Platon Copleston Felsefe Tarihi Yunan ve Roma Felsefesi Cilt 1 Bölüm 1b — Frederick Copleston

PLATON dünyanın en büyük felsefecilerinden biri Atinada büyük olasılıkla İÖ 428 7 yılında seçkin bir ailede doğdu Ona başlangıçta Aristokles dendiği ve Platon adının ancak daha sonra gürbüz yapısı nedeniyle verildiği söylense de Diogenes Laertiusun bu sözlerinin doğruluğu kuşkuludur İki kardeşi Adeimantus ve Glaukon Devlet te görünürler ve ayrıca Potone adında bir de kızkardeşi vardı Platon üvey babasının evinde yetiştirildi ve Periklesci rejimin gelenekleri içinde eğitilmiş olmalıdır Platonun demokrasiye karşı daha sonraki eğilimini her ne olursa olsun yalnızca yetiştirilmesine bağlamak çok güçtür bu olumsuz eğilim Sokratesin etkisi tarafından ve herşeyden çok Sokratesin demokrasinin ellerinden gördüğü davranış tarafından yaratılmıştır Felsefe Platonik İdea ile ilgilenir İdea ilkin bütünüyle genel bir anlamda Düşüncedir Ama Düşünce sonsuz küçüklükten sonsuz büyüklüğe insanın ruhsallığından evrenin özdekselliğine dek herşeyi saltık olarak herşeyi belirlemek için kullandığımız öznel evrenseldir Ne yerde ne de gökte ne insan ruhunda ne de özdeksel evrende hiçbirşey saltık olarak hiçbirşey insan düşüncesinin belirlenimlerinden evrensellerden kaçamaz Varolan herşey düşüncenin öznel belirlenimleri ile anlatılır ve varolan herşey kendi nesnel belirlenimi ile vardır Varolan her tekil şey bir evrensel de olduğu için Türünden ideal Biçiminden belirli İdeasından pay aldığı için ussal olduğu için vardır İdeadan Biçimden evrenselden yoksun birşey hiçbirşeydir bir varlık değil ama olmayandır Ve bilgisi olmayandır Ve bilinemeyen biçimsiz ve belirlenimsiz olan var olamayandır İdeanın Biçimin varoluşu duyusalın fizikselin özdekselin varoluşu değildir Pisagor Teoremi fiziksel üçgenler üzerinde varolmaz Doğa Yasaları gökte yazılı değildir Duyulur üstü fiziksel üstü özdeksel üstü varoluşu salt düşünce içindir Sonsuzluktadır ve sonsuza dek varolur Görgül zaman ve görgül uzay arı düşüncenin İdeanın çevresine çit çekemez İdea Türlerin Biçimlerin olmadığı görgül evrende Türlerin ve Biçimlerin ideal olanağıdır Dünya oluşurken yaşam oluşurken insan oluşurken İdealar tümünün Biçimleri tümünün Belirlenimleridir Onların varoluş biçimleri onların doğa yasaları onların matematikleri onların sınıflarıdırlar Duyusal değildirler görülmezler ve dokunulmazlar ve koklanmazlar ve ölçülmezler Ve böyle iken duyulur bireyselden çok daha yüksek bir anlamda nesnel olarak varlık ya da gerçeklik taşırlar Ve nesnellik duyusallık özdeksellik fiziksellik değildir Eğer Varlık kalıcılık ise duyulur bireyseller değil ama evrensel İdealar gerçek varlıktır Eğer varlık değişmezlik ise evrensel İdealar değişmezdir Eğer Varlık güç ise sonlu bireyseller değil ama sonsuz evrensel İdealar güçtür Bilimin ereği başından bu yana Platonik ideal belirlenimlerin bilgisidir Bu bilim ilkin arı Usun bilimi olarak Mantık Bilimidir Ve bu bilim özdeksel Doğanın ve insan Tininin gerçek Biçimidir yanlışsız eksiksiz ve sınırsız Öznel geçicilikten özgür Nesnelliği konu alır düşüncenin tüm dışsal güdülenmeden bağışık özgür deviminin diyalektiğinin açınımıdır Diyalektik İdeanındır onun doğası onun özüdür Platon için insan düşüncesi insan Nousu aynı ilksiz sonsuz İdeanın etkinliği diyalektiği gerçekliğidir İnsan Usu aynı İdeanın dinamiği ve enerjisidir Ve gizilliğin edimselleşmesi ne denli olanaklı ise insanın özünün gerçekleşmesi o denli zorunludur İdeada zorunluk olan şey insanın saltık belirlenimidir varoluşunun değer ve anlamı olarak Güzellik Özgürlük ve Bilgi Aziz Yardımlı

