Şafii Usul Geleneğinde İmam Şafii ye Muhalif Usuli Görüşler — İhsan Akay

Dini nassları anlama ve yorumlama metodolojisi olan usûl i fıkıh iki temel metoda dayanmaktadır Bunlardan biri tespit edilmiş asıllardan hareketle cüz î meselelere çözüm getiren Mütekellimîn Şâfiîyye metodudur Diğeri ise fer î meselelerden yola çıkarak usûlî kaideleri ortaya koyan Fukahâ Hanefiyye yöntemidir Farklı metotlar arasında ihtilafların varlığı kaçınılmaz olduğu gibi aynı metod mensupları arasında tartışmaların olması da doğaldır Bu çalışma İmâm Şâfiî ye atfedilen metodolojik görüşler ile Şâfiî usûlcülerin muhalif olarak ortaya koydukları yaklaşım ve delilleri tespit etmeyi amaçlamaktadır Bu çalışmada Şer î Deliller Bağlamında İmâm Şâfiî ye Muhalefet Edilen Hususlar başlığı altında Kitab Sünnet icmâ kıyas ve bunlara ilişkin tartışmalar üzerinde durulmuştur Bu ana başlıklar altında Beyân kavramına yüklenen anlamlar beyânın mertebeleri Kur ân da Arapça dışında kelimelerin varlığı nesh Hz Peygamber in fiilleri haber i vâhid mürsel haber icmânın dayanakları sükûtî icmânın delil olması kıyas ictihad kavramları kıyasın hücciyyeti birden fazla illet ile hükmün ta lîli konular gibi öne çıkan meseleler tartışılmıştır Çalışmanın İstinbât Metotlarında İmâm Şâfiî ye Muhalefet Edilen Temel Hususlar başlığını taşıyan bölümde ise harflerin manaları emir nehiy âmm hâss mefhûm gibi daha çok lâfız mana hüküm merkezli lisânî tartışmalar serdedilmiştir Ayrıca mezkûr çalışmada Şâfiî usûlcülerin genelde usûlün özüne halel getirmeden konuları farklı bir formatta ele aldıkları sonucuna varılmıştır Nesh gibi sınırlı sayıda konu hariç genelde söz konusu ihtilaflar hakiki olmaktan ziyade lâfzî düzeyde kalmıştır Bunun yanısıra pek çok tartışmanın müşterek bir hükmü farklı açılardan ispat etme gibi olumlu sonuçları beraberinde getirdiği de tespit edilmiştir

Dini nassları anlama ve yorumlama metodolojisi olan usûl i fıkıh iki temel metoda dayanmaktadır Bunlardan biri tespit edilmiş asıllardan hareketle cüz î meselelere çözüm getiren Mütekellimîn Şâfiîyye metodudur Diğeri ise fer î meselelerden yola çıkarak usûlî kaideleri ortaya koyan Fukahâ Hanefiyye yöntemidir Farklı metotlar arasında ihtilafların varlığı kaçınılmaz olduğu gibi aynı metod mensupları arasında tartışmaların olması da doğaldır Bu çalışma İmâm Şâfiî ye atfedilen metodolojik görüşler ile Şâfiî usûlcülerin muhalif olarak ortaya koydukları yaklaşım ve delilleri tespit etmeyi amaçlamaktadır Bu çalışmada Şer î Deliller Bağlamında İmâm Şâfiî ye Muhalefet Edilen Hususlar başlığı altında Kitab Sünnet icmâ kıyas ve bunlara ilişkin tartışmalar üzerinde durulmuştur Bu ana başlıklar altında Beyân kavramına yüklenen anlamlar beyânın mertebeleri Kur ân da Arapça dışında kelimelerin varlığı nesh Hz Peygamber in fiilleri haber i vâhid mürsel haber icmânın dayanakları sükûtî icmânın delil olması kıyas ictihad kavramları kıyasın hücciyyeti birden fazla illet ile hükmün ta lîli konular gibi öne çıkan meseleler tartışılmıştır Çalışmanın İstinbât Metotlarında İmâm Şâfiî ye Muhalefet Edilen Temel Hususlar başlığını taşıyan bölümde ise harflerin manaları emir nehiy âmm hâss mefhûm gibi daha çok lâfız mana hüküm merkezli lisânî tartışmalar serdedilmiştir Ayrıca mezkûr çalışmada Şâfiî usûlcülerin genelde usûlün özüne halel getirmeden konuları farklı bir formatta ele aldıkları sonucuna varılmıştır Nesh gibi sınırlı sayıda konu hariç genelde söz konusu ihtilaflar hakiki olmaktan ziyade lâfzî düzeyde kalmıştır Bunun yanısıra pek çok tartışmanın müşterek bir hükmü farklı açılardan ispat etme gibi olumlu sonuçları beraberinde getirdiği de tespit edilmiştir

