Rivayet İlimlerinde Haber i Vahidlerin İtikat ve Teşri Yönlerinden Değeri — Ali Osman Koçkuzu

Haber i vâhid türündeki menkûlât özellikle Peygamber imizin hadisleri İslâm Dini nde kuvvetli bir delil ve bir bilgi kaynağıdır Hicrî ilk üç asırdan günümüze kadar gelmiş değişik örneklerine sahip olduğumuz haber i vâhidlerle amelin vücûbu na en kuvvetli delil adı geçen haberler lehindeki sahâbe ve tâbiûn icmâ larıdır İhtiyat tedbiri olarak bazan ikinci bir şahsın şâhitliğini isteyen bu nevi tatbikat örneklerinde haber sahipleri hep tek kişidir Haber i vâhid tabirinin ilk zamanlardaki tariflerine uygun olan bu örneklerin bir kısmında zikri geçen ikinci ve üçüncü şahısların olaya şâhitlikleri o haberi yine vâhidin haberi olmaktan kurtaramamaktadır Çünkü sonradan yayılan telakkiye göre haber i vâhid Tevâtür yoluyla gelen haberlerin dışında kalan haberler olarak tanımlanmaktadır Bu görüşe göre Hazret i Peygamber in hadislerinden pek çoğu bu vasıftaki haberlerdir Nitekim pek çok âlim sünnetin ve hadislerin çoğunluğunu âhâdın haberleri teşkil ettiğini açıkça belirtmişlerdir Cumhur tarafından İslâm teşriinde delil olarak kabul edilip kullanılan haber i vâhidler için şüphesiz itiraz edenler de olmuştur Fa kat bu muhâlefetlerin hepsi diyebileceğimiz çoğunluğu mesnetsiz ve tenakuzlu görülmektedir Çünkü tatbikatta bu haberleri beğenmeyen itirazcıların bizzat haber i vâhidlere sarıldıkları onları delil olarak kul landıkları tespit olunmuştur Bu çalışmamız İslâm ilim hayatına hiç olmazsa dağınık malzemenin bir araya toplanması bazı kapalı noktaların açıklığa kavuşması birtakım kapalı terminolojiye bağlı yanlışların halli gerekli bir kaç yerde kanaat serdi gibi mütevâzı hizmetleri yapabilirse mutlu olacağız

Haber i vahid türündeki menkülat özellikle Peygamber imizin hadisleri İslam Dini nde kuvvetli bir delil ve bir bilgi kaynağıdır Hicri ilk üç asırdan günümüze kadar gelmiş değişik örneklerine sahip olduğumuz haber i vahidlerle amelin vücübu na en kuvvetli delil adı geçen haberler lehindeki sahabe ve tabiûn icma larıdır İhtiyat tedbiri olarak bazan ikinci bir şahsın şahitliğini isteyen bu nevi tatbikat örneklerinde haber sahipleri hep tek kişidir Haber i vahid tabirinin ilk zamanlardaki tariflerine uygun olan bu örneklerin bir kısmında zikri geçen ikinci ve üçüncü şahısların olaya şahitlikleri o haberi yine vahidin haberi olmaktan kurtaramamaktadır Çünkü sonradan yayılan telakkiye göre haber i vahid Tevatür yoluyla gelen haberlerin dışında kalan haberler olarak tanımlanmaktadır Bu görüşe göre Hazret i Peygamber in hadislerinden pek çoğu bu vasıftaki haberlerdir Nitekim pek çok alim sünnetin ve hadislerin çoğunluğunu ahadın haberleri teşkil ettiğini açıkça belirtmişlerdir Cumhur tarafından İslam teşriinde delil olarak kabul edilip kullanılan haber i vahidler için şüphesiz itiraz edenler de olmuştur Fakat bu muhalefetlerin hepsi diyebileceğimiz çoğunluğu mesnetsiz ve tenakuzlu görülmektedir Çünkü tatbikatta bu haberleri beğenmeyen itirazcıların bizzat haber i vahidlere sarıldıkları onları delil olarak kullandıkları tespit olunmuştur Bu çalışmamız İslam ilim hayatına hiç olmazsa dağınık malzemenin bir araya toplanması bazı kapalı noktaların açıklığa kavuşması birtakım kapalı terminolojiye bağlı yanlışların halli gerekli bir kaç yerde kanaat serdi gibi mütevazı hizmetleri yapabilirse mutlu olacağız