Platon un felsefesinin Felsefe Tarihindeki yeri öylesine benzersizdir ki bütün bir İdealizmin başlangıcı gibi ereği de ondadır Hiç kuşkusuz bilgelik sevgisi onda Parmenides ten Herakleitos a Zenon dan Sokrates e antik çağın tüm soylu eytişimcilerini kucaklar Ama ancak onun felsefi yaşamı düşüncesiyle ve eylemiyle bütünleştiren İdealizmindedir ki tüm ön felsefi çabanın gerçek değeri ve gücü kendini gösterir ve ussallığın İdeanın varoluşun gerçek değer ve anlamının kaynağı olduğu kavrayışı doğar Kendini ilkesinde gösteren bu erek nedeniyle ilkesi ile bir olan erek nedeniyledir ki Felsefe Tarihinin kendisi doğal olarak Platonizmin tarihinden felsefi gerçekliğin açınımı özsel olarak Platonik İdeanın açınımdan başka birşey değildir Onun İdealar Kuramı felsefi dizgeler içersinden ilerleyen kurgul düşüncenin yarattığı her yeni tabloyu bir kez daha çizecek Kavramın felsefe tarihinde kendinde ve kendi için her yeni irdelenişi özsel olarak bir kez daha Parmenides te en çarpıcı sergilenişini bulan o eytişimsel ustalık ve üretkenlik düzeyine yükselişi arayacaktır Eğer Platon kuramıyla insanın Gerçeğe yetenekli olduğunu tanıtlamışsa eylemiyle de Erdeme yetenekli olduğunu göstermiştir Eğer Eğitimin insanın gerçekleşmesi için biricik yöntem olduğunu göstermişse gerçek eğitim olarak Felsefenin bütün öneminin ve bütün anlamının ideal insan bilincini üretme girişimi olmasında yattığını da göstermiştir A Yardımlı

PLATON dünyanın en büyük felsefecilerinden biri Atina da büyük olasılıkla İÖ 428 7 yılında seçkin bir ailede doğdu Ona başlangıçta Aristokles dendiği ve Platon adının ancak daha sonra gürbüz yapısı nedeniyle verildiği söylense de Diogenes Laertius un bu sözlerinin doğruluğu kuşkuludur İki kardeşi Adeimantus ve Glaukon Devlet te görünürler ve ayrıca Potone adında bir de kızkardeşi vardı Platon üvey babasının evinde yetiştirildi ve Periklesci rejimin gelenekleri içinde eğitilmiş olmalıdır Platon un demokrasiye karşı daha sonraki eğilimini her ne olursa olsun yalnızca yetiştirilmesine bağlamak çok güçtür bu olumsuz eğilim Sokrates in etkisi tarafından ve her şeyden çok Sokrates in demokrasinin ellerinden gördüğü davranış tarafından yaratılmıştır

