Pir Seyit Rıza Erenler Diyarı Cilt 1 — Pir Seyit Memet Tezel

Seyit Rıza dan Hozat Komutanı na Sitem Dolu Mektup 09 07 1933 tarihli Seyit Rıza nın Hozat Jandarma Komutanı na yazdığı mektubu sitem dolu Kaymakamın görüşelim çağrısı üzerine oğlunu görüşmeye yollayan Seyit Rıza bu mektupta oğlunun dönüş yolunda haince pusuya düşürülüp öldürülmesinden yakınıyor Ve içten kendisine görüşme teklifinde bulunan Kaymakamı suçluyor Mevsim kış ben de yaşlı olduğum için görüşme davetinize gelemedim ancak oğlumu Kaymakama yolladım Talebinizi Cumhuriyet hükümetinin emri kabul ettim Evlat benim değildi sizin evladınızdı Biz vatan evladı değil miyiz Oğlumu katledenleri Kaymakam Bey korudu Allah merhamet versin Şimdi kaymakam aşiretleri üzerime sevk ediyor Benim bir kusurum yoktur adalet aradığım için haksız mı oldum Hükümete düşmanlığım yoktur hükümete düşman olan haşa Allaha düşman olur

Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri nin İmzaları Var Bu ve buna benzeyen birçok mektup bugün gün ışığına çıktı Bir dönemin asi adamının aslında kan dökülmemesi için yoğun uğraş gösterdiği bu mektuplarda görülüyor Seyit Rıza nın yürek burkan ve belki de Dersim Harekâtı nın gerçek yüzünü ortaya koyan bu mektupları İçişleri Bakanı Sükrü Kaya ya ulaşıyor ve o da Atatürk başta olmak üzere üst düzey devlet yetkililerine gönderiyordu Çünkü mektuplarda hem Şükrü Kaya nın hem de Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri nin imzaları mevcut Ancak bu mektupların hiç biri Dersim de binlerce kişinin katledildiği harekâtı durduramadı Çok kan döküldüğünü gören Seyid Rıza birkaç ay sonra Canına bir zarar gelmeyecek sözü üzerine teslim olmaya giderken 12 Eylül 1937 de adamlarıyla beraber tutuklandı Bu olayı Başbakan İsmet İnönü aynı tarihli yazısında Atatürk e şu cümlelerle anlatıyordu Seyit Rıza nın teslim olması Cumhuriyet ıslahatının yeni bir safhasıdır Lutufkar iltifatlarınız bizim için çok kıymetli bir teşviktir 15 Kasım 1937 de de idam edildi İdamdan önce son dileğini soran cellada oğlumdan önce beni asın diyecekti Öyle olmadı önce oğlu sonra da o asıldı Ağzından dökülen son cümleler içleri acıtıyordu Kerbelanın evladıyız ayıptır zulümdür cinayettir

Seyit Rıza nın 14 06 1933 tarihinde Elazığ Valisi ne gönderdiği ilk mektup şu cümlelerle başlıyordu Hürmet ve tanzimle ellerinizden öperim Uğradığımız haksızlığın boyutlarını arz etmeye mecbur kaldım Sonraki cümlelerde Seyit Rıza jandarmanın ve devleti temsil eden memurların Dersim halkına yaptığı zulümleri anlatıyordu Mektubun ortasına gelindiğinde bugüne kadar söylene gelinen ancak bir türlü belgesi ortaya koyulamayan o meşhur hikâyeye kendi ağzından vurgu yapıyordu Harbi umumiye de hükümetin verdiği emirleri öpüp başıma koydum 10 bin kadar milis kuvveti topladım Halit Paşa kumandasındaki orduya katılarak topraklarımızı Ruslara karşı savundum Cansiparane bir mücadele ortaya koydum Komutanların ve paşaların takdirine mazhar oldum Bugüne kadar hükümete hizmet etmekten biran geri durmadım Hakkımızda kaymakam beyin yapmak ve yaptırmak istediği zulüm ve haksızlığın önüne set çekilmesini istirham ederim