Plüralist Bir Evren — William James

William James in Manchester College da verdiği konferansların metinlerinden oluşan Plüralist Bir Evren ilk kez Türkçede Pragmatizm ve Hakikatin Anlamı gibi eserlerinde yerleşik felsefe anlayışlarıyla kavgaya tutuşan James bu tutumunu Plüralist Bir Evren de de sürdürmeye devam ediyor Her şeyden önce sözgelimi idealistlerin ve monistlerin yan gözle baktığı dünyaya ve insanın dünya deneyimine saygıyla yaklaşıyor Bir diğer ifadeyle insanın ve yaşamın anlamını ötelerde aramıyor insana özgürlük getiren anlayışın plüralistik ampirizm olduğunu savunuyor monizmin ise yapay bir anlayış olduğunu öne sürüyor Yer yer zorlayıcı olsa da Plüralist Bir Evren her hâlükârda sıkı bir okuma deneyimi vadediyor

Let me make a few comments here on the curious antipathies which these partialities arouse They are sovereignly unjust for all the parties are human beings with the same essential interests and no one of them is the wholly perverse demon which another often imagines him to be Both are loyal to the world that bears them neither wishes to spoil it neither wishes to regard it as an insane incoherence both want to keep it as a universe of some kind and their differences are all secondary to this deep agreement They may be only propensities to emphasize differently Or one man may care for finality and security more than the other Or their tastes in language may be different One may like a universe that lends itself to lofty and exalted characterization