Platon un felsefesinin Felsefe Tarihindeki yeri öylesine benzersizdir ki bütün bir İdealizmin başlangıcı gibi ereği de ondadır Hiç kuşkusuz bilgelik sevgisi onda Parmenides ten Herakleitos a Zenon dan Sokrates e antik çağın tüm soylu eytişimcilerini kucaklar Ama ancak onun felsefi yaşamı düşüncesiyle ve eylemiyle bütünleştiren İdealizmindedir ki tüm ön felsefi çabanın gerçek değeri ve gücü kendini gösterir ve ussallığın İdeanın varoluşun gerçek değer ve anlamının kaynağı olduğu kavrayışı doğar Kendini ilkesinde gösteren bu erek nedeniyle ilkesi ile bir olan erek nedeniyledir ki Felsefe Tarihinin kendisi doğal olarak Platonizmin tarihinden felsefi gerçekliğin açınımı özsel olarak Platonik İdeanın açınımdan başka birşey değildir Onun İdealar Kuramı felsefi dizgeler içersinden ilerleyen kurgul düşüncenin yarattığı her yeni tabloyu bir kez daha çizecek Kavramın felsefe tarihinde kendinde ve kendi için her yeni irdelenişi özsel olarak bir kez daha Parmenides te en çarpıcı sergilenişini bulan o eytişimsel ustalık ve üretkenlik düzeyine yükselişi arayacaktır Eğer Platon kuramıyla insanın Gerçeğe yetenekli olduğunu tanıtlamışsa eylemiyle de Erdeme yetenekli olduğunu göstermiştir Eğer Eğitimin insanın gerçekleşmesi için biricik yöntem olduğunu göstermişse gerçek eğitim olarak Felsefenin bütün öneminin ve bütün anlamının ideal insan bilincini üretme girişimi olmasında yattığını da göstermiştir A Yardımlı

Felsefe Platonik İdea ile ilgilenir İdea ilkin bütünüyle genel bir anlamda Düşüncedir Ama Düşünce sonsuz küçüklükten sonsuz büyüklüğe insanın ruhsallığından evrenin özdekselliğine dek herşeyi saltık olarak herşeyi belirlemek için kullandığımız öznel evrenseldir Ne yerde ne de gökte ne insan ruhunda ne de özdeksel evrende hiçbirşey saltık olarak hiçbirşey insan düşüncesinin belirlenimlerinden evrensellerden kaçamaz Varolan herşey düşüncenin öznel belirlenimleri ile anlatılır ve varolan herşey kendi nesnel belirlenimi ile vardır Varolan her tekil şey bir evrensel de olduğu için Türünden ideal Biçiminden belirli İdeasından pay aldığı için ussal olduğu için vardır İdeadan Biçimden evrenselden yoksun birşey hiçbirşeydir bir varlık değil ama olmayandır Ve bilgisi olmayandır Ve bilinemeyen biçimsiz ve belirlenimsiz olan var olamayandır İdeanın Biçimin varoluşu duyusalın fizikselin özdekselin varoluşu değildir Pisagor Teoremi fiziksel üçgenler üzerinde varolmaz Doğa Yasaları gökte yazılı değildir Duyulur üstü fiziksel üstü özdeksel üstü varoluşu salt düşünce içindir İlksiz sonsuzdur Görgül zaman ve görgül uzay arı düşüncenin İdeanın çevresine çit çekemez İdea Türlerin Biçimlerin olmadığı görgül evrende Türlerin ve Biçimlerin ideal olanağıdır Dünya oluşurken yaşam oluşurken insan oluşurken İdealar tümünün Biçimleri tümünün Belirlenimleridir Onların varoluş biçimleri onların doğa yasaları onların matematikleri onların sınıflarıdır Duyusal değildirler görülmez ve dokunulmaz ve koklanmaz ve ölçülmezler Ve böyle iken duyulur bireyselden çok daha yüksek bir anlamda nesnel olarak varlık ya da gerçeklik taşırlar şeylerin gerçekliğini onlara göre ölçeriz Ve nesnellik duyusallık özdeksellik fiziksellik değildir Eğer Varlık kalıcılık ise duyulur bireyseller değil ama evrensel İdealar gerçek varlıktır Eğer varlık değişmezlik ise evrensel İdealar değişmezdir Eğer Varlık güç ise sonlu bireyseller değil ama sonsuz evrensel İdealar güçtür Bilimin ereği başından bu yana Platonik ideal belirlenimlerin bilgisidir Bu bilim ilkin arı Usun bilimi olarak Mantık Bilimidir Ve bu bilim özdeksel Doğanın ve insan Tininin gerçek Biçimidir yanlışsız eksiksiz ve sınırsız Öznel geçicilikten özgür Nesnelliği konu alır düşüncenin tüm dışsal güdülenmeden bağışık özgür deviminin diyalektiğinin açınımıdır Diyalektik İdeanındır onun doğası onun özüdür Platon için insan düşüncesi insan Nousu aynı ilksiz sonsuz İdeanın etkinliği diyalektiği gerçekliğidir İnsan Usu aynı İdeanın dinamiği ve enerjisidir Ve gizilliğin edimselleşmesi ne denli olanaklı ise insanın özünün gerçekleşmesi o denli zorunludur İdeada zorunluk olan şey insanın saltık belirlenimidir varoluşunun değer ve anlamı olarak Güzellik Özgürlük ve Bilgi Aziz Yardımlı

