Şah Hatayi Soyu Yaşamı Sanatı

Şah İsmail e ilgim aslında ilkokul yıllarımda köyümde yapılan bir Cem töreninde Şah Hatâyî ismi geçtiğinde törende bulunan insanların ne kadar büyük bir saygıyla eğildiklerini gördüğümde başlamıştı Şah Hatâyî kimdi Nasıl ulu bir kişiydi ki cemdekiler Hz Ali ve Hz Hüseyin gibi adı geçtiğinde saygıyla eğiliyorlardı 15 yüzyılın son çeyreğinde Erdebil de dünyaya gelen Şah İsmail kendini tarikatın siyasallaşması sonucu ortaya çıkan kargaşa ortamında bulmuştur Çocukluğu baskı altında ölüm korkusuyla geçmiş sanatı da dedesi Şeyh Cüneyd ve Babası Şeyh Haydar ın halifeleri olan Anadolulu Kızılbaş dedelerin verdiği tasavvufi bilgiler ışığında gelişmiştir 38 yıl gibi kısa bir yaşamı olan Şah İsmail in savaş alanlarında kazandığı başarılarının yanı sıra kalemini bir kılıç gibi son derece etkili kullanabilen nadir devlet adamlarındandır Hatâyî tapşırmasını mahlasını kullanarak şiirler yazan Şah İsmail Azeri halk edebiyatının en büyük ustası sayılmıştır Yazdığı şiirler Anadolu insanının ruhunu okşamış ve bilincine yerleşmiştir Şah İsmail Alevi Bektaşi Kızılbaş halk edebiyatında da Yedi Ulu Ozandan biridir Alevi Bektaşi Kızılbaş Cem törenlerinde Hatâyî mahlaslı şiirleri deyişleri vazgeçilmez bir inanç ve kültür unsuru olarak karşımıza çıkmaktadır Seçkin Türkçe ve Farsça yapıtlar veren Şah İsmail şiirlerinde heyecanlı bir sanatçı ruhu ile lirizmi yer yer bütünleştirmiştir İnancına ve davasına son derece bağlı olan Şah İsmail in dizelerinde Hurufilik inancının etkisi görülür Bu açıdan Habibi ve Nesimi gibi ustalardan yararlandığı söylenebilir Şah İsmail i ünlü ve ölümsüz bir şair yapan daha çok da On İki İmamlar ve nesline söylediği deyiş ve şiirlerdir