Praksis Sayı 70 — Kolektif
Praksis Sayı 70
Kolektif
Sancı Yayınları
Praksis Sayı 70
Kolektif
İnsanlık tarihi devrimler atılımlar yer yer de krizler tarihidir Her teknolojik buluş yahut toplumsal değişim içeren hamle yeni bir insan tipi yaratmıştır Bu kimi zaman insanlığın hizmetine olmuşken çoğu kere aleyhine başka bir deyişle iktidarların çıkarları doğrultusunda şekil almıştır Tarım Devrimi insanın beslenme alışkanlığını değiştirdiği gibi onu özel mülkiyetin keşfine sınırlarını korumasına hatta ve hatta kent devletlerin kurulmasına kadar itmiştir örneğin Bu insanlık tarihi için önemli bir atılımdır ve beraberinde kendi yeni insanını yaratmıştır Bu yeni insan toprağın değerini keşfetmiş artı ürün yetiştirmiş ve kendi içerisinde kast sistemi kurarak bunu marifet saymıştır İnsan her teknolojik hamlesinde doğaya hükmettiğini düşünürken kendisini de esaret altına almayı bilmiştir İnternet akıllı telefonlar kredi kartları hayatı kolaylaştırmaktadır Bir yandan da insanı özel hayatı olmayan izlenen kamuya açık bir varlığa dönüştürmektedir Makineleşme insanı fiziken yormamaktadır ama onu işsiz geleceği belirsiz nüfus fazlası bir yeni insana dönüştürmektedir Son dönem yapay zekâ çalışmalarını ele alacak olursak artık sadece mavi yakalılar değil onu üreten beyaz yakalı mühendisler de topun ağzında Yapay zekâ fiilen bir iş yapmanın ötesinde bilginin üretimi konusunda da hayatımıza girmiş durumda Ürettiği şeyler bilimle de sınırlı değil Haiku yazan yapay zekâ robotlardan şiir yazanlara belli kodlamalar sonrasında kendi orijinal resmini çizenlere kadar envai çeşitten bahsedebiliriz Yapay zekânın hayatımıza girmesiyle beraber çıkacak etik sorunlar nelerdir İnsanlığı ve özelde üretici sınıfı nasıl etkileyecektir Sanat kavramımızı ve sanatçıyı atıl duruma mı düşürecek yoksa bunlara katkı mı sağlayacaktır Birçok kuramcı ve romancının işlediği üzere yeni bir insan tipi uç bir örnekle yeni bir inanç dünyası mı yaratacaktır Bütün bu sorulara cevaplar aradığımız Yapay Zekâ ve Yeni İnsanın İnşası dosya konulu 23 sayımızı değerli okurlarımızın ilgisine sunuyoruz
Dipnot Yayınları
Bugün sosyalizmi savunmak geçmişin otoriter bürokratik modellerine öykünmek anlamına gelmiyor Soğuk savaşın daraltılmış ikilikleri devletçilik mi piyasa mı sosyalist tahayyülün sınırları olamaz Tam tersine sosyalizm yalnızca üretim araçlarının sosyal mülkiyetine ya da merkezî planlamaya indirgenemeyecek kadar geniş bir ufku ifade ediyor Sosyalizm bunların yanında mülksüzleştirenlerin mülksüzleştirilmesi sermaye egemenliği ve kapitalist devletin yok edilip emekçi çoğunluğun aşağıdan demokratik özyönetimci egemenliğinin inşası yaşamın kadın ve LGBT Q özgürlükçü ve ekolojik temellerde yeniden örgütlenmesi ihtiyaç temelli bir üretim ve bölüşüm mantığının inşa edilmesi insanın kendi varoluşunu toplulukla birlikte dönüştürme kapasitesini serbest bırakması demek Bu açıdan sosyalizm hem kapita lizme son verip sınıfsız sömürüsüz bir dünya medeniyetine geçişi sağlayacak bir ekonomi politik