Platon un felsefesinin Felsefe Tarihindeki yeri öylesine benzersizdir ki bütün bir İdealizmin başlangıcı gibi ereği de ondadır Hiç kuşkusuz bilgelik sevgisi onda Parmenides ten Herakleitos a Zenon dan Sokrates e antik çağın tüm soylu eytişimcilerini kucaklar Ama ancak onun felsefi yaşamı düşüncesiyle ve eylemiyle bütünleştiren İdealizmindedir ki tüm ön felsefi çabanın gerçek değeri ve gücü kendini gösterir ve ussallığın İdeanın varoluşun gerçek değer ve anlamının kaynağı olduğu kavrayışı doğar Kendini ilkesinde gösteren bu erek nedeniyle ilkesi ile bir olan erek nedeniyledir ki Felsefe Tarihinin kendisi doğal olarak Platonizmin tarihinden felsefi gerçekliğin açınımı özsel olarak Platonik İdeanın açınımdan başka birşey değildir Onun İdealar Kuramı felsefi dizgeler içersinden ilerleyen kurgul düşüncenin yarattığı her yeni tabloyu bir kez daha çizecek Kavramın felsefe tarihinde kendinde ve kendi için her yeni irdelenişi özsel olarak bir kez daha Parmenides te en çarpıcı sergilenişini bulan o eytişimsel ustalık ve üretkenlik düzeyine yükselişi arayacaktır Eğer Platon kuramıyla insanın Gerçeğe yetenekli olduğunu tanıtlamışsa eylemiyle de Erdeme yetenekli olduğunu göstermiştir Eğer Eğitimin insanın gerçekleşmesi için biricik yöntem olduğunu göstermişse gerçek eğitim olarak Felsefenin bütün öneminin ve bütün anlamının ideal insan bilincini üretme girişimi olmasında yattığını da göstermiştir A Yardımlı

PLATON dünyanın en büyük felsefecilerinden biri Atina da büyük olasılıkla İÖ 428 7 yılında seçkin bir ailede doğdu Ona başlangıçta Aristokles dendiği ve Platon adının ancak daha sonra gürbüz yapısı nedeniyle verildiği söylense de Diogenes Laertius un bu sözlerinin doğruluğu kuşkuludur İki kardeşi Adeimantus ve Glaukon Devlet te görünürler ve ayrıca Potone adında bir de kızkardeşi vardı Platon üvey babasının evinde yetiştirildi ve Periklesci rejimin gelenekleri içinde eğitilmiş olmalıdır Platon un demokrasiye karşı daha sonraki eğilimini her ne olursa olsun yalnızca yetiştirilmesine bağlamak çok güçtür bu olumsuz eğilim Sokrates in etkisi tarafından ve her şeyden çok Sokrates in demokrasinin ellerinden gördüğü davranış tarafından yaratılmıştır