Protestan Ahlakı ve Kapitalizmin Ruhu — Max Weber

Max Weber Alman sosyo kültürel yapısı içinde yetişmiş ve bu iklimin etkisi ile eserlerini kaleme almıştır Buna rağmen yazmış olduğu eserler tesir bakımından Alman sınırlarını çoktan aşmıştır Sanayi sonrası yakın dönemin toplumsal değerlendirmesini yapan Weber küresel diye nitelendirilen bu zamanlarda hala tartışılan ve metinlerine baş vurulan bir klasik olma özelliğini sürdürmektedir Bu da sosyolojisinin özgünlüğünü ve tespitlerinin önemini göstermesi açısından dikkate şayandır Weber derin bir bilgi çetrefil bir dil ve yoğun bir kavramsallaştırmayla anlaşılması zor ve yanlış anlamaya müsait eserler vermiştir Kuşkusuz Max Weber in geliştirdiği anlayıcı sosyoloji ulaştığı sonuçlar ve kullandığı yöntem bakımından eleştiriye açıktır ve eleştirilmesi gerekmektedir lâkin Weber i eleştiren yaklaşımların bir çoğu maalesef yanlış anlaşılmadan veya tam olarak anlaşılamamadan kaynaklanmaktadır Bunda da en çok Weber in ağdalı dili ve pozitif olmaktan daha çok idealist felsefeye dahil edilebilecek bir metodoloji kullanmasının payı bulunmaktadır

Max Weber 1864 1920 Alman düşünür sosyolog ve ekonomi politik uzmanı Modern antipozitivistik sosyoloji incelemesinin babası olduğu düşünülür Sosyolojiyi metodolojik olgunluğa ulaştırılmıştır Marx ın sınıf temellli çözümlemelerinin yerine statü kavramını getirmiştir

Max Weber 1864 1920 Alman düşünür sosyolog ve ekonomi politik uzmanı Modern antipozitivistlik sosyoloji incelemesinin babası olduğu düşünülür Sosyolojiyi metodolojik olgunluğa ulaştırmıştır Marx ın sınıf temelli çözümlemelerinin yerine statü kavramını getirmiştir Almanya nın Erfurt kentinde doğmuştur Sir Max Weber in yedi çocuğunun en büyüğüdür Babası liberal politikacı annesi Helene Fallenstein ise protestandı Max Weber kardeşi Alfred gibi sosyolog ve ekonomisttir 1882 de Heidelberg Üniversitesi ne hukuk öğrencisi olarak girdi Aralıkta Strasbourg da Alman ordusuna hizmet verdi 1884 sonbaharında Berlin üniversitesi ne çalışmak için girdi Bir dönem stajyer avukatlık yaptı Berlin Üniversitesi ne doçent olarak girdi Meslek birliğinin sınavını kazandı 1880 ler boyunca tarih dersleri almaya devam etti 1889 yılında Ortaçağ İşletme Organizasyonları Tarihi isimi doktora tezini verdi İki yıl sonra Roma Tarım Tarihi ve Roma Tarım Tarihinin Özel ve Halk Hukukundaki Önemi adlı makalesini tamamladı Artık bir profesör olmak için önünde bir engel kalmamıştı Doktora tezi sonrasında ilgisi çağın sosyal politikalarına kaydı Siyasete ilgisi devam ediyordu ve sol görüşlü Protestan Sosyal Kongresi ne katıldı 1983 te kuzeni ve geleceğin feminist yazarı olan Marianne Sclmitger ile evlendi 1894 te Freiburg Üniversitesi ne Ekonomi Profesörü olarak atandı 1920 yılında Haziran ın 14 ünde zatürreden öldü

Toplum sorunları üzerine düşünen herkesin toplum yaşamının ve tarihin oluşumunda insan eylemlerinin temelinde yer alan düşünüş biçimlerini inançları yaklaşımları bilmesi gerekir Yeni bir çağın eşiğinde içinden çıkılması olanaklı değilmiş gibi görünen çetrefil birçok toplumsal sorunun çözümünde Max Weber in yaklaşımlarının bir yüzyıla yakın bir geçmişten bize uzanarak el vereceğini umuyoruz Rasyonalizasyonun değişik alanlarda izlerini süren Weber gerçek temellerini teknik ve ekonomide değil ahlaki ve psikolojik nedenlerde aradığı kapitalizme farklı bir yaklaşım sunuyor Kapitalist ahlakın biçimlenmesinde Protestanlığın bireyciliği çalışma ve disiplin anlayışının önemine dikkat çekerek protestan anlayışta sermaye birikimine yol açan kültür ve davranış örüntülerini görünüyor kılıyor

