Rüya Alemi ve Felaket — Susan Buck Morss

Yirminci yüzyılın kitlesel ütopyaları başarısız oldu Bu ütopyalara bağlanmış rüyalar hayaller de öyle Yeni bir yüzyıla girdiğimiz şu günlerde sanayi üretiminin maddi kıtlığı aşmayı sağlayarak herkese mutluluk ve refah getireceği inancının yerinde yeller esiyor Gezegenin bu süreçte uğradığı tahribatın ayan beyan ortaya çıkması ve sosyalizmin yenilgisi kolektif bir ütopya hayalini itibarsızlaştırdı Artık ütopya sadece özel hayat içinde mazur görülebiliyor kolektif mutluluk kavramı ezici bir çoğunluğa hiçbir anlam ifade etmez oldu Buck Morss Walter Benjamin den aldığı rüya âlemi kavramını hem kolektif bir zihin durumunun şiirsel bir tasviri hem de analitik bir kavram olarak kullanarak çöküş de denebilecek bu dönüşümün izlerini sürüyor Yerleşik totalitarizm demokrasi karşıtlığını reddedip Doğu ve Batı bloklarının SSCB ile ABD nin rüya âlemleri arasındaki tekinsiz benzerliklerin altını çiziyor sosyalist tahayyülün kapitalizminkine fazla sadık kaldığı için başarısız olduğunu gösteriyor Bunu da geleneksel akademik metinlerin yaptığı gibi baştan sona kesintisiz akıp giden bir argüman geliştirerek değil son derece deneysel bir tavır benimseyerek yapıyor Yine Benjamin in icadı olan diyalektik imgeler kavramını yaratıcı bir biçimde uygulamaya koyarak 20 yüzyılın kitle ütopyasını ilk bakışta önemsizmiş gibi görünen küçük görsel ayrıntılardan tarihin büyük anlatısı içinde pek de bir yere oturtulamayan anekdot parçalarından hareketle kitle kültürünün görsel enkazını eşeleyerek sorguluyor Buck Morss un atıldıkları yığının içinden kurtarıp bize yeniden kazandırdıkları arasında neler yok ki Lenin in mumyalanması kararı ile başlayan dehşet verici sürecin bir kronolojisi avangard sanatta kare nin kullanılmasının tarihi tepesinde dev bir Lenin heykeli olması planlanan ama inşa edilmeden kalmış Sovyetler Sarayı projesi ile Amerikan pop kültürü ikonu King Kong filminden bir kare arasındaki benzerlik Melnikov un aylaklığı yüceltiyor diye reddedilen Uyku Enstitüsü projesi 20 li ve 30 lu yılların Amerikan ve Sovyet sinemasında kitlelerin kullanım tarzı ve makine fantazileri Tarihi artık hiçbir bütün içine tıkıştırılamayan fragmanlara hakkını veren sağlam bir teorik zemine yaslanarak görsel imgeler üzerinden anlamaya çalışan ve hâlâ kolektif bir ütopya mümkün diyorsak dersimizi iyi çalışmamız gerektiğine dikkat çeken bu güzel kitabın sizi de heyecanlandıracağından eminiz Sayfa Sayısı 400 Baskı Yılı 2004 Dili Türkçe Yayınevi Metis Yayıncılık