Dini nassları anlama ve yorumlama metodolojisi olan usûl i fıkıh iki temel metoda dayanmaktadır Bunlardan biri tespit edilmiş asıllardan hareketle cüz î meselelere çözüm getiren Mütekellimîn Şafiîyye metodudur Diğeri ise fer î meselelerden yola çıkarak usûlî kaideleri ortaya koyan Fukaha Hanefiyye yöntemidir Farklı metotlar arasında ihtilafların varlığı kaçınılmaz olduğu gibi aynı metod mensupları arasında tartışmaların olması da doğaldır Bu çalışma İmam Şafiî ye atfedilen metodolojik görüşler ile Şafiî usûlcülerin muhalif olarak ortaya koydukları yaklaşım ve delilleri tespit etmeyi amaçlamaktadır Bu çalışmada Şer î Deliller Bağlamında İmam Şafiî ye Muhalefet Edilen Hususlar başlığı altında Kitab Sünnet icma kıyas ve bunlara ilişkin tartışmalar üzerinde durulmuştur Bu ana başlıklar altında Beyan kavramına yüklenen anlamlar beyanın mertebeleri Kur an da Arapça dışında kelimelerin varlığı nesh Hz Peygamber in fiilleri haber i vahid mürsel haber icmanın dayanakları sükûtî icmânın delil olması kıyas ictihad kavramları kıyasın hücciyyeti birden fazla illet ile hükmün ta lîli konular gibi öne çıkan meseleler tartışılmıştır Çalışmanın İstinbat Metotlarında İmam Şafiî ye Muhalefet Edilen Temel Hususlar başlığını taşıyan bölümde ise harflerin manaları emir nehiy amm hass mefhûm gibi daha çok lafız mana hüküm merkezli lisani tartışmalar serdedilmiştir Ayrıca mezkûr çalışmada Şafiî usûlcülerin genelde usûlün özüne halel getirmeden konuları farklı bir formatta ele aldıkları sonucuna varılmıştır Nesh gibi sınırlı sayıda konu hariç genelde söz konusu ihtilaflar hakiki olmaktan ziyade lafzî düzeyde kalmıştır Bunun yanısıra pek çok tartışmanın müşterek bir hükmü farklı açılardan ispat etme gibi olumlu sonuçları beraberinde getirdiği de tespit edilmiştir

