Şamanlık ve Oyunculuk — Erhan Tuna

Bu kitap genel olarak şamanlığı inceleme şamanlığın ögelerini belirleme şamanın eyleminin tiyatroya özgü doğasını açıklama ve bunun günümüzdeki tiyatro biçimlerinde nasıl yansıdığını araştırma ve bu ilişkiyi tartışmayı amaçlamaktadır Şamanist inanç sisteminde şamanın yeri şamanlığa kabulü şamanın din adamı büyücü hekim olarak toplumun içindeki yeri ve işlevleri çalışmanın birinci bölümünün kapsamı içerisindedir İkinci bölümde şamanın oyun ve tiyatro kavramı ile ilişkisi incelenmiştir Şamanın bir tedavi seansı ya da kurban töreniyle gerçekleştirdiği eylemin teatral özellikleri tartışılmış ve bu özelliklerin Asya Tiyatrosu üzerindeki etkileri araştırılmıştır Antik Yunan Tiyatrosu nun kaynağını oluşturan ritüellerin ve inançların içinde şamanlığın da bulunduğu görüşü şamanizmin Antik Yunan Tiyatrosu nun da kaynağı olarak tartışılabilmesini sağlamıştır Bu bölümün sonunda ise şamanlığın Anadolu kültürüne oyununa ve dansına olan etkileri üzerinde durulmuştur Üçüncü bölüm şamanın eyleminin kurgulanmasını araştırır Şamanın eylemindeki teatrel nitelikler şamanın araçları ve bu araçların dinsel ve teatral etkiyi oluşturmaları incelenmiştir Dördüncü bölüm Kutsal Tiyatro olgusunu çağımızda oyuncunun ifade araçları ve oyunculuğunun temelleri üzerine olan çalışmaları Jerzy Grotowski ve Eugenio Barba nın çalışmalarından örneklerle açıklar Şaman oyuncunun ifade araçları ile günümüzde oyuncunun temel ifade araçlarının arasındaki bağıntıyı tartışır Bu anlamda bu kitap bir özdeşlik ilişkisi oluşturmaktan çok tiyatronun kaynaklarına ve ifade araçlarına şamanın eylemindeki teatral ögelerle ve oyuncu olarak şamanın eylemiyle yeniden bakma çabasıdır

Bu kitap genel olarak şamanlığı inceleme şamanlığın ögelerini belirleme şamanın eyleminin tiyatroya özgü doğasını açıklama ve bunun günümüzdeki tiyatro biçimlerinde nasıl yansıdığını araştırma ve bu ilişkiyi tartışmayı amaçlamaktadır Şamanist inanç sisteminde şamanın yeri şamanlığa kabulü şamanın din adamı büyücü hekim olarak toplumun içindeki yeri ve işlevleri çalışmanın birinci bölümünün kapsamı içerisindedir İkinci bölümde şamanın oyun ve tiyatro kavramı ile ilişkisi incelenmiştir Şamanın bir tedavi seansı ya da kurban töreniyle gerçekleştirdiği eylemin teatral özellikleri tartışılmış ve bu özelliklerin Asya Tiyatrosu üzerindeki etkileri araştırılmıştır Antik Yunan Tiyatrosu nun kaynağını oluşturan ritüellerin ve inançların içinde şamanlığın da bulunduğu görüşü şamanizmin Antik Yunan Tiyatrosu nun da kaynağı olarak tartışılabilmesini sağlamıştır Bu bölümün sonunda ise şamanlığın Anadolu kültürüne oyununa ve dansına olan etkileri üzerinde durulmuştur Üçüncü bölüm şamanın eyleminin kurgulanmasını araştırır Şamanın eylemindeki teatrel nitelikler şamanın araçları ve bu araçların dinsel ve teatral etkiyi oluşturmaları incelenmiştir Dördüncü bölüm Kutsal Tiyatro olgusunu çağımızda oyuncunun ifade araçları ve oyunculuğunun temelleri üzerine olan çalışmaları Jerzy Grotowski ve Eugenio Barba nın çalışmalarından örneklerle açıklar Şaman oyuncunun ifade araçları ile günümüzde oyuncunun temel ifade araçlarının arasındaki bağıntıyı tartışır Bu anlamda bu kitap bir özdeşlik ilişkisi oluşturmaktan çok tiyatronun kaynaklarına ve ifade araçlarına şamanın eylemindeki teatral ögelerle ve oyuncu olarak şamanın eylemiyle yeniden bakma çabasıdır

Bu kitap genel olarak şamanlığı inceleme şamanlığın ögelerini belirleme şamanın eyleminin tiyatroya özgü doğasını açıklama ve bunun günümüzdeki tiyatro biçimlerinde nasıl yansıdığını araştırma ve bu ilişkiyi tartışmayı amaçlamaktadır Şamanist inanç sisteminde şamanın yeri şamanlığa kabulü şamanın din adamı büyücü hekim olarak toplumun içindeki yeri ve işlevleri çalışmanın birinci bölümünün kapsamı içerisindedir İkinci bölümde şamanın oyun ve tiyatro kavramı ile ilişkisi incelenmiştir Şamanın bir tedavi seansı ya da kurban töreniyle gerçekleştirdiği eylemin teatral özellikleri tartışılmış ve bu özelliklerin Asya Tiyatrosu üzerindeki etkileri araştırılmıştır Antik Yunan Tiyatrosu nun kaynağını oluşturan ritüellerin ve inançların içinde şamanlığın da bulunduğu görüşü şamanizmin Antik Yunan Tiyatrosu nun da kaynağı olarak tartışılabilmesini sağlamıştır Bu bölümün sonunda ise şamanlığın Anadolu kültürüne oyununa ve dansına olan etkileri üzerinde durulmuştur Üçüncü bölüm şamanın eyleminin kurgulanmasını araştırır Şamanın eylemindeki teatrel nitelikler şamanın araçları ve bu araçların dinsel ve teatral etkiyi oluşturmaları incelenmiştir Dördüncü bölüm Kutsal Tiyatro olgusunu çağımızda oyuncunun ifade araçları ve oyunculuğunun temelleri üzerine olan çalışmaları Jerzy Grotowski ve Eugenio Barba nın çalışmalarından örneklerle açıklar Şaman oyuncunun ifade araçları ile günümüzde oyuncunun temel ifade araçlarının arasındaki bağıntıyı tartışır Bu anlamda bu kitap bir özdeşlik ilişkisi oluşturmaktan çok tiyatronun kaynaklarına ve ifade araçlarına şamanın eylemindeki teatral ögelerle ve oyuncu olarak şamanın eylemiyle yeniden bakma çabasıdır

Bizler şimdi ölüye eşlik edeceğiz ve acıyı yeniden tadacağız Bizler yeniden dans edeceğiz ve iblisleri alt edeceğiz Bilmiyorsak eğer dansın nereden çıktığını sözünü bile etmemeliyiz Bilmiyorsak eğer dansın kökenini dans edemeyiz Na Khi şamanı Dto mba Bu kitap tiyatronun ve oyunculuğun kaynaklarına şamanlık açısından bir bakış oluşturmaktadır Aynı zamanda kültürün köklerinde yatan şamani unsurları ortaya koyması nedeniyle etnolojik antropolojik bir bakış açısıyla insanlığın en eski inanç biçimlerinden olan Şamanizm in etkilerinin günümüzde dahi nasıl var olduğunu ortaya koymaktadır