Padişahların Akıl Hocaları

Osmanlının kuruluş yıllarında Söğüt çevresinde Türk beylerinin veya Şeyh Edebali gibi tarikat büyüklerinin kızları yanında Bizans ya da Sırp ve Bulgar kızları ile evlendiler Ama bu evlilikler duygusal olmaktan öte hissi siyasi idi Temel neden devletin topraklarını korumak ya da daha da genişletmek amacını taşıyordu Osmanlı Devleti kuruluş sancılarını atlattıktan sonra padişah eşlerinin on dördüncü yüzyıldan başlayarak Karaman Candar İsfendiyar Dulkadır Germiyan gibi Anadolu Türkmen hanedanların kızları ile evlendiler Fakat bu evliklerde siyasi amaçlıydı On beş ve on altıncı yüzyıllardan itibaren Fatih Sultan Mehmet in iktidara geçmesi üzerine evlenme düzeni değişti Harem de devşirme sistemi yani cariyelerle evlenme başladı Ve Osmanlı Devleti yıkılana kadar devam etti Padişahlar Türk kızlarıyla evlenmeyi bıraktılar Bu yeni sistemde cariyeler ile nikâh kıyılmazdı İslâm hukukunun yanlış anlaşılması yüzünden nikâh kıyılmasına gerek yoktu cariyeler padişahın veya efendisinin malı idi ve istediği gibi tasarruf etmekte serbestti

Adam Wenner 150 kişilik Roma Germen İmparatorluğu elçilik heyetinde imparatorluk elçisinin sekreteriydi Heyet 1616 yılının şubat ayında Prag dan yola çıktı ve ağustosta Osmanlı payitahtı İstanbul a ulaştı Burada bir yıl kalan Werner 1617 temmuzunda kentten ayrılarak şubat 1618 de ülkesine ulaştı Bu kitap Wenner in seyahat sırasında tuttuğu yolculuk günlüğüdür İlk kez 1622 de Nürnberg de Simon Halbmeyer yayınevi tarafından yayınlanan günlük çok büyük rağbet gördü öyle ki Nürnberg de ikinci baskısı yayınlandı Wenner in yolculuk öyküsü yazarın çok güçlü gözlem yetisi nedeniyle de büyük değer taşıyor Bu kitap Konstantinopolis e gelen İmparatorluk elçileri hakkında yazılan diğer belgelerden farklıdır 150 kişilik elçilik heyetine Osmanlılar tarafından gönderilen günlük erzakın dökümünü ve Osmanlı eşrafına mensup kişilere sunulmak üzere elçilik heyetinin beraberinde getirdiği armağanların listesini de içermektedir Elçilik heyetinin başında yönetici olarak Hermann Czernin Freiherr von Chudenitz 1567 1651 bulunmaktaydı İmparatorluk tarafından Czernin için hazırlanmış olan görev belgesinden anlaşıldığı üzere elçi Viyana Barış Anlaşması nda alınan kararlara göre düzeltilen onay belgesini Padişaha sunmak ve Osmanlı İmparatorluğu ndaki siyasi ve ekonomik durum hakkında gizlice bilgiler toplamakla yükümlüydü Elçinin Konstantinopolis te kalışının politik bakımdan fazla önemi yoktu çünkü asıl siyasi anahtar durumundaki kişi İstanbul da bulunan İmparatorluk temsilcisi Michael Starzer idi Yine de belleklerde asıl iz bırakan olay Czernin in gösterişli bir alayla ve ülkesinin çelenk içindeki kartal amblemi ile donatılmış bayrağını dalgalandırarak Konstantinopolis e girişi olmuştur

İnsan nasıl ki beden ve ruhsa akıl ve kalpse görünenin ardında bir görünmeyen yani ki gönlü varsa devlet dediğimiz dahi öyledir Ecdat cihana hükmetmeden önce gönüllere hükmetmeyi şehirlere girmeden önce gönüllere girmeyi şiar edinmiştir Ve bilmiştir ki gönüllere girilmeden şehirlere girilemez Bu yolda devleti idare edenler evvela gönüllerini terbiye etmiş ve gönüllerine hükmetmemiş kul olmayı bilmişlerdir Ve bu maksadı kendilerine her daim anlatacak ve unuttuklarında hatırlatacak bir hocanın hemen yanında bulunmayı şeref afrz etmişlerdir Yoksa Evliya ve enbiyaya intisabım var demeleri Sultanlık bir kuru kavga imiş deyip de gönüllerindekini bu denli söylemeleri başka bir sebepten değildir Ecdadın kurduğu bu gönül medeniyetinin görünen yüzü sureti padişahlar ise bunun bir de ardında olanı sureti ve bu bedenin bir gönlü ve aklı olması gerek İşte bu kitapta görünenin ardında olanı gönül medeniyetinin esas mimarlarını ve sultanların sultanlarını okuyacaksınız Yavuz Bahadıroğlu bize bir sırrı fısıldıyor cihana sultan olmanın gönül medeniyeti kurmanın sırrını Fatih Duman