Patent Lisans Sözleşmesinin Rekabet Hukuku Boyutuyla Değerlendirilmesi — Mustafa Berkay İnce

Fikri mülkiyet hukukunun ve rekabet hukukunun temel kavramlarına değinilerek hazırlanan elinizdeki çalışmada öncelikle okuyucunun her iki hukuk dalının kendisine özgü kavramlarına hâkim olması hedeflenmiş ve daha sonra iki alanın birbirine paralel veya kesiştiği konu başlıkları ortaya konulmuştur Bu bağlamda fikri mülkiyet hakkının kullanımını konu eden lisans sözleşmesine kimi zaman lisans alan kimi zaman lisans veren lehine uygulamada sıklıkla getirilen bazı hükümlerin rekabet hukukuna özgü unsurlar ile değerlendirilmesi yapılarak konunun teorik aktarımının yanı sıra pratikteki yansımalarının da okuyucu tarafından değerlendirilmesine imkân sunulmuştur

ÖZET 5ABSRACT 6İÇİNDEKİLER 7KISALTMALAR13GİRİŞ 15BİRİNCİ BÖLÜMFİKRİ MÜLKİYET HAKKI VE LİSANS SÖZLEŞMESİFİKRİ MÜLKİYET HAKLARINA GENEL BAKIŞ 17MÜLKİYET KAVRAMI 17MÜLKİYET HAKKI 18FİKİR VE FİKİR ÜRÜNLERİ19FİKRİ MÜLKİYETİN İKTİSADİ ÖNEMİ 19FİKRİ MÜLKİYET HAKLARI VE FİKRİMÜLKİYETİN KORUNMASI 20FİKRİ MÜLKİYET HAKKI 20Fikri Mülkiyet Hakkının Özellikleri 21Soyut ve Konusunun Gayrimaddi Mallar Olması 21Mutlak Hak Olması 22İnhisari Hak Sağlaması22Süreli Olması 23Ülkesellik İlkesine Tabi Olması 23Hukuki İşlemlere Konu Olabilmesi 24Özel Hukuk Sahasına Dahil Olması24FİKRİ MÜLKİYETİN KORUNMASI25FİKRİ MÜLKİYET HAKLARININ ULUSLARARASIMAHİYETİ 26İçindekiler8FİKRİ MÜLKİYET HAKLARININ KONULARI 27Ticaret Ünvanı ve İşletme Adı27Marka28Patent 29Patent İsteme Hakkı 31İlaç Patenti 34Faydalı Model 35Coğrafi İşaretler36Tasarımlar 37Entegre Devre Topoğrafyaları 38Fikir ve Sanat Eserleri Üzerindeki Haklar38İnternet Alan Adları41Islahçı Hakları 42III LİSANS SÖZLEŞMESİ43LİSANS SÖZLEŞMESİNİN KONUSU 44LİSANS SÖZLEŞMESİNİN NİTELİKLERİ 45Sui Generis Bir Sözleşme Olması 45Tam İki Tarafa Borç Yükleyen İvazlı Sözleşme 47Kullandırma Edimi İçeren Sözleşme 47Sürekli Borç İlişkisi Doğuran Sözleşme 48Nisbi Hak Sağlaması 48LİSANS SÖZLEŞMESİNİN TÜRLERİ 49İnhisari Lisans Basit Lisans 50Alt Lisans51LİSANS SÖZLEŞMESİNİN KURULMASI52LİSANS VERME TEKLİFİ 53İçindekiler9LİSANS SÖZLEŞMESİ TARAFLARININYÜKÜMLÜLÜKLERİ 53Lisans Sözleşmesinin Tarafları 53Tarafların Yükümlülükleri55SÖZLEŞMENİN ŞEKLİ VE SİCİLE TESCİLİ56İKİNCİ BÖLÜMREKABET HUKUKU KURALLARIREKABET KAVRAMI57REKABET HUKUKU VE TEMEL KAVRAMLARI 58REKABET HUKUKU 58Tanım58Amaç 58Rekabet Hukukunun Özel Hukuk ve Kamu HukukuMahiyeti 61Rekabet Hukukunun Rekabet ile İlgili Diğer HukukiMüesseselerden Farkı62REKABET HUKUKUN TEMEL KAVRAMLARI 63Teşebbüs 63Teşebbüsün Unsurları63Ekonomik Faaliyette Bulunma 63Ekonomik Bağımsızlık64Teşebbüs Türleri65Gerçek Kişi Teşebbüsler 65Tüzel Kişi Teşebbüsler66iii Teşebbüs Birlikleri 67İlgili Pazar 67İlgili Ürün Pazarı 67İlgili Coğrafi Pazar69İçindekiler10III REKABET HUKUKUNA