Haber i vahid türündeki menkülat özellikle Peygamber imizin hadisleri İslam Dini nde kuvvetli bir delil ve bir bilgi kaynağıdır Hicri ilk üç asırdan günümüze kadar gelmiş değişik örneklerine sahip olduğumuz haber i vahidlerle amelin vücübu na en kuvvetli delil adı geçen haberler lehindeki sahabe ve tabiûn icma larıdır İhtiyat tedbiri olarak bazan ikinci bir şahsın şahitliğini isteyen bu nevi tatbikat örneklerinde haber sahipleri hep tek kişidir Haber i vahid tabirinin ilk zamanlardaki tariflerine uygun olan bu örneklerin bir kısmında zikri geçen ikinci ve üçüncü şahısların olaya şahitlikleri o haberi yine vahidin haberi olmaktan kurtaramamaktadır Çünkü sonradan yayılan telakkiye göre haber i vahid Tevatür yoluyla gelen haberlerin dışında kalan haberler olarak tanımlanmaktadır Bu görüşe göre Hazret i Peygamber in hadislerinden pek çoğu bu vasıftaki haberlerdir Nitekim pek çok alim sünnetin ve hadislerin çoğunluğunu ahadın haberleri teşkil ettiğini açıkça belirtmişlerdir Cumhur tarafından İslam teşriinde delil olarak kabul edilip kullanılan haber i vahidler için şüphesiz itiraz edenler de olmuştur Fakat bu muhalefetlerin hepsi diyebileceğimiz çoğunluğu mesnetsiz ve tenakuzlu görülmektedir Çünkü tatbikatta bu haberleri beğenmeyen itirazcıların bizzat haber i vahidlere sarıldıkları onları delil olarak kullandıkları tespit olunmuştur Bu çalışmamız İslam ilim hayatına hiç olmazsa dağınık malzemenin bir araya toplanması bazı kapalı noktaların açıklığa kavuşması birtakım kapalı terminolojiye bağlı yanlışların halli gerekli bir kaç yerde kanaat serdi gibi mütevazı hizmetleri yapabilirse mutlu olacağız

Haber i vâhid türündeki menkûlât özellikle Peygamber imizin hadisleri İslâm Dini nde kuvvetli bir delil ve bir bilgi kaynağıdır Hicrî ilk üç asırdan günümüze kadar gelmiş değişik örneklerine sahip olduğumuz haber i vâhidlerle amelin vücûbu na en kuvvetli delil adı geçen haberler lehindeki sahâbe ve tâbiûn icmâ larıdır İhtiyat tedbiri olarak bazan ikinci bir şahsın şâhitliğini isteyen bu nevi tatbikat örneklerinde haber sahipleri hep tek kişidir Haber i vâhid tabirinin ilk zamanlardaki tariflerine uygun olan bu örneklerin bir kısmında zikri geçen ikinci ve üçüncü şahısların olaya şâhitlikleri o haberi yine vâhidin haberi olmaktan kurtaramamaktadır Çünkü sonradan yayılan telakkiye göre haber i vâhid Tevâtür yoluyla gelen haberlerin dışında kalan haberler olarak tanımlanmaktadır Bu görüşe göre Hazret i Peygamber in hadislerinden pek çoğu bu vasıftaki haberlerdir Nitekim pek çok âlim sünnetin ve hadislerin çoğunluğunu âhâdın haberleri teşkil ettiğini açıkça belirtmişlerdir Cumhur tarafından İslâm teşriinde delil olarak kabul edilip kullanılan haber i vâhidler için şüphesiz itiraz edenler de olmuştur Fa kat bu muhâlefetlerin hepsi diyebileceğimiz çoğunluğu mesnetsiz ve tenakuzlu görülmektedir Çünkü tatbikatta bu haberleri beğenmeyen itirazcıların bizzat haber i vâhidlere sarıldıkları onları delil olarak kul landıkları tespit olunmuştur Bu çalışmamız İslâm ilim hayatına hiç olmazsa dağınık malzemenin bir araya toplanması bazı kapalı noktaların açıklığa kavuşması birtakım kapalı terminolojiye bağlı yanlışların halli gerekli bir kaç yerde kanaat serdi gibi mütevâzı hizmetleri yapabilirse mutlu olacağız

Haber i vahid türündeki menkülat özellikle Peygamber imizin hadisleri İslam Dini nde kuvvetli bir delil ve bir bilgi kaynağıdır Hicri ilk üç asırdan günümüze kadar gelmiş değişik örneklerine sahip olduğumuz haber i vahidlerle amelin vücübu na en kuvvetli delil adı geçen haberler lehindeki sahabe ve tabiûn icma larıdır İhtiyat tedbiri olarak bazan ikinci bir şahsın şahitliğini isteyen bu nevi tatbikat örneklerinde haber sahipleri hep tek kişidir Haber i vahid tabirinin ilk zamanlardaki tariflerine uygun olan bu örneklerin bir kısmında zikri geçen ikinci ve üçüncü şahısların olaya şahitlikleri o haberi yine vahidin haberi olmaktan kurtaramamaktadır Çünkü sonradan yayılan telakkiye göre haber i vahid Tevatür yoluyla gelen haberlerin dışında kalan haberler olarak tanımlanmaktadır Bu görüşe göre Hazret i Peygamber in hadislerinden pek çoğu bu vasıftaki haberlerdir Nitekim pek çok alim sünnetin ve hadislerin çoğunluğunu ahadın haberleri teşkil ettiğini açıkça belirtmişlerdir Cumhur tarafından İslam teşriinde delil olarak kabul edilip kullanılan haber i vahidler için şüphesiz itiraz edenler de olmuştur Fakat bu muhalefetlerin hepsi diyebileceğimiz çoğunluğu mesnetsiz ve tenakuzlu görülmektedir Çünkü tatbikatta bu haberleri beğenmeyen itirazcıların bizzat haber i vahidlere sarıldıkları onları delil olarak kullandıkları tespit olunmuştur Bu çalışmamız İslam ilim hayatına hiç olmazsa dağınık malzemenin bir araya toplanması bazı kapalı noktaların açıklığa kavuşması birtakım kapalı terminolojiye bağlı yanlışların halli gerekli bir kaç yerde kanaat serdi gibi mütevazı hizmetleri yapabilirse mutlu olacağız