değişim programı hem de yeni bir toplumsallık duygulanım rejimi ve yaşam tahayyülüdür Sosyalizmin bugününü ve geleceğini tartıştığımız bu sayıyı hazırlarken nasıl bir sosyalizm tartışmasının da yeniden toplumsal gündeme taşın dığına tanık olduk Bu Sayıda Dünyada ve Türkiye de Sosyalizmin Bugünü ve Geleceği Ekososyalist Devrimin Gerekliliği ve Aciliyeti Fikret Başkaya Anayasal Sosyalizm Nedir Mustafa Bayram Mısır Sosyalizmin Bugünü ve Geleceğini Anderson un 1990 lardaki Öngörülerinden Hareketle Tartışmak Ali Ekber Doğan Siyasi İktidarın Hayaleti Leninizm Günümüz Solunun Peşini Nasıl Bırakmıyor Dennis Bosseau İlksel Birikim Proleterleşme Gençlik ve Gençlik Hareketleri Y Doğan Çetinkaya A Ezgi Akyol Gıagtzoglou Gençliğin Mücadelesi ve Sosyalist Solun Açmazları Üzerine Mart 2025 Eylemleri Abbas Vural Küresel Kapitalist Üretim Sistemi İçerisinde 21 Yüzyılın Lider Kapitalist Ekonomileri Sermaye Biri kiminin Yoğunlaşması ve Kar Oranlarının Düşmesi Bakış Açısıyla Mehmet Ufuk Tutan Bir Dünya Kurmak Marta Harnecker in 21 Yüzyıl Sosyalizmi Üzerine Ecehan Balta
Dipnot Yayınları
Bugün sosyalizmi savunmak geçmişin otoriter bürokratik modellerine öykünmek anlamına gelmiyor Soğuk savaşın daraltılmış ikilikleri devletçilik mi piyasa mı sosyalist tahayyülün sınırları olamaz Tam tersine sosyalizm yalnızca üretim araçlarının sosyal mülkiyetine ya da merkezî planlamaya indirgenemeyecek kadar geniş bir ufku ifade ediyor Sosyalizm bunların yanında mülksüzleştirenlerin mülksüzleştirilmesi sermaye egemenliği ve kapitalist devletin yok edilip emekçi çoğunluğun aşağıdan demokratik özyönetimci egemenliğinin inşası yaşamın kadın ve LGBT Q özgürlükçü ve ekolojik temellerde yeniden örgütlenmesi ihtiyaç temelli bir üretim ve bölüşüm mantığının inşa edilmesi insanın kendi varoluşunu toplulukla birlikte dönüştürme kapasitesini serbest bırakması demek Bu açıdan sosyalizm hem kapita lizme son verip sınıfsız sömürüsüz bir dünya medeniyetine geçişi sağlayacak bir ekonomi politik değişim programı hem de yeni bir toplumsallık duygulanım rejimi ve yaşam tahayyülüdür Sosyalizmin bugününü ve geleceğini tartıştığımız bu sayıyı hazırlarken nasıl bir sosyalizm tartışmasının da yeniden toplumsal gündeme taşın dığına tanık olduk Bu Sayıda Dünyada ve Türkiye de Sosyalizmin Bugünü ve Geleceği Ekososyalist Devrimin Gerekliliği ve Aciliyeti Fikret Başkaya Anayasal Sosyalizm Nedir Mustafa Bayram Mısır Sosyalizmin Bugünü ve Geleceğini Anderson un 1990 lardaki Öngörülerinden Hareketle Tartışmak Ali Ekber Doğan Siyasi İktidarın Hayaleti Leninizm Günümüz Solunun Peşini Nasıl Bırakmıyor Dennis Bosseau İlksel Birikim Proleterleşme Gençlik ve Gençlik Hareketleri Y Doğan Çetinkaya A Ezgi Akyol Gıagtzoglou Gençliğin Mücadelesi ve Sosyalist Solun Açmazları Üzerine Mart 2025 Eylemleri Abbas Vural Küresel Kapitalist Üretim Sistemi İçerisinde 21 Yüzyılın Lider Kapitalist Ekonomileri Sermaye Biri kiminin Yoğunlaşması ve Kar Oranlarının Düşmesi Bakış Açısıyla Mehmet Ufuk Tutan Bir Dünya Kurmak Marta Harnecker in 21 Yüzyıl Sosyalizmi Üzerine Ecehan Balta