DAİR TEMEL ESASLAR 70REKABET HUKUKU MEVZUATI 70REKABET HUKUKUNUN UYGULAMA ALANI73REKABETİN KORUNMASI HAKKINDA KANUNBAĞLAMINDA YASAK FAALİYETLER73Kanun a Aykırı Anlaşma Uyumlu Eylem ve Kararlar 74Kanun a Aykırı Anlaşmalar 74Uyumlu Eylemler76Karar ve Eylemler 77Hâkim Durumun Kötüye Kullanılması 78Hâkim Durum78Kötüye Kullanma 79Hukuka Aykırı Birleşme ve Devralmalar 82REKABET HUKUKUNA AYKIRILIK HALLERİNİNİSTİSNALARI 84Muafiyetler 84Grup Muafiyeti85Bireysel Muafiyet91Menfi Tespit92De Minimis Kuralı93ÜÇÜNCÜ BÖLÜMREKABET HUKUKU VE LİSANS SÖZLEŞMELERİİLİŞKİSİFİKRİ MÜLKİYET HAKLARI VE REKABETHUKUKU İLİŞKİSİ95GENEL OLARAK 95İki Sahanın Çatışması 95İki Sahanın Uyum Arz Eden Yönleri96İçindekiler11Rekabet Hukukunun Denetleyici Rolü 97REKABET HUKUKU VE FİKRİ MÜLKİYET İLİŞKİSİKAPSAMINDA PATENT 98REKABET HUKUKU İLE PATENT LİSANSSÖZLEŞMELERİNE GETİRİLEN SINIRLAMALAR VENETİCELERİ 101REKABET HUKUKUNA AYKIRI OLAN LİSANSSÖZLEŞMESİ HÜKÜMLERİ 101Genel Olarak 101Pazar ve Müşteri Paylaşımı 103Lisans Bedelinin Belirlenmesi ve Fiyat Tespiti106Üretim ve Kullanım Miktarı 108Lisans Alanın Kendi Teknolojisinin Kullandırılmasınaİlişkin Sınırlamalar109Kelepçeleme Hükümleri 109Rekabet Yasağı 112Geriye Lisans Verme Yükümlülüğü 114Dava Etmeme Şartı 115REKABETİN KORUNMASI HAKKINDAKANUN DA YASAKLANMIŞ FAALİYETLERİNNETİCELERİ 116Genel Olarak 116Para Cezası118Geçersizlik Yaptırımı119Tazminat Sorumluluğu121ZORUNLU UNSUR DOKTRİNİ125Genel Olarak 125Zorunlu Unsurun Değerlendirilmesinde Kıstaslar 126Zorunluluk126İçindekiler12Zorunlu Unsurun Alternatifinin Temin veya TesisEdilememesi127iii Reddetme 127Reddetmenin Haklı Gerekçelere Dayanmaması 128ZORUNLU LİSANS 130Hukuki Niteliği 131Sınai Mülkiyet Kanunu Çerçevesinde Zorunlu Lisans 133Düzenlemeler 133551 Sayılı KHK133Sınai Mülkiyet Kanunu 133Zorunlu Lisans Nedenleri134Patent Konusu Buluşun Kullanılmaması 134Patent Konularının Bağımlılığı 135iii Kamu Yararı 135Başka Ülkerlerdeki Kamu Sağlığı Sorunları137Patent Kullanırken Rekabeti Kısıtlayıcı Bozucu veEngelleyici Faaliyetlerde Bulunulması 137Kamu Otoritesinin Kararı138TÜKENME İLKESİ 139Genel olarak139Paralel İthalat141SONUÇ145KAYNAKÇA 147

Fikri mülkiyet hukukunun ve rekabet hukukunun temel kavramlarına değinilerek hazırlanan elinizdeki çalışmada öncelikle okuyucunun her iki hukuk dalının kendisine özgü kavramlarına hâkim olması hedeflenmiş ve daha sonra iki alanın birbirine paralel veya kesiştiği konu başlıkları ortaya konulmuştur Bu bağlamda fikri mülkiyet hakkının kullanımını konu eden lisans sözleşmesine kimi zaman lisans alan kimi zaman lisans veren lehine uygulamada sıklıkla getirilen bazı hükümlerin rekabet hukukuna özgü unsurlar ile değerlendirilmesi yapılarak konunun teorik aktarımının yanı sıra pratikteki yansımalarının da okuyucu tarafından değerlendirilmesine imkân sunulmuştur