Roma Sasani Mücadelesinde Yukarı Dicle Havzası nın Tarihî Coğrafyası — Süha Konuk

MS III yüzyıl başlarından VIl yüzyıl ortalarına kadar Anadolu nun kuzeydoğusundan Kızıldeniz kıyılarına kadar uzanan geniş coğrafyada tarihin en uzun soluklu mücadelelerinden biri olarak karşımıza çıkan Roma Sasani savaşları zaman zaman her iki devletin başkentine kadar uzanan askeri seferler hariç tutulursa genel itibarıyla sınır hattında gerçekleşen kusatma ve muharebelerden olusmaktadir Bu büyük mücadele Erken Orta Çağ da Doğu Karadeniz kıyılarndan Arap Yarımadasına kadar olan çoğrafyanın tamamına nüfuz etmiş savaşların en yogun yaşandığı bölge olan Yukarı Dicle Havzası nın ise tarihi coğrafyasını tamamen şekillendirmiştir Batıda Karacadağ dan başlayan kuzeyden ve doğudan Toros sıradağları ile sarılırken güneyden de Dicle Nehri ile çevrelenen Yukarı Dicle Havzası İran ve Kafkas coğrafyasından Suriye Levant ve Irak a ilerleyen ticaret yollar ile askeri güzergâhlarin kesiştigi yoğun nüfuslu bir bölgedir Çalışmamızda incelediğimiz kent ve kalelerden bazılarının tarihi prehistorik dönemlere dek uzansa da bölgede yasanan Roma Sâsâni mücadeleleri ile Erken Orta Çağ da birer kent yada askeri yerleşiim kimliğine bürünmüş ve bu sayede mücadelelerinizleri günümüze ulasmıştır