Palto Cool — Nikolay Vasilievich Gogol

Önüne ne pahasına olursa olsun ulaşacağı bir hedef koyan insanlar gibi kendini şimdiden daha hayat dolu hissediyor karakteri güçleniyordu Yürüyüşünde ve hareketlerinde kararsız ve ikircikli ne varsa gitmiş gözlerinde yeni bir ateş parlamaya başlamıştı Hatta en cüretkar hayallerinde bazen paltosuna sansar kürkü bir yaka diktirmeyi bile kurar olmuştu

Kendisinden sonra gelen tüm Rus yazarları etkilemiş olan ve Dostoyevski nin deyişiyle tüm Rus gerçeklerinin onun paltosundan çıktığı bilinen Nikolay Gogol 1809 1852 oyunları ve öyküleriyle modern Rus edebiyatının kurucularından ve öncülerinden biri olmuştur

Dostoyevski nin Rus gerçekçilerini kast ederek Hepimiz Gogol ün Palto sundan çıktık dediği rivayet edilir Gogol ün mizahı Rus edebiyatında Dostoyevski nin acıya olan derin bağlılığı ve Tolstoy un kusursuzluğuyla devam etmiştir Palto hikâyesindeki mizah ızdırabın kendisinden ve hayatın gerçeğinden geliyor Kendimizle hiç ilgisi olmayan konularda özveriyle çalışmak için her sabah erkenden uyanıp gittiğimiz iş yerlerinde sıradan görünebilmek adına satın aldığımız takım elbiseler ve bunun hüzünlü gülünçlüğü aşkına iyi okumalar diliyoruz Çünkü bizler Rus gerçekçilerinin aksine hâlâ Gogol ün Palto sunun içindeyiz

Çar I Nikola nın 1825 1855 otoritesini bir anayasayla sınırlamak isteyen hareketin Dekabrist Ayaklanması 14 Aralık 1825 başarısızlıkla sonuçlanmasından sonra bu muhalif harekete destek verenlerin kimi asılır kimi de Sibirya ya sürgüne gönderilir İktidar gitgide katılaşan tutumuyla fikirleri özgürce ifade etme yollarının önünü keser Rus aydınının intelligentsia üzerinde ödünsüz bir baskı kurulur Sansür mekanizmasını işletmek için kurulan gizli servis görevini acımasızca yerine getirir sadece düşünmek ve yazmak bile mutlakiyete serflik sistemine karşı bir başkaldırı addedilir Böylesi bir siyasi ve sosyal atmosferde Gogol küçük adam temasını işlediği Palto yu yayınlar Öykü Rus Edebiyatı nın gelişmesinde Rus gerçekçiliğinin oluşmasında önemli rol oynayacak sonraki günlerde Dostoyevski Hepimiz Gogol un Palto sundan çıktık itirafında bulunacaktır Gogol Rusya ya kendi yüzünü gösteren ilk yazarlardandır

Gogol 1842 yılında Rus edebiyatında neredeyse belli bir gelişmenin başlangıç noktasını oluşturan Palto adlı uzun öyküsünü kaleme alır Rus edebiyatının özellikle de gerçekçi kolunun oluşmasında önemli bir kilometre taşı olan ve küçük adam temasının işlendiği bu uzun öykü haklı olarak Palto dan sonra Rus edebiyatı ifadesinin nedeni olmuş sonraki günlerde Dostoyevski Hepimiz Gogol ün Palto sundan çıktık diyerek metnin tayin edici önemini çarpıcı bir şekilde dile getirmiştir Palto Küçük adam ın doğuşu

Tek tipleşmeye ve bireyselliği yok etmeye çanak tutan toplum hepimizi birbirimize benzeyen insanlar olmaya zorluyor Toplumumuzda silik yakıştırması yapılan para sıkıntısı çeken işini kaybetmekten korkan çevrelerindeki kişiler tarafından aşağılanan ya da görmezden gelinen insanların yaşadıkları trajedileri konu alan bir eser Hikayemiz insanlar tarafından küçümsenip alaya alınan alt sınıf bir katibin yeni bir palto sahibi olma isteğiyle başlar ama işler ne yazık ki beklendiği gibi gitmez Rus edebiyatı ifadesinin oluşmasına neden olarak gösterilen bu eser 150 yılı aşkın süredir okuyucularını büyülemeye devam ediyor

Gogol tuhaf bir adamdı ama dahiler hep tuhaftır zaten değer bilir okura hayat hakkında kendi düşüncelerini geliştirme fırsatını ustaca veren şey sizin o sağlıklı sıradan yanınızdır Büyük edebiyat akla aykırılığın sınırında gezinir Hamlet nevrozlu bir bilge kişinin çılgınca rüyasıdır Gogol ün Palto su hayatın karanlık seyrinde kara delikle açan acayip korkunç bir karabasandır Metni üstünkörü bir gözle okuyan bir kimse hikâyede densiz bir soytarının maskaralıklarını bulacaktır sadece ciddi okur ise Gogol ün asıl amacının Rus bürokrasisinin yıldırıcılığını kınamak olduğunu sanacaktır Ama güzel bir kahkaha atmak isteyen biri de insanı düşündüren kitaplar okumak için can atan kimse de Palto nun aslında neyi anlattığını anlamayacaktır Yaratıcı okuru getirin bana işte bu hikâye onun için yazılmıştır Vladimir Nabokov

Gogol tuhaf bir adamdı ama dahiler hep tuhaftır zaten değer bilir okura hayat hakkında kendi düşüncelerini geliştirme fırsatını ustaca veren şey sizin o sağlıklı sıradan yanınızdır Büyük edebiyat akla aykırılığın sınırında gezinir Hamlet nevrozlu bir bilge kişinin çılgınca rüyasıdır Gogol ün Palto su hayatın karanlık seyrinde kara delikle açan acayip korkunç bir karabasandır Metni üstünkörü bir gözle okuyan bir kimse hikâyede densiz bir soytarının maskaralıklarını bulacaktır sadece ciddi okur ise Gogol ün asıl amacının Rus bürokrasisinin yıldırıcılığını kınamak olduğunu sanacaktır Ama güzel bir kahkaha atmak isteyen biri de insanı düşündüren kitaplar okumak için can atan kimse de Palto nun aslında neyi anlattığını anlamayacaktır Yaratıcı okuru getirin bana işte bu hikâye onun için yazılmıştır Vladimir Nabokov