Renkler ve Malzemeleri — François Delamare

Mürekkebi kim bulmuştur Zincifre ya da sidiktorbası yeşili ne demektir Blue jeanin kökeni nedir Çividin en niteliklisi hangisidir Zırnık sarısı neden tehlikelidir François Delamarela Bernard Guineau Mısır gömütlerini süsleyen ressamlardan Jouy kumaşlarının renklendirilmesine kitap bezeklerinin renklerinden araba boyamada kullanılan sedefli pigmentlere ortaçağ tariflerinden resim analizi sonuçlarına uzanıp renk gereçlerinin gizli dünyasının tarihini anlatıyorlar Bilimsel teknik ve ekonomik müthiş bir serüven pigmentlerle renklendiricilerin öyküsü Tadımlık Resim ve Kumaş Boyası Çevremizdeki kayaların bitkilerin ya da hayvanların rengi bizlere birçok olanak sunmalı aslında ama doğrusunu söylemek gerekirse bunların pek azı bunu yapabilir Çevremizi saran bitki örtümüzü yemyeşil renklendiren klorofil bitkiden çıkarıldığında hızla solup birkaç saat içinde bütünüyle yitip giden dayanıksız bir renklendiricidir Parlak renkli şaşırtıcı tüyleriyle şişinen tavuskuşu o renklerden birine bile gereç sağlayamaz Bunu yapmaya çalışmak gökkuşağı renklerini elde etmeye çabalamaya benzer Neyse ki doğa cömertçe renkleri birçok resim gerecinde kullanılabilecek sarı aşıboyası ya da kızıl aşıboyası yeşil toprak beyaz tebeşir is siyahı ve daha nice gereçler sunar bizlere Bu özelliği renkli gereçlerle renklendirici gereçlerin ayrıştırılmasını sağlar Renklendiriciler insanın onlar sayesinde yazıyı bulmasından önce gerçekleştirdiği ilk resimlerin ilk dekorların kökeninde yatar Doğal topraklar Renkli topraklarla aşıboyalarının kullanımı bedenlerin süslenmesinde olsun mağaralardaki kaya yüzlerinin ya da duvarların boyanmasında olsun insanlık tarihinde değişmez bir değerdir Bütün uygarlıkların kullandığı topraklar farklı farklı dekorların hazırlanmasına yardımcı olur Onlardan elde edilen renkler zamana eşsiz biçimde dayanır bu nasıl bize kadar geldiklerini açıklar Bu renkler asla canlı olmazlar ama bununla birlikte tüm duyguları ifade etmeyi sağlayan geniş bir renk ve aydınlık tonları dizisi sunarlar Doğal toprakların çoğunda rengi sağlayan demirdir Yer kabuğunda bolca demir bulunması toprakların büyük çeşitliliğinin nedenini açıklar kızıl sarı yeşil topraklar killi kum ve hidratlı az çok saf demir oksit Killi kum en çok bilinendir kuvars bir tür kil kaolinit ve demir oksidin karışımıdır Kızıl demir oksit hematit kan anlamına gelen Yunanca bir sözcükten türetilmiştir kızıl sarı turuncu kızıl ve hatta hematit kristallerinin boyutu büyüdüğünde mora çalan kumları oluşturur Buna karşılık sarı demir oksitle götit kumlar sarı olurlar bu sarının tonu hiç değişmez Götit ısınınca hematite dönüştüğünden doğada daha çok bulunan sarı kumlardan kırmızı boyalar elde etmek olanaklıdır En son olarak da götite karışan az miktardaki manganez oksit Siena toprağı ya da gri toprak olarak adlandırılan kahverengi toprağı oluşturur Ayrıca manganez oksidin ağır bastığı kara topraklar da vardır Fransada olsun İspanyada olsun daha başka birçok örneği bulunmasına karşın en çok bilinenleri saymak gerekirse Lascaux Combarelles Cougnac ve Pech Merle mağara resimlerinin bulunduğu Dordogne ya da Lot gibi vadilerde bütün bu topraklar kolaylıkla bulunur Tarihten önce renkler pigmentler Bu doğal renkler çözünmez oldukları yerde demek ki resim üstünde dağıtılması gereken pigmentler renkli tozlar sınıfına girerler Taneciklerin boyu 0 01 mikrometreden 1 mikrometreye kadar değişir Pigment tanecikleri optik ya da elektronik bir mikroskop aracılığıyla çok ama çok büyütülerek renklendirdikleri gerecin üstünde gözlemlenebilirler Söz konusu olan hangi uygarlık olursa olsun toprak altından çıkarılan gereçlerin tanıklık ettiği hangi çağ olursa olsun her zaman renkli toprak kullanıldığı açıktır İlk gözlemlenenlerin tarihi alt yontma taş dönemine 350000 dayanır O dönemden başlayarak kızıl topraklar canlı dövmeler ya da ölü aşıboyasıyla kırmızıya boyanmış kemikler bedenlerin süslenmesi amacıyla kullanılmıştır Ay