Safevi Devleti nin Kuruluşu ve Gelişmesinde Anadolu Türklerinin Rolü — Faruk Sümer
Safevi Devleti nin Kuruluşu ve Gelişmesinde Anadolu Türklerinin Rolü
Faruk SümerTürk Tarih Kurumu Yayınları
Safevi Devleti nin Kuruluşu ve Gelişmesinde Anadolu Türklerinin Rolü
Faruk SümerSafevi devletinin kuruluşu İslam ve Türkiye tarihinde gerçekten mühim bir hadisedir Bu hadisenin en mühim neticesi İslam aleminin merkezinde yeni bir alemin meydana gelmiş olmasıdır Başlıca vasfi Şî îlik olan ve İran ı içine alan bu alem varlığını bilindiği gibi zamanımıza kadar devam ettirmiştir Bu konunun en dikkate değer tarafı Şî îliğin İran a Anadolu dan getirilmiş olmasıdır Anadolu lu Türkler in Safevi devletini kurmaları ve bu unsurun zor kullanarak Şî îliğin İran ın rakipsiz bir mezhebi haline getirmesi bu güne kadar ilim alemince layıkıyla anlaşılmamış bir konudur Öyle ümit ediyoruz ki bu inceleme ile bu mühim konu epeyce aydınlığa kavuşmuş olacaktır
Türk Tarih Kurumu
Türk Tarih Kurumu Yayınları
Safevi devletinin kuruluşu İslam ve Türkiye tarihinde gerçekten mühim bir hadisedir Bu hadisenin en mühim neticesi İslam aleminin merkezinde yeni bir alemin meydana gelmiş olmasıdır Başlıca vasfi Şî îlik olan ve İran ı içine alan bu alem varlığını bilindiği gibi zamanımıza kadar devam ettirmiştir Bu konunun en dikkate değer tarafı Şî îliğin İran a Anadolu dan getirilmiş olmasıdır Anadolu lu Türkler in Safevi devletini kurmaları ve bu unsurun zor kullanarak Şî îliğin İran ın rakipsiz bir mezhebi haline getirmesi bu güne kadar ilim alemince layıkıyla anlaşılmamış bir konudur Öyle ümit ediyoruz ki bu inceleme ile bu mühim konu epeyce aydınlığa kavuşmuş olacaktır
Safevi Devleti nin Kuruluşu ve Gelişmesinde Anadolu Türklerinin Rolü
Faruk Sümer
Türk Tarih Kurumu Yayınları
Safevi devletinin kuruluşu İslam ve Türkiye tarihinde gerçekten mühim bir hadisedir Bu hadisenin en mühim neticesi İslam aleminin merkezinde yeni bir alemin meydana gelmiş olmasıdır Başlıca vasfi Şî îlik olan ve İran ı içine alan bu alem varlığını bilindiği gibi zamanımıza kadar devam ettirmiştir Bu konunun en dikkate değer tarafı Şî îliğin İran a Anadolu dan getirilmiş olmasıdır Anadolu lu Türkler in Safevi devletini kurmaları ve bu unsurun zor kullanarak Şî îliğin İran ın rakipsiz bir mezhebi haline getirmesi bu güne kadar ilim alemince layıkıyla anlaşılmamış bir konudur Öyle ümit ediyoruz ki bu inceleme ile bu mühim konu epeyce aydınlığa kavuşmuş olacaktır
TÜRK TARİH KURUMU
Safevi Devletinin Kurulmasında ve Gelişmesinde Anadolu Türklerinin Rolü Eserde giriş mahiyetinde olmak üzere Şeyh Cüneyd ve Şeyh Haydar ın faaliyetlerinden bahsedildikten sonra İsmail in baba ve dedesinin mürîdlerini başına toplayıp Safevi devletini kurması anlatılmıştır Bunu takiben de Şah Tahmasb ve ilk üç halefi II Şah İsmail Sultan Muhammed ve Şah Abbas devrindeki Türk oymaklarının durumu geniş bir şekilde incelenmiş ve onlara mensub beyler de gösterilmiştir
Türk Tarih Kurumu
