Rasyonel Teoloji Modern Batı Düşüncesi Ekseninde — Aliye Çınar

Modern düşüncede Descartes başta olmak üzere Spinoza ve Leibniz gibi düşünürler rasyonel teolojinin sözcülüğünü yaparken akıl hakikatleri ile iman hakikatlerinin uygunluğu nu iddia etmişlerdir Dahası onlar vahyin ve mucizenin geçerliliğini aklın temin edebileceğini ileri sürmüşlerdir Hatta dinî hakikatlere aklın zaten ulaşabileceğini söylemek suretiyle Tanrı nın bilinebileceğini veya kanıtlanabileceğini ve bunu da sadece aklın gerçekleştirebileceğini ifade etmişlerdir Bu tabloda görünüşte Tanrı sorununun tartışıldığı izlenimine kapılınsa da gerçekte rasyonel teoloji genel olarak Batı düşüncesinin özel olarak da modern Batı düşüncesinin Varlık ve bilgi anlayışının sözcülüğünü yapmaktadır Zira Descartes ın şüphe sonucu ulaştığı sarsılmaz kayanın yani düşünce ve bilginin garantörü Tanrı dır Bu nedenle Modern Batı Düşüncesi nde Tanrı nın varlığı tartışmasının sekülerizm ve pozitivizm trendlerine rağmen sahneden kaybolmaması bir tesadüf değildir Eğer bu mümkün olacak olsa bilginin üretilmesinin imkânı zayıfladığı gibi Batı insanının doğaya ve evrene hâkim olmasından da söz etmek güçleşecektir Dolayısıyla Tanrı nın varlığı probleminin Batı da dün olduğu gibi bugün de aktüelliğini kaybetmemesi büyük ölçüde epistemolojik bir sorundur Çağdaş din felsefesinde bu konunun yeniden canlılık kazanması Batı düşünce paradigmasının iflas etme ihtimaline çare arama çabasıdır arka kapak İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ GİRİŞ BİRİNCİ BÖLÜM DİN FELSEFESİNİN BİR KONUSU OLARAK RASYONEL TEOLOJİ A RASYONEL TEOLOJİNİN TANIMI B RASYONEL TEOLOJİNİN ARKA PLANI 1 Rasyonel Teolojinin Kaynağı Olarak Antik Felsefe 2 Rasyonel Teolojinin Ortaçağ da Dinî Kisvede Görünümü 3 Rasyonel Teolojinin Modern Düşüncede Görünümü İKİNCİ BÖLÜM RASYONEL TEOLOJİDE TANRI NIN VARLIĞI VE BİLİNMESİ A TANRI NIN BİLİNMESİNİN MAHİYETİ 1 İnanç ve Bilgi 2 İman B TANRI FİKRİ VE BİLİNMESİ C TANRI NIN VARLIĞI D TANRI KANITLARI 1 Ontolojik Kanıt a Ontolojik Kanıtın Rasyonel Teolojiye Dayanak Oluşu ve Kanıtın Eleştirisi b Ontolojik Kanıtın Dayandığı Ontoloji 2 Kozmolojik Kanıt a Teleolojik Kanıt b Teleolojik Kanıtın Eleştirisi ÜÇÜNCÜ BÖLÜM RASYONEL TEOLOJİDE TANRI NIN SIFATLARI A TANRI NIN HERŞEYİ BİLMESİ 1 Ebedî Hakikatler a Tanrı nın Bilgisi b Tanrı nın Bilgisi ve Zaman c Tanrı nın Önceden Bilmesi ve Determinizm 2 Tanrı nın Önbilgisi nin Rasyonel Teoloji Açısından Önemi B TANRI NIN HER ŞEYE GÜCÜ YETMESİ VE RASYONEL TEOLOJİ SONUÇ BİBLİYOGRAFYA İNDEKS