Sanat Yapıtı — Beatrice Lenoir

Lenoir bu derlemede sanattan çok anlaşılmazlığı ve çok yönlülüğü içinde yapıtı sorguluyor Sanat yapıtına özgü belirsizlikleri irdelemek ya da aşmak üzere daha önce verilmiş yanıtları ayrıntılarıyla incelerken yazarlar ve felsefecilere sürekli göndermeler yapıyor Bu araştırmasını kuramsal ve pedagojik açıdan da zenginleştiriyor Platon dan Merleau Ponty ye klasiklerden romantizme Balzac tan modernlere yapıtın estetik ve yargıyla ilişkisi yaratıcılık ve deha oyun öykünme ve yaratım gibi kavramlar alıntılarla irdeleniyor Konunun uzamanları ve meraklılar için Tadımlık Giriş Sanat ve Yapıt Sanat yapıtları bize hem aşina hem yabancıdır Aşinadır çünkü onlara her yerde rastlarız Biçim olarak roman ya da film olsun röprodüksiyon ya da anıt bunların dışında da yaratıcısının yeteneği sayesinde sanat yapıtı katına yükselmiş her gün kullandığımız eşyalardan biri olsun bütün bunlar farklı adlarla bizim günlük yaşamımızın birer parçasıdır Öte yandan hepimiz okul dönemi içinde kalmış da olsa bir sanatın uygulamasıyla fotoğrafı ve videoyu bir yana bırakacak olsak örneğin desen resim müzik ya da güzel yazıyla ilgilenmişizdir Bu çifte aşinalığa karşılık bir sanat yapıtının ne olduğunu bilmemeyi yine de sürdürürüz Gerçekten de bir şeyin güzel canlandırılmış biçimleri ile Kant bunların bitmiş ve özerk içine beceri ve esin katılarak üretilmiş biçimleriyle çağdaş sanatın büyük bir bölümüyle gerçekleştirmeye çalıştığı açık yapıtlar arasında ortak olan nedir Rembrandtın Picasso nun Duchampın ya da Lichtensteinın yapıtlarını son iki sanatçının sanat yapıtı kavramını bile yok etmeye çalıştıklarını düşünecek olursak aynı kavram temelinde anlayabilir miyiz Duchampın ready madelerinde sanat zevkini uyuşturma her türlü estetik tat almayı dışlama peşinde koştuğunu Lichtensteinın kimsenin alıp duvarına asmayı düşünemeyeceği kadar iğrenç bir resim yapmayı seçtiğini Bkz E Lucy Smith LArt aujourdhui Bugünün Sanatı Fr çev J Cyrot Booking International 1996 s 205 bildiğimiz halde bunu yapabilir miyiz Ayrıca sanat yapıtı hakkındaki düşüncemizi sorgulamamıza yol açan yalnızca uç noktada yer alan bu bildiriler de değil Sanat akımlarının ve okullarının çoğalması bunların ortaya çıkma ve unutulup gitme sıklığının giderek artması da aklımızın karışmasına katkıda bulunuyor öyle ki modern sanat yapıtları kendilerini bunları kavrama araçlarından yoksun gören izleyicilerde çoğu zaman ilgisizlik ve rahatsızlık uyandırıyor