Eserde giriş mahiyetinde olmak üzere Şeyh Cüneyd ve Şeyh Haydar ın faaliyetlerinden bahsedildikten sonra İsmail in baba ve dedesinin mürîdlerini başına toplayıp Safevi devletini kurması anlatılmıştır Bunu takiben de Şah Tahmasb ve ilk üç halefi II Şah İsmail Sultan Muhammed ve Şah Abbas devrindeki Türk oymaklarının durumu geniş bir şekilde incelenmiş ve onlara mensub beyler de gösterilmiştir İçindekiler Giriş Şeyh Cüneyd ve Haydar ın Faaliyetleri I Bölüm Şah İsmail Devri 907 930 1502 1524 Devletin Kuruluşunda Rol Oynayan Oymaklar
Türk Tarih Kurumu
Safevî devletinin kuruluşu İslâm ve Türkiye tarihinde gerçekten mühim bir hadisedir Bu hadisenin en mühim neticesi İslâm âleminin merkezinde yeni bir âlemin meydana gelmiş olmasıdır Başlıca vasfi Şî îlik olan ve İran ı içine alan bu âlem varlığını bilindiği gibi zamanımıza kadar devam ettirmiştir Bu konunun en dikkate değer tarafı Şî îliğin İran a Anadolu dan getirilmiş olmasıdır Anadolu lu Türkler in Safevî devletini kurmaları ve bu unsurun zor kullanarak Şî îliğin İran ın rakipsiz bir mezhebi haline getirmesi bu güne kadar ilim âlemince layıkıyla anlaşılmamış bir konudur Öyle ümit ediyoruz ki bu inceleme ile bu mühim konu epeyce aydınlığa kavuşmuş olacaktır ÖN SÖZ KISALTMALAR GİRİŞ ŞEYH CÜNEYD VE HAYDAR IN FAALİYETLERİ I BÖLÜM ŞAH İSMAİL DEVRİ 907 930 1501 1524 DEVLETİN KURULUŞUNDA ROL OYNAYAN OYMAKLAR A BÜYÜK OYMAKLAR 1 Rumlu 2 Ustaclu 3 Tekelü 4 Şamlu 5 Zü l Kadr Dulkadır B KÜÇÜK OYMAKLAR 1 Varsak 2 Çepni 3 Arabgirlü 4 Turgudlu 5 Bozcalu 6 Acirlü 7 Hınıslı II BÖLÜM ŞAH TAHMASB DEVRİ 930 984 1524 1576 A BÜYÜK OYMAKLAR 1 Rumlu 2 Ustaclu 3 Tekelü 4 Şamlu 5 Zü l Kadr Dulkadır 6 Kaçar Kacar 7 Afşar Avşar 8 Türkmen B KÜÇÜK OYMAKLAR 1 Varsak 2 Çepni 3 Arabgirlü 4 Turgudlu 5 Bozcalu 6 Acirlü 7 Hınıslı 8 Sa dlu 9 Alpavur 10 Bayar 11 Karamanlu 12 Bayburtlu 13 Baharlu 14 İspirlü III BÖLÜM II ŞAH İSMAİL VE SULTAN MUHAMMED DEVİRLERİ 984 995 1576 1587 A BÜYÜK OYMAKLAR 1 Rumlu 2 Ustaclu 3 Tekelü 4 Şamlu 5 Zü l Kadr Dulkadır 6 Kaçar Kacar 7 Afşar 8 Türkmen B KÜÇÜK OYMAKLAR IV BÖLÜM ŞAH ABBAS DEVRİ 995 1037 1587 1628 A BÜYÜK OYMAKLAR 1 Rumlu 2 Ustaclu a Çavuşlu b Şeyhu c Kengerlu ç Şereflü d Kerempâ e Koçulu f Sofular g Mâhi Fakihlu ğ Karasarlu h Kıçlu ı Kızıllu j Gözü Büyüklü 3 Tekelü 4 Şamlu a Begdili b İnallu c Hüdâbendelü ç Avcı d Biçerlü e Abdüllü f Kerâmetlü g Acirlü ğ Arabgirlü h Nikas 5 Zü l Kadr Dulkadır a Koruğlu b Söklen c Şemseddinlü ç Eymür d Hacılar e Saru Şeyhlü f Çiçeklü g Camuslu ğ Şâdi Beğlü 6 Türkmen 7 Kaçar a Ağça Koyunlu b Ağçalu c Şam Bayadı ç Yiva d İgirmi Dört 8 Afşar Avşar a Gündüzlü b Araşlu c Usalu ç Eberlü d Alplu e İmamlu Âfşarı 9 Bayat B KÜÇÜK OYMAKLAR 1 Karamanlu 2 Çepni 3 Bayburtlu 4 İspirlu 5 Hınıslu 6 Bozcalu 7 Sil Süpür 8 Alpavut 9 Câkirlü 10 Sa lu 11 Otuz İki a Mukaddem b Cevânşîr SONUÇLAR ŞAH İSMAİL HATÂYİ İN ŞİİRLERİNDEN SEÇMELER THE ROLE OF THE ANATOLIAN TURKS IN THE FOUNDATION AND DEVELOPMENT OF THE SAFAWID STATE KAYNAKÇA DİZİN HARİTA SAFEVİ DEVLETİNİ KURAN TÜRK OYMAKLARI VE KÖYLÜLERİNİN XV YÜZYILIN İKİNCİ YARISINDA ANADOLU DAKİ YUDLARI