Para Pul Oldu
Para Pul Oldu
İletişim Yayınları
Para Pul Oldu
Osmanlı İmparatorluğu nda kağıt paranın kaime kullanımı imparatorluğun yaşadığı uzun modernleşme sürecinde dikkat çekici bir deneyimdir Kapitalizmin kendi imkanları ile gelişmediği bir piyasada kağıt paranın devletin câri giderlerini finanse edeceği bir araca dönüşmesi ise kaçınılmazdır Ali Akyıldız Para Pul Oldu Osmanlı da Kağıt Para Maliye ve Toplum ile malî bunalım dönemlerinde devletin kendi ihtiyaçlarını karşılamak üzere çıkardığı kaimenin tarihini incelerken toplumun kağıt para ile kurduğu ilişkiyi ona karşı gösterdiği güvensizliği ve kendini paradan koruma mekanizmalarıyla kağıt paranın devlet için yarattığı sorunları uzun ve meşakkatli bir arşiv çalışmasının ürünü olarak sunuyor Para pul oldu deyişinden kalpazanların işlerini mükemmel yapmalarını kısıtlayan cezalara ve bunları gösteren belgelere kağıt parayı basan devletle sahte paralarla ve kâğıt paranın yarattığı sorunlarla başa çıkamayınca bunları toplamak için halktan tekrar zorunlu yardım toplayan devletin aynılığı noktasına dikkat çeken bu çalışma aynı zamanda Osmanlı nın kapitalizm ile kurduğu ilişkinin devlet ve piyasa arasında nasıl bir dönüşüme uğradığını anlamak için de karşımıza oldukça canlı ve renkli bir tablo koyuyor
Vakıfbank Kültür Yayınları
Osmanlı modernleşmesinin yapısal unsurlarından biri de kâğıt paranın toplum ve devlet hayatına girmesidir Büyük askerî mağlubiyetlerin sıklaştığı ve siyasi problemlerin üst üste yığıldığı bir çağda devlet artan giderlerini yeni bir finansal araçla karşılamaya çalıştı kaime yani kâğıt para İlk uygulamalarda 12 5 gibi yüksek bir faizle basılan kaimenin zamanla faiz oranı giderek düştü ve karşılıksız kaimelerin piyasaya sürülmesiyle paranın pul olması kaçınılmaz bir hâle geldi Kâğıt para geçici bir icat olarak kalmadı modernleşme asrından Cumhuriyet Türkiyesi ne dek gelişti değişti Devlet istediği kadar kaime eşittir altın formülünü ileri sürsün piyasa kendi şartlarını kendi tayin etti zira halk para deyince şıkırtısı işitilen bir maden parçasını anladığı için kâğıt paranın değeri kolayca sorgulanıyor güvenilmez bir kâğıt parçası olarak kalıyordu Osmanlı modernleşmesinin birçok veçhesini aydınlatan kitapların yazarı Prof Dr Ali Akyıldız ın Para Pul Oldu Osmanlı da Kâğıt Para Maliye ve Toplum adlı eseri en uzun yüzyılda devletin ihtiyaçlarını karşılamak üzere çıkardığı kâğıt paranın tarihini incelerken toplumun kâğıt para ile kurduğu ilişkiyi ona karşı gösterdiği güvensizliği ve kâğıt paranın devlet için yarattığı sorunları derinlemesine bir arşiv çalışmasının ürünü olarak sunuyor Devlet Arşivleri ve özel koleksiyonlardan titizlikle toplanmış çoğu ilk defa gün yüzüne çıkan Osmanlı ve Cumhuriyet dönemi kâğıt para görsellerinin eşlik ettiği bu kitap Osmanlı tecrübesinde kâğıt paranın sadece bir para politikası enstrümanı değil aynı zamanda Osmanlı nın kriz yönetiminde başvurduğu stratejik bir araç olduğunu da ortaya koyuyor Tanzimat reformlarından Kırım Savaşı na 93 Harbi ne ve Birinci Dünya Savaşı na kadar yaşanan değişimlerin ve krizlerin tarihini kâğıt para penceresinden okumayı vadediyor Seri numarasız kaimelerin devletin gizli para basmasına imkân sağlama Galata bankerlerinin spekülasyonlarla güç kazanma ve Avrupa sermayesinin doğrudan müdahil olduğu yeni bir finansal düzenin ortaya çıkma süreçlerini titizlikle ele alan bu kitap kalpazanlık enflasyon ve vergilendirme gibi birçok bağlamda kâğıt paranın hikâyesini renkli ve akıcı bir anlatımla okura sunuyor İktisat tarihi maliye politikası Osmanlı modernleşmesi ve Türkiye nin sosyoekonomik dönüşümleriyle ilgilenen tarihçiler araştırmacılar ve meraklı okurlar için vazgeçilmez bir kaynak