Ruhani Alıştırmalar ve Antik Felsefe — Pierre Hadot

Yakın bir zamanda Yaşam İçin Felsefe adlı kitabını yayımladığımız Pierre Hadot Ruhani Alıştırmalar ve Antik Felsefe adlı kapsamlı eserinde adeta kapsamlı bir felsefe tarihi kaleme alıyor Soktares ten Marcus Aurelius a Wittgenstein dan Nietzsche ye felsefeyi bir yaşam tarzı olarak gören pek çok felsefeciyi ve düşüncelerini tanıtan Hadot dostu Foucault yla da özel bir tartışmaya giriyor Hadot kendi felsefesini şöyle özetliyor Tüm ekollerin hatta septiklerinkinin bile felsefenin sonu amacı ciddiyet ve varoluşun yüceliği duygusu olarak önerdikleri bireysel kader ve ruhani ilerleme kaygısı ahlaki gerekliliğin uzlaşmaz doğrulaması meditasyona çağrı bu içsel huzur arayışına davet bana öyle geliyor ki Antik felsefede asla aşılmadı ve hâlâ canlıdır Bazıları bu davranışlarda belki de bir kaçış tavrına insan ıstırabından ve sefaletinden sorumlu olmamızı gereken vicdanla uyumlu olmayan bir kafa dinlemeye tanık olacaklar ve filozofun böylece dünyaya çaresiz olarak yabancı kaldığını düşünecekler En yalın haliyle Georges Friedmann nın 1942 tarihli adalet kaygısını ve ruhani çabayı uzlaştırma olasılığını sezdiren ve bir antikçağ stoacısının şöyle diyebileceği şu güzel metninden alıntı yaparak cevap vereceğim Havalanmak her gün En azından bir saniye kısa olsa bile olur yeter ki dolu dolu olsun Her gün bir ruhani alıştırma tek başına ya da kendisi de düzelmek isteyen bir adamın eşliğinde Süreden azat olmak Kendini kendi tutkularından arınmaya zorlamak Kendini aşarak ebedileşmek Kendi üzerine bu çaba gereklidir bu hırs ise makul Pek çokları kendilerini militan politikada sosyal devrim hazırlığında tamamıyla yitirip gidenlerdir Nadirleri çok nadirleri ise devrimi hazırlamak için kendilerini haysiyetli kılanlardır