Yirminci yüzyılın kitlesel ütopyaları başarısız oldu Bu ütopyalara bağlanmış rüyalar hayaller de öyle Yeni bir yüzyıla girdiğimiz şu günlerde sanayi üretiminin maddi kıtlığı aşmayı sağlayarak herkese mutluluk ve refah getireceği inancının yerinde yeller esiyor Gezegenin bu süreçte uğradığı tahribatın ayan beyan ortaya çıkması ve sosyalizmin yenilgisi kolektif bir ütopya hayalini itibarsızlaştırdı Artık ütopya sadece özel hayat içinde mazur görülebiliyor kolektif mutluluk kavramı ezici bir çoğunluğa hiçbir anlam ifade etmez oldu Buck Morss Walter Benjamin den aldığı rüya âlemi kavramını hem kolektif bir zihin durumunun şiirsel bir tasviri hem de analitik bir kavram olarak kullanarak çöküş de denebilecek bu dönüşümün izlerini sürüyor Yerleşik totalitarizm demokrasi karşıtlığını reddedip Doğu ve Batı bloklarının SSCB ile ABD nin rüya âlemleri arasındaki tekinsiz benzerliklerin altını çiziyor sosyalist tahayyülün kapitalizminkine fazla sadık kaldığı için başarısız olduğunu gösteriyor Bunu da geleneksel akademik metinlerin yaptığı gibi baştan sona kesintisiz akıp giden bir argüman geliştirerek değil son derece deneysel bir tavır benimseyerek yapıyor Yine Benjamin in icadı olan diyalektik imgeler kavramını yaratıcı bir biçimde uygulamaya koyarak 20 yüzyılın kitle ütopyasını ilk bakışta önemsizmiş gibi görünen küçük görsel ayrıntılardan tarihin büyük anlatısı içinde pek de bir yere oturtulamayan anekdot parçalarından hareketle kitle kültürünün görsel enkazını eşeleyerek sorguluyor Buck Morss un atıldıkları yığının içinden kurtarıp bize yeniden kazandırdıkları arasında neler yok ki Lenin in mumyalanması kararı ile başlayan dehşet verici sürecin bir kronolojisi avangard sanatta kare nin kullanılmasının tarihi tepesinde dev bir Lenin heykeli olması planlanan ama inşa edilmeden kalmış Sovyetler Sarayı projesi ile Amerikan pop kültürü ikonu King Kong filminden bir kare arasındaki benzerlik Melnikov un aylaklığı yüceltiyor diye reddedilen Uyku Enstitüsü projesi 20 li ve 30 lu yılların Amerikan ve Sovyet sinemasında kitlelerin kullanım tarzı ve makine fantazileri Tarihi artık hiçbir bütün içine tıkıştırılamayan fragmanlara hakkını veren sağlam bir teorik zemine yaslanarak görsel imgeler üzerinden anlamaya çalışan ve hâlâ kolektif bir ütopya mümkün diyorsak dersimizi iyi çalışmamız gerektiğine dikkat çeken bu güzel kitabın sizi de heyecanlandıracağından eminiz Sayfa Sayısı 400Baskı Yılı 2004Dili TürkçeYayınevi Metis Yayıncılık

Yirminci yüzyılın kitlesel ütopyaları başarısız oldu Bu ütopyalara bağlanmış rüyalar hayaller de öyle Yeni bir yüzyıla girdiğimiz şu günlerde sanayi üretiminin maddi kıtlığı aşmayı sağlayarak herkese mutluluk ve refah getireceği inancının yerinde yeller esiyor Gezegenin bu süreçte uğradığı tahribatın ayan beyan ortaya çıkması ve sosyalizmin yenilgisi kolektif bir ütopya hayalini itibarsızlaştırdı Artık ütopya sadece özel hayat içinde mazur görülebiliyor kolektif mutluluk kavramı ezici bir çoğunluğa hiçbir anlam ifade etmez oldu Buck Morss Walter Benjamin den aldığı rüya alemi kavramını hem kolektif bir zihin durumunun şiirsel bir tasviri hem de analitik bir kavram olarak kullanarak çöküş de denebilecek bu dönüşümün izlerini sürüyor Yerleşik totalitarizm demokrasi karşıtlığını reddedip Doğu ve Batı bloklarının rüya alemleri arasındaki tekinsiz benzerliklerin altını çiziyor sosyalist tahayyülün kapitalizminkine fazla sadık kaldığı için başarısız olduğunu gösteriyor Bunu da geleneksel akademik metinlerin yaptığı gibi baştan sona kesintisiz akıp giden bir argüman geliştirerek değil son derece deneysel bir tavır benimseyerek yapıyor Yine Benjamin in icadı olan diyalektik imgeler kavramını yaratıcı bir biçimde uygulamaya koyarak 20 yüzyılın kitle ütopyasını ilk bakışta önemsizmiş gibi görünen küçük görsel ayrıntılardan tarihin büyük anlatısı içinde pek de bir yere oturtulamayan anekdot parçalarından hareketle kitle kültürünün görsel enkazını eşeleyerek sorguluyor

