Ragıb El İsfahani nin Sebeb i Nüzul Rivayetlerine Yaklaşımı — Fatma Solmaz

Kur ân ı Kerîm in doğru anlaşılması yalnızca lafzî anlamların bilinmesiyle değil aynı zamanda ayetlerin indiği bağlamın ve sebeplerinin de kavranmasıyla mümkündür Bu noktada Kur ân ı Kerîm in anlaşılmasında ve tefsir edilmesinde önemli bir yere sahip olan esbâb ı nüzûl ortamın şartlarını ve âyetlerin doğrudan muhataplarını anlamaya imkân tanıyan temel bir ilim dalıdır Ayrıca Kur ân ı Kerîm in indiği dönemde oluşmaya başlamaktadır Bu çalışmada ilk dönem âlimlerinden Râgıb el İsfahânî nin tefsir anlayışı çerçevesinde sebeb i nüzûl ilmi incelenmektedir Râgıb el İsfahânî tefsiri el Maide sûresine kadar elimizde bulunmaktadır Bu incelemede Râgıb el İsfahânî nin tefsirinde sebeb i nüzûl bilgisine yaklaşımı ve bu bilginin anlam inşasındaki rolü üzerinde durulmuştur Öncelikle rivayetlerin istatistik dağılımı yapılarak öne çıkan sebeb i nüzûl eserleriyle rivayetlerle karşılaştırıldı Sonraki başlıklarda rivayetlerin içerikleri tahkik edilerek İsfahânî nin sebeb i nüzûl rivayetlerini tercih yöntemi ve hükümlere ulaşmada rivayetlerin etkisi incelendi İÇİNDEKİLER GİRİŞ 1 Araştırmanın Konusu Amacı ve Kapsamı 2 Araştırmanın Yöntemi ve Literatür Taraması 3 Râgıb el İsfahânî nin Hayatı ve İlmî Kişiliği BİRİNCİ BÖLÜM ESBÂB I NÜZÛL 1 1 Kavramsal Çerçeve 1 2 Esbâb ı Nüzûlün Doğuşu ve Gelişimi 1 3 Esbâb ı Nüzûlün Önemi 1 4 Esbâb ı Nüzûlün Tespit Edilme Yöntemleri 1 5 Esbâb ı Nüzûl Rivayetlerinin Kalıpları 1 5 1 Sebep İfade Etmede Nass Olan Rivayetler 1 5 2 Sebep İfade Etmede Nass Olmayan Rivayetler 1 6 Esbâb ı Nüzûlle İlgili Meseleler 1 6 1 Taaddüd Meselesi 1 6 1 1 Nüzûl Sebebinin Taaddüdü 1 6 1 2 Nüzûlün Taaddüdü 1 6 2 Hükmün veya Nüzulün Taahhürü Meselesi 1 6 3 Umûm Husûs Meselesi İKİNCİ BÖLÜM RÂGIB EL İSFAHÂNÎ TEFSİRİNDE ESBÂB I NÜZÛL RİVAYETLERİ 2 1 Esbâb ı Nüzûl Rivayetlerinin İstatistik Dağılımı 2 2 Sebeb i Nüzûl Meseleleri Bakımından Rivayetlerin Analizi 2 2 1 Rivayetlerin Aktarılma Yöntemi 2 2 1 1 Sened Tahlili 2 2 1 2 Rivayet Sigaları 2 2 2 Taaddüt Meselesi 2 2 2 1 Bir Sebep Üzerine Birden Çok Ayetin Nazîl Olması 2 2 2 2 Farklı Sebepler Üzerine Aynı Ayetin Mükerrer Nazîl Olması 2 2 3 Taahhür Meselesi 2 3 İsfahânî nin Sebeb i Nüzûl Rivayetlerine Yaklaşımı 2 3 1 Umum Anlamı Tercih Etmesi 2 3 2 Sebeb i Nüzûlü Rivayetlerini Değerlendirmesi 2 3 3 Sebeb i Nüzûl Rivayetleri Arasında Tercihte Bulunması 2 3 4 Faklı Sebeb i Nüzûl Rivayetlerini Birleştirmesi 2 3 5 Aynı Ayet İçerisinde Yer Alan Kısımların Sebeb i Nüzûllerinin Farklı Aktarılması 2 3 6 Sebeb i Nüzûl Rivayetini Eleştirmesi 2 3 7 Bir Rivayetin Birden Fazla Ayetin Nüzûl Sebebi Olarak Aktarılması 2 3 8 Sebeb i Nüzûl Rivayetini Aktarmakla Yetinmesi 2 4 Tarihi Veriler Olarak Sebeb i Nüzûl Rivayetleri 2 5 Fıkhî Hükümlere Ulaşmada Sebeb i Nüzûl Rivayetleri 2 6 Kelamî Hükümlere Ulaşmada Sebeb i Nüzûl Rivayetleri 2 7 Muhtelif Sonuçlara Ulaşmada Sebeb i Nüzûl Rivayetleri SONUÇ KAYNAKLAR