Toplum biliminin en ünlü bir o kadar da tartışmalı yapıtı olan Protestan Ahlakı ve Kapitalizmin Ruhu tam metin olarak okuyucuların beğenisine sunuluyor Bu eksiksiz çeviriye ayrıca Weber in döneminde kendisini eleştirenlere karşı yaptığı antikritikler de eklenmiştir Protestan Ahlakı ve Kapitalizmin Ruhu Weber in kapitalizmin neden başka bir yerde değil de Batı da geliştiği gibi temel bir sorunu ele aldığı kitabıdır Yanıtsa Batı da servet biriktirmek için başka hiçbir yerde görülmeyen bir tutumun olduğudur Bu Weber in Kapitalizmin Ruhu dediği şeydir Batı da biriktirilen servet rahat bir yaşam sürmek için değil işletmelerin daha da büyütülmesi için kullanılır Weber in bir diğer temel savı da bu tutumun Hıristiyanlıktan ama özellikle Protestanlıktan devşirildiğidir

Max Weber 1864 1920 Alman düşünür sosyolog ve ekonomi politik uzmanı Modern antipozitivistik sosyoloji incelemesinin babası olduğu düşünülür Sosyolojiyi metodolojik olgunluğa ulaştırılmıştır Marx ın sınıf temellli çözümlemelerinin yerine statü kavramını getirmiştir Almanya nın Erfurt kentinde doğmuştur Sir max Weber in yedi çocuğunun en büyüğüdür Babası liberal politikacı annesi helene Fallenstein ise protestandı Max Weber kardeşi Alfred gibi sosyolog ve ekonomisttir 1882 de Heidelberg Üniversitesi ne Hukuk öğrencisi olarak girdi Aralıklarla Strasbourg da Alman ordusuna hizmet verdi 1884 Sonbaharında Berlin Üniversitesi ne çalışmak için girdi Bir ara stajer avukatlık yaptı Berlin Üniversitesine doçent olarak girdi Meslek birliğinin sınavını kazandı 1880 ler boyunca tarih dersleri almaya devam etti 1889 yılında Ortaçağ İşletme Organizasyonları Tarihi isimli doktora tezini verdi İki yıl sonra Roma Tarım Tarihinin Özel vew Halk Hukukundaki Önemi adlı makalesini tamamladı Artık bir profesör olması için önünde bir engel kalmamşıtı Doktora tezi sonrasında ilgisi çağının sosyal politikalrına kaydı Siyasete ilgisi devam ediyordu ve sol görüşlü Protestan Sosyal Kongresi ne katıldı 1883 de kuzeni ve geleceğin feminist yazarı olan Marianne Schnitger ile evlendi 1894 de Freiburg Üniversitesi ne Ekonomi profesörü olarak atandı 1920 yılında Haziran ın 14 ünde zatürre den öldü

Bu analiz ilk kez 1905 te yayımlanmıştır O zamandan bu yana yayınlamış olduğum çok sayıda yazı arasında en geniş kapsamlı üç eleştiri şunlardır Felix Rach fahl ın Kalvinizm ve Kapitalizm yazısı 1909 benim buna yanıtını Kapitalizmin Ruhu için Karşı Eleştiri 1910 yine buna Rachfahl ın Yeniden Kalvinizm ve Kapitalizm 1910 ve en son benim Eleştirelere Karşı Sonsôzum 1910 Rachfahl ile yürüttüğümüz kaçınılmaz olarak biraz da kısır kalan tartışmadan bu basımda Eleştiri ere Karşı Sonsözüm de belirttiğim bazı açıklamalar dışında hiçbir şeyalmadım Bunların ortaya çıkabilecek yanlış anlamalara engelolacağını bekliyorum Diğer ikisi Werner Sombart ın Burjuva 1910 ve Lujo Brentano nun Çağdaş Kapitalizmin Başlangıçları adlı kitaplarında 1916 yer alan eleştirilerdir Bunlan yeri geldikçe özel notlarla aşağıda belirteceğim Bu analiz ve eleştirilerle ilgilenenlerden bir karşılaştırma yaparak şuna inanmalarını istiyorum Buradaki basımında yazımın önem taşıyan hiçbir cümlesini metinden çıkarmadım biçimini değiştirmedim yumuşatmadım ve özünde bu baskıdan yer alan bu cümlelerden aynlan eklemeler yapmadım Bunlara gerek de duymadım umanm görüşlerime ve açıklamalanma kuşkuyla bakanlar da aşağıda ortaya koyduğum geniş analizimden sonra ikna olurlar