Dini nassları anlama ve yorumlama metodolojisi olan usûl i fıkıh iki temel metoda dayanmaktadır Bunlardan biri tespit edilmiş asıllardan hareketle cüz î meselelere çözüm getiren Mütekellimîn Şâfiîyye metodudur Diğeri ise fer î meselelerden yola çıkarak usûlî kaideleri ortaya koyan Fukahâ Hanefiyye yöntemidir Farklı metotlar arasında ihtilafların varlığı kaçınılmaz olduğu gibi aynı metod mensupları arasında tartışmaların olması da doğaldır Bu çalışma İmâm Şâfiî ye atfedilen metodolojik görüşler ile Şâfiî usûlcülerin muhalif olarak ortaya koydukları yaklaşım ve delilleri tespit etmeyi amaçlamaktadır Bu çalışmada Şer î Deliller Bağlamında İmâm Şâfiî ye Muhalefet Edilen Hususlar başlığı altında Kitab Sünnet icmâ kıyas ve bunlara ilişkin tartışmalar üzerinde durulmuştur Bu ana başlıklar altında Beyân kavramına yüklenen anlamlar beyânın mertebeleri Kur ân da Arapça dışında kelimelerin varlığı nesh Hz Peygamber in fiilleri haber i vâhid mürsel haber icmânın dayanakları sükûtî icmânın delil olması kıyas ictihad kavramları kıyasın hücciyyeti birden fazla illet ile hükmün ta lîli konular gibi öne çıkan meseleler tartışılmıştır Çalışmanın İstinbât Metotlarında İmâm Şâfiî ye Muhalefet Edilen Temel Hususlar başlığını taşıyan bölümde ise harflerin manaları emir nehiy âmm hâss mefhûm gibi daha çok lâfız mana hüküm merkezli lisânî tartışmalar serdedilmiştir Ayrıca mezkûr çalışmada Şâfiî usûlcülerin genelde usûlün özüne halel getirmeden konuları farklı bir formatta ele aldıkları sonucuna varılmıştır Nesh gibi sınırlı sayıda konu hariç genelde söz konusu ihtilaflar hakiki olmaktan ziyade lâfzî düzeyde kalmıştır Bunun yanısıra pek çok tartışmanın müşterek bir hükmü farklı açılardan ispat etme gibi olumlu sonuçları beraberinde getirdiği de tespit edilmiştir Tanıtım Bülteninden

Dini nassları anlama ve yorumlama metodolojisi olan usûl i fıkıh iki temel metoda dayanmaktadır Bunlardan biri tespit edilmiş asıllardan hareketle cüz î meselelere çözüm getiren Mütekellimîn Şafiîyye metodudur Diğeri ise fer î meselelerden yola çıkarak usûlî kaideleri ortaya koyan Fukaha Hanefiyye yöntemidir Farklı metotlar arasında ihtilafların varlığı kaçınılmaz olduğu gibi aynı metod mensupları arasında tartışmaların olması da doğaldır Bu çalışma İmam Şafiî ye atfedilen metodolojik görüşler ile Şafiî usûlcülerin muhalif olarak ortaya koydukları yaklaşım ve delilleri tespit etmeyi amaçlamaktadır Bu çalışmada Şer î Deliller Bağlamında İmam Şafiî ye Muhalefet Edilen Hususlar başlığı altında Kitab Sünnet icma kıyas ve bunlara ilişkin tartışmalar üzerinde durulmuştur Bu ana başlıklar altında Beyan kavramına yüklenen anlamlar beyanın mertebeleri Kur an da Arapça dışında kelimelerin varlığı nesh Hz Peygamber in fiilleri haber i vahid mürsel haber icmanın dayanakları sükûtî icmânın delil olması kıyas ictihad kavramları kıyasın hücciyyeti birden fazla illet ile hükmün ta lîli konular gibi öne çıkan meseleler tartışılmıştır Çalışmanın İstinbat Metotlarında İmam Şafiî ye Muhalefet Edilen Temel Hususlar başlığını taşıyan bölümde ise harflerin manaları emir nehiy amm hass mefhûm gibi daha çok lafız mana hüküm merkezli lisani tartışmalar serdedilmiştir Ayrıca mezkûr çalışmada Şafiî usûlcülerin genelde usûlün özüne halel getirmeden konuları farklı bir formatta ele aldıkları sonucuna varılmıştır Nesh gibi sınırlı sayıda konu hariç genelde söz konusu ihtilaflar hakiki olmaktan ziyade lafzî düzeyde kalmıştır Bunun yanısıra pek çok tartışmanın müşterek bir hükmü farklı açılardan ispat etme gibi olumlu sonuçları beraberinde getirdiği de tespit edilmiştir