Rebabname — Veled Sultan

Mevlânâ Celâleddîn i Rûmî nin büyük oğlu olan Sultan Veled Bahâüddin Muhammed Veled 1226 da bugün Karaman olarak bilinen Larende de doğmuş ve babasından ilim tahsil ederek canlı bir ilim ve tasavvuf ortamında yetişmiştir Babasına ve babasının dostu Şems i Tebrîzî ye bir mürîd sadâkatiyle hizmet eden Sultan Veled Mevlânâ nın halifesi Hüsâmeddin Çelebi nin vefatıyla posta oturmuş ve Mevlevîliği yapılandırarak teşkilatlı bir tarikat hâline getirmiştir Gerek Dîvân İbtidânâme İntihânâme Rebâbnâme ve Maârif gibi eserleriyle gerekse görevlendirdiği derviş ve halifeleriyle Mevlevîliğin çok geniş bir coğrafyada tanınmasını ve yayılmasını sağlamış çoğunlukla Farsça yazdığı eserlerinde Anadolu halkını bilgilendirip aydınlatmayı Mevlânâ nın görüşlerini yaymayı amaçlamıştır Gönül ehli ve ulu bir kimsenin ricası üzerine tabiatı Mesnevî veznine alışkın dostlarının hatırı için aynı vezinde bir mesnevi yazmaya karar veren Sultan Veled 1 Şâban 700 11 Nisan 1301 de telifine başladığı Rebâbnâme yi beş ayda tamamlamıştır Mevlânâ nın Mesnevî sinin ilk beyitlerine nazire olarak rebâbın inleyişindeki aşk derdinin dile getirildiği mısralarla başlayan Rebâbnâme de dinî ve ahlakî öğütlerin yanı sıra Mevlânâ ve Şems i Tebrîzî nin dostluğu ayrıca Mevlevîliğin usûl ve erkânına dair bahisler yer almaktadır Hazret i Mevlânâ ya sima ve huyca çok benzetilen Sultan Veled in nazmı da Mevlânâ dan izler taşımaktadır Rebâbnâme Mesnevî i Ma nevî nin anlaşılması güç kısımlarını açıklaması itibariyle adeta bir Mesnevî şerhi olarak da kabul edilmiştir Farsça yazılan eserde yer yer Türkçe Arapça ve Rumca beyitler bulunmaktadır Tasavvufî umdelere dâir 105 bölüm ve 8077 beyitten oluşan Rebâbnâme de her bölüm içerik hakkında bilgi veren mensur bir girişle başlar Eser Konya Mevlana Müzesi 2134 numarada kayıtlı nüsha esas alınarak ve Konya Mevlana Müzesi nr 2126 nr 2122 Süleymaniye Yazma Eser Kütüphanesi Halet Efendi 44 numarada kayıtlı nüshalar ile Ferâmerzî nin neşrinden yararlanılarak Veyis Değirmençay tarafından geniş bir inceleme ile birlikte tenkitli metin ve nazmen tercüme şeklinde hazırlanmıştır