Dipnot Yayınları
Praksis in bu sayısı eleştirel siyasal iktisat temelli sorgulamaları farklı alanlarda ve değişik ölçeklerde gündemine alan yazılara yer veri yor Bununla birlikte tanımlamaya çalıştığımız devletin artan müdahaleci varlığının aynı zamanda toplumsal cinsiyet ırk ve din gibi toplumsal varoluşun siyasal ve ideolojik alanlarında da kapsamlı dönüşüm politikalarıyla birlikte geliştiğini görüyoruz Devletler eko nomik krizin yanı sıra krizin etkilerinin gündelik hayatta neden olduğu hegemonya ve toplumsal yeniden üretim krizlerini yönetmek üzere topluma mikro ölçekte nüfuz edecek politikalara yöneliyor Bunun güncel siyasal uzantısı dünya genelinde otoriter rejimlerin yükselişi burjuva hukuk devletinin sınırlarını zorlayan veya aşan yönetimler ile aşırı sağ ve faşist siyasal eğilimlerin artışı ve nihayetin de günümüz burjuva devletin kurumsal yapısında ortaya çıkan tarihsel nitelikteki değişikliklerdir Burjuva liberal demokrasisinin temel unsurlarından biri olan parlamentoların işlevlerinin de aşındığı bu süreç kapitalist devlet biçimini hem dünyada hem de Türki ye de yeniden yapılanmaya zorlamaktadır Bu bakışla yeniden kapitalist devleti tartışırken eleştirel siyasal iktisat yaklaşımını genişle yen bir çerçevede düşünmeyi önemsiyoruz Bu açıdan yakın dönem Türkiye sini hukuksal yasal düzenleme biçimlerindeki değişiklik lerden devlet ile yurttaş arasında kurulan öznel bağlara toplumsal cinsiyet politikalarından Kürt meselesi özelinde isyan bastırma stratejileri çerçevesinde tartışan yazıların varlığı sayımızın sözünü ettiğimiz arayışına önemli bir katkı sunuyor Bu Sayıda Yeniden Kapitalist Devleti Tartışmak Emperyalizm Çağında Kapitalist Devlet 1916 dan Bugüne Ne Değişti Nevzat Evrim Önal Britanya Değerleri ve Şirket Devlet Neoliberal Kriz Sonrasında İngiltere de Millî Muhafazakârlık ve Kapitalist Devletin Yeni den Yapılanması Görkem Altınörs Hukuk Devleti Mitinden Yasayla Yönetmeye Türkiye de Neoliberal Yasallık Rejiminin İşleyiş Tarzı Emrah Denizhan İçimizdeki Devlet Türkiye de Devletin Sıradanlaşmasıve Öznenin Devletleşmesi Metehan Cömert ve Uğur Sümbül Ekonomik Krizler Neoliberal Yeniden Yapılanma ve Toplumsal Cinsiyet Karşıtı Hegemonik Blok Sinem Bal İsyan Bastırma Ekonomisi Türkiye de Kürtlerin Ekonomi Politiği Ulaş B Cihan Türkiye de Yeni Sanayi Politikası Arayışı ve Devletin Dönüşümü Özel Ekonomik Bölgeler Endüstri Bölgeleri Üzerine Bir İnceleme İbrahim Gündoğdu Otoriter Neoliberalizm Gölgesinde Konut Hakkı Türkiye de Kısa Süreli Konut Kiralama Düzenlemeleri Gökçe Uzgören Neoliberal Devletçilik Bağlamında Özelleştirme Sonrası Kardemir ve Karabük te Sosyo Mekânsal Dönüşüm Merve Karadaban ve Gülşen Özaydın Marx ın Diyalektik Yöntemini Keşfetmek Louis Bonaparte ın On Sekizinci Brumaire i Üzerine Kuramsal Bir Analiz Nursel Tabel Arslan Faşizm Savaş ve Çocukluğun Toplumsal Politik İnşası Tuğba Canbulut Marksizm ve Kapitalist Devlet Yeni Bir Tartışmaya Doğru Üzerine Eleştirel Notlar Mustafa Bayram Mısır