Yirminci yüzyılın kitlesel ütopyaları başarısız oldu Bu ütopyalara bağlanmış rüyalar hayaller de öyle Yeni bir yüzyıla girdiğimiz şu günlerde sanayi üretiminin maddi kıtlığı aşmayı sağlayarak herkese mutluluk ve refah getireceği inancının yerinde yeller esiyor Gezegenin bu süreçte uğradığı tahribatın ayan beyan ortaya çıkması ve sosyalizmin yenilgisi kolektif bir ütopya hayalini itibarsızlaştırdı Artık ütopya sadece özel hayat içinde mazur görülebiliyor kolektif mutluluk kavramı ezici bir çoğunluğa hiçbir anlam ifade etmez oldu Buck Morss Walter Benjamin den aldığı rüya âlemi kavramını hem kolektif bir zihin durumunun şiirsel bir tasviri hem de analitik bir kavram olarak kullanarak çöküş de denebilecek bu dönüşümün izlerini sürüyor Yerleşik totalitarizm demokrasi karşıtlığını reddedip Doğu ve Batı bloklarının SSCB ile ABD nin rüya âlemleri arasındaki tekinsiz benzerliklerin altını çiziyor sosyalist tahayyülün kapitalizminkine fazla sadık kaldığı için başarısız olduğunu gösteriyor Bunu da geleneksel akademik metinlerin yaptığı gibi baştan sona kesintisiz akıp giden bir argüman geliştirerek değil son derece deneysel bir tavır benimseyerek yapıyor Yine Benjamin in icadı olan diyalektik imgeler kavramını yaratıcı bir biçimde uygulamaya koyarak 20 yüzyılın kitle ütopyasını ilk bakışta önemsizmiş gibi görünen küçük görsel ayrıntılardan tarihin büyük anlatısı içinde pek de bir yere oturtulamayan anekdot parçalarından hareketle kitle kültürünün görsel enkazını eşeleyerek sorguluyor Buck Morss un atıldıkları yığının içinden kurtarıp bize yeniden kazandırdıkları arasında neler yok ki Lenin in mumyalanması kararı ile başlayan dehşet verici sürecin bir kronolojisi avangard sanatta kare nin kullanılmasının tarihi tepesinde dev bir Lenin heykeli olması planlanan ama inşa edilmeden kalmış Sovyetler Sarayı projesi ile Amerikan pop kültürü ikonu King Kong filminden bir kare arasındaki benzerlik Melnikov un aylaklığı yüceltiyor diye reddedilen Uyku

Yirminci yüzyılın kitlesel ütopyaları başarısız oldu Bu ütopyalara bağlanmış rüyalar hayaller de öyle Yeni bir yüzyıla girdiğimiz şu günlerde sanayi üretiminin maddi kıtlığı aşmayı sağlayarak herkese mutluluk ve refah getireceği inancının yerinde yeller esiyor Gezegenin bu süreçte uğradığı tahribatın ayan beyan ortaya çıkması ve sosyalizmin yenilgisi kolektif bir ütopya hayalini itibarsızlaştırdı Artık ütopya sadece özel hayat içinde mazur görülebiliyor kolektif mutluluk kavramı ezici bir çoğunluğa hiçbir anlam ifade etmez oldu Buck Morss Walter Benjamin den aldığı rüya âlemi kavramını hem kolektif bir zihin durumunun şiirsel bir tasviri hem de analitik bir kavram olarak kullanarak çöküş de denebilecek bu dönüşümün izlerini sürüyor Yerleşik totalitarizm demokrasi karşıtlığını reddedip Doğu ve Batı bloklarının SSCB ile ABD nin rüya âlemleri arasındaki tekinsiz benzerliklerin altını çiziyor sosyalist tahayyülün kapitalizminkine fazla sadık kaldığı için başarısız olduğunu gösteriyor Bunu da geleneksel akademik metinlerin yaptığı gibi baştan sona kesintisiz akıp giden bir argüman geliştirerek değil son derece deneysel bir tavır benimseyerek yapıyor Yine Benjamin in icadı olan diyalektik imgeler kavramını yaratıcı bir biçimde uygulamaya koyarak 20 yüzyılın kitle ütopyasını ilk bakışta önemsizmiş gibi görünen küçük görsel ayrıntılardan tarihin büyük anlatısı içinde pek de bir yere oturtulamayan anekdot parçalarından hareketle kitle kültürünün görsel enkazını eşeleyerek sorguluyor Buck Morss un atıldıkları yığının içinden kurtarıp bize yeniden kazandırdıkları arasında neler yok ki Lenin in mumyalanması kararı ile başlayan dehşet verici sürecin bir kronolojisi avangard sanatta kare nin kullanılmasının tarihi tepesinde dev bir Lenin heykeli olması planlanan ama inşa edilmeden kalmış Sovyetler Sarayı projesi ile Amerikan pop kültürü ikonu King Kong filminden bir kare arasındaki benzerlik Melnikov un aylaklığı yüceltiyor diye reddedilen Uyku Enstitüsü projesi 20 li ve 30 lu yılların Amerikan ve Sovyet sinemasında kitlelerin kullanım tarzı ve makine fantazileri Tarihi artık hiçbir bütün içine tıkıştırılamayan fragmanlara hakkını veren sağlam bir teorik zemine yaslanarak görsel imgeler üzerinden anlamaya çalışan ve hâlâ kolektif bir ütopya mümkün diyorsak dersimizi iyi çalışmamız gerektiğine dikkat çeken bu güzel kitabın sizi de heyecanlandıracağından eminiz

