitim süreci özel eğitim mevzuatı ve işleyişi özel eğitimde görev alanların rol ve sorumlulukları kaynaştırma bireyselleştirilmiş eğitim programları ve bu öğrencilerin sınıfta yönetimi ile ilgilidir İkinci bölüm de ise dokuz özel gereksinim grubunda yer alan bireyler tanıtılmış ve eğitimlerine yönelik ipuçları verilmiştir Gözlemlerimiz okullarda derslerin özel gereksinimli olmayan öğrencilere göre tasarlandığını göstermektedir Bu bağlamda bu kitabın ders tasarlama anlamında olmasa bile okuyucularda bir farkındalık yaratması ve öğretmenlerimizin düzenleme yaparken özel gereksinimli öğrencilerini dikkate almalarını sağlamasını dilerim Prof Dr Sezgin Vuran