Dipnot Yayınları
Praksis in bu sayısı eleştirel siyasal iktisat temelli sorgulamaları farklı alanlarda ve değişik ölçeklerde gündemine alan yazılara yer veri yor Bununla birlikte tanımlamaya çalıştığımız devletin artan müdahaleci varlığının aynı zamanda toplumsal cinsiyet ırk ve din gibi toplumsal varoluşun siyasal ve ideolojik alanlarında da kapsamlı dönüşüm politikalarıyla birlikte geliştiğini görüyoruz Devletler eko nomik krizin yanı sıra krizin etkilerinin gündelik hayatta neden olduğu hegemonya ve toplumsal yeniden üretim krizlerini yönetmek üzere topluma mikro ölçekte nüfuz edecek politikalara yöneliyor Bunun güncel siyasal uzantısı dünya genelinde otoriter rejimlerin yükselişi burjuva hukuk devletinin sınırlarını zorlayan veya aşan yönetimler ile aşırı sağ ve faşist siyasal eğilimlerin artışı ve nihayetin de günümüz burjuva devletin kurumsal yapısında ortaya çıkan tarihsel nitelikteki değişikliklerdir Burjuva liberal demokrasisinin temel unsurlarından biri olan parlamentoların işlevlerinin de aşındığı bu süreç kapitalist devlet biçimini hem dünyada hem de Türki ye de yeniden yapılanmaya zorlamaktadır Bu bakışla yeniden kapitalist devleti tartışırken eleştirel siyasal iktisat yaklaşımını genişle yen bir çerçevede düşünmeyi önemsiyoruz Bu açıdan yakın dönem Türkiye sini hukuksal yasal düzenleme biçimlerindeki değişiklik lerden devlet ile yurttaş arasında kurulan öznel bağlara toplumsal cinsiyet politikalarından Kürt meselesi özelinde isyan bastırma stratejileri çerçevesinde tartışan yazıların varlığı sayımızın sözünü ettiğimiz arayışına önemli bir katkı sunuyor Bu Sayıda Yeniden Kapitalist Devleti Tartışmak Emperyalizm Çağında Kapitalist Devlet 1916 dan Bugüne Ne Değişti Nevzat Evrim Önal Britanya Değerleri ve Şirket Devlet Neoliberal Kriz Sonrasında İngiltere de Millî Muhafazakârlık ve Kapitalist Devletin Yeni den Yapılanması Görkem Altınörs Hukuk Devleti Mitinden Yasayla Yönetmeye Türkiye de Neoliberal Yasallık Rejiminin İşleyiş Tarzı Emrah Denizhan İçimizdeki Devlet Türkiye de Devletin Sıradanlaşmasıve Öznenin Devletleşmesi Metehan Cömert ve Uğur Sümbül Ekonomik Krizler Neoliberal Yeniden Yapılanma ve Toplumsal Cinsiyet Karşıtı Hegemonik Blok Sinem Bal İsyan Bastırma Ekonomisi Türkiye de Kürtlerin Ekonomi Politiği Ulaş B Cihan Türkiye de Yeni Sanayi Politikası Arayışı ve Devletin Dönüşümü Özel Ekonomik Bölgeler Endüstri Bölgeleri Üzerine Bir İnceleme İbrahim Gündoğdu Otoriter Neoliberalizm Gölgesinde Konut Hakkı Türkiye de Kısa Süreli Konut Kiralama Düzenlemeleri Gökçe Uzgören Neoliberal Devletçilik Bağlamında Özelleştirme Sonrası Kardemir ve Karabük te Sosyo Mekânsal Dönüşüm Merve Karadaban ve Gülşen Özaydın Marx ın Diyalektik Yöntemini Keşfetmek Louis Bonaparte ın On Sekizinci Brumaire i Üzerine Kuramsal Bir Analiz Nursel Tabel Arslan Faşizm Savaş ve Çocukluğun Toplumsal Politik İnşası Tuğba Canbulut Marksizm ve Kapitalist Devlet Yeni Bir Tartışmaya Doğru Üzerine Eleştirel Notlar Mustafa Bayram Mısır