Yirminci yüzyılın kitlesel ütopyaları başarısız oldu Bu ütopyalara bağlanmış rüyalar hayaller de öyle Yeni bir yüzyıla girdiğimiz şu günlerde sanayi üretiminin maddi kıtlığı aşmayı sağlayarak herkese mutluluk ve refah getireceği inancının yerinde yeller esiyor Gezegenin bu süreçte uğradığı tahribatın ayan beyan ortaya çıkması ve sosyalizmin yenilgisi kolektif bir ütopya hayalini itibarsızlaştırdı Artık ütopya sadece özel hayat içinde mazur görülebiliyor kolektif mutluluk kavramı ezici bir çoğunluğa hiçbir anlam ifade etmez oldu Buck Morss Walter Benjamin den aldığı rüya âlemi kavramını hem kolektif bir zihin durumunun şiirsel bir tasviri hem de analitik bir kavram olarak kullanarak çöküş de denebilecek bu dönüşümün izlerini sürüyor Yerleşik totalitarizm demokrasi karşıtlığını reddedip Doğu ve Batı bloklarının SSCB ile ABD nin rüya âlemleri arasındaki tekinsiz benzerliklerin altını çiziyor sosyalist tahayyülün kapitalizminkine fazla sadık kaldığı için başarısız olduğunu gösteriyor Bunu da geleneksel akademik metinlerin yaptığı gibi baştan sona kesintisiz akıp giden bir argüman geliştirerek değil son derece deneysel bir tavır benimseyerek yapıyor Yine Benjamin in icadı olan diyalektik imgeler kavramını yaratıcı bir biçimde uygulamaya koyarak 20 yüzyılın kitle ütopyasını ilk bakışta önemsizmiş gibi görünen küçük görsel ayrıntılardan tarihin büyük anlatısı içinde pek de bir yere oturtulamayan anekdot parçalarından hareketle kitle kültürünün görsel enkazını eşeleyerek sorguluyor Buck Morss un atıldıkları yığının içinden kurtarıp bize yeniden kazandırdıkları arasında neler yok ki Lenin in mumyalanması kararı ile başlayan dehşet verici sürecin bir kronolojisi avangard sanatta kare nin kullanılmasının tarihi tepesinde dev bir Lenin heykeli olması planlanan ama inşa edilmeden kalmış Sovyetler Sarayı projesi ile Amerikan pop kültürü ikonu King Kong filminden bir kare arasındaki benzerlik Melnikov un aylaklığı yüceltiyor diye reddedilen Uyku Enstitüsü projesi 20 li ve 30 lu yılların Amerikan ve Sovyet sinemasında kitlelerin kullanım tarzı ve makine fantazileri Tarihi artık hiçbir bütün içine tıkıştırılamayan fragmanlara hakkını veren sağlam bir teorik zemine yaslanarak görsel imgeler üzerinden anlamaya çalışan ve hâlâ kolektif bir ütopya mümkün diyorsak dersimizi iyi çalışmamız gerektiğine dikkat çeken bu güzel kitabın sizi de heyecanlandıracağından eminiz

Yirminci yüzyılın kitlesel ütopyaları başarısız oldu Bu ütopyalara bağlanmış rüyalar hayaller de öyle Yeni bir yüzyıla girdiğimiz şu günlerde sanayi üretiminin maddi kıtlığı aşmayı sağlayarak herkese mutluluk ve refah getireceği inancının yerinde yeller esiyor Gezegenin bu süreçte uğradığı tahribatın ayan beyan ortaya çıkması ve sosyalizmin yenilgisi kolektif bir ütopya hayalini itibarsızlaştırdı Artık ütopya sadece özel hayat içinde mazur görülebiliyor kolektif mutluluk kavramı ezici bir çoğunluğa hiçbir anlam ifade etmez oldu Önsöz s 7 13 Yirminci yüzyılın rüyası kitlesel ütopyalar inşa etmekti Hem kapitalist hem de sosyalist biçimleriyle sınai modernleşmenin yol gösterici ideolojik gücü buydu Rüyanın kendisi doğal dünyayı dönüştüren sanayi tarafından üretilmiş nesnelere ve inşa edilmiş ortamlara kolektif siyasi arzu yatırımında bulunan çok büyük bir maddi güçtü Bireylerin geceleyin gördükleri rüyalar toplumsal düzen tarafından ketlenmiş ve geriye çocukluktaki biçimlerine itilmiş arzuları ifade ederken bu kolektif rüya kişisel mutlulukla uyumlu bir toplumsal dünya tahayyül etme cüretini gösteriyor ve yetişkinlere gerçekleşmesi halinde kıtlığın herkes tarafından alt edilmiş olacağını vaat ediyordu