Sağlık Programları Meslek Etiği

Sağlık sektöründe ihtiyaç duyulan nitelikli profesyonelleri yetiştirmek amacıyla hem devlet hem de vakıf üniversitelerinde açılan sağlık programları çok çeşitli meslek gruplarını kapsamaktadır Bu programlar sağlık hizmetlerinin akılcı şekilde üretilmesine katkıda bulunmak ve ilgili alandaki uygulamalara yardımcı olmak üzere ekip çalışmasına yatkın üretken ve çağdaş gelişmeleri izleyebilen sağlık çalışanları yetiştirmeyi hedeflemektedirler Son yıllarda ileri teknolojinin tıbbi uygulamalarda yaygınlık kazanmasıyla birlikte sağlık alanında öteden beri söz konusu olan değer sorunlarına yenileri eklenmiş sağlık profesyonellerinin bu sorunlarla baş etme becerisi kazanmaları için mesleki yeterlikler Uluslararası Yeterlilikler Çerçevesiyle uyumlu bir biçimde gözden geçirilmiştir Birbiriyle bağlantılı olarak Ulusal Yeterlilikler Çerçevesi Yükseköğretim Yeterlilikler Çerçevesi ve Yükseköğretim Yeterlilikler Çerçevesinde Önlisans Eğitimi Düzeyinde Yeterlilikler arasında i Alanında problem çözümü için gerekli olan verileri tanımlama toplama ve kullanmayı etkin bir biçimde yapabilmek ii Alanında bağımsız olarak öğrenmeyi öğrendiklerini ve öğrendiklerini uygulayabildiklerini göstermek iii Çalışmalarında öngörülemeyen sorunları çözme yeteneğini kazanmak iv Meslekleri ile ilgili toplumsal bilimsel ve ahlaki değerleri gözetme bilincine sahip olmak v Sosyal hakların evrenselliği sosyal adalet kalite ve kültürel değerler ile çevre koruma iş sağlığı ve güvenliği konularında yeterli bilince sahip olmak gibi doğrudan meslek etiği ve değerler eğitimi ile ilgili olanlar bulunmaktadır Yukarıda sıralanan yeterliliklere ulaşılabilmesi için öğrencilerin etik bilinç kazanmaları ve etik düşünme becerisi geliştirmeleri önemlidir Bu amaçla sağlık alanıyla ilgili programlarda Meslek Etiği adı altında bir ders yer almaktadır Meslek Etiği dersi genellikle 16 hafta süresince açılan programa göre haftada 1 ya da 2 saat olarak verilmektedir Açılan programların başarısı öğrencilerin alanlarıyla ilgili bilgi edinme beceri geliştirme ve tutum oluşturma aşamalarında Meslek Etiği dersinin tanımlanmış yeterlilikler çerçevesinde ve doğru bir biçimde aktarılmasıyla olanaklıdır Günümüzde sağlık programlarının yürütülmesinde karşılaşılan sorunlar arasında ders veren öğretim elemanlarının ders yükünün fazla olması meslek etiği derslerini etik eğitimi olmayan öğretim elemanlarının vermek zorunda kalmaları ve müfredat geliştirme çalışmalarına yeterince katkı sunamamaları yer almaktadır Bu kitabın yazılma amacı sağlık programlarında açılan Meslek Etiği dersi için temel bir kaynak oluşturmaktır IV Sağlık Programları İçin Meslek Etiği Elinizdeki kitapta Yüksek Öğretim Kurumu tarafından belirlenen Önlisans Yeterlilikleri dikkate alınmış etik alanında uzman olmayan öğretim elemanlarının da derslerde kaynak olarak kullanabilmelerini sağlamak amacıyla teknik dilden özenle kaçınılmıştır Kitap içerik açısından etik alanının teorik bilgi birikimini başlangıç düzeyinde ele almaktadır Diğer yandan sağlık programlarının çok farklı alanları kapsadığı düşünülerek öğrencilerin sağlık hizmet sunumu sırasında karşılaşılabilecekleri etik sorunlar vakalar üzerinden açıklanmaya çalışılmış her bir vakanın etik açıdan değerlendirmesi yapılmıştır Sağlıkla ilgili programlarda Meslek Etiği dersini veren öğretim elemanlarının bu derse yönelik ders bilgi paketini oluşturmalarına yardımcı olmak da amaçlanmaktadır Bu nedenle kitabın içindeki her bölümün başında ilgili bölümün öğrenim hedefleri belirtilmiştir Bölüm sonlarında özet ve soru örnekleri yer almaktadır Etik alanında herhangi bir eğitim almamış öğretim elemanlarının faydalanabilecekleri kaynak bir kitap yazılmasının diğer bir amacı da Meslek Etiği dersine yönelik Türkiye de bir standart geliştirme çabasıdır SAĞLIK PROGRAMLARI MESLEK ETİĞİ kurulduğu 1994 yılından günümüze her türlü etik eğitiminde ilgili paydaşlarla bilgisini ve deneyimini paylaşmayı en temel sorumluluklarından biri olarak gören Türkiye Biyoetik Derneği nin sağlık profesyonellerinin eğitiminde kullanılmak üzere hazırladığı kitap dizisinin ilk kitabıdır Bu kitabın hazırlanmasında emeği geçenlere başta kitabın editörü ve bölüm yazarı Dr Şükrü KELEŞ öteki bölüm yazarları Dr Gizem GÜLPINAR Dr Seyhan DEMİR KARABULUT ve Öğr Gör Gülay HALİDİ ye kitabın basımını özenle gerçekleştiren ve sizlere ulaşmasını sağlayan Ankara Nobel Tıp Kitabevleri nin değerli çalışanlarına şahsım ve Türkiye Biyoetik Derneği adına şükranlarımı sunarım Umarım kitabımız sağlık çalışanları ve onları eğiten öğretim elemanları için yararlı olur Ülkemizde sağlık alanının etik standartlarının yükselmesine katkı sağlar İyi okumalar dileklerim ve saygılarımla Prof Dr Neyyire Yasemin YALIM Türkiye Biyoetik Derneği Başkanı ve Türkiye Biyoetik Derneği Sağlık Profesyonelleri için Meslek Etiği Dizisi Editörü