Şansın Matematiği

Bir olayın kolayca açıklanabilir görünmesi pek çok kişinin o konuda fikir yürütebilmesi belki de karmaşıklığının işaretidir Bizi fazla düşünme zahmetinden kurtaran yaygın kanılar yanlış kanılar olabilir aynı zamanda Bir konuyu anladığımızı düşündüğümüz an belki de anlamamız gereken gerçeklikten uzaklaşmaya başladığımız andır Ne de olsa bir kere anladığımıza kendimizi ikna ettiğimizde bir daha o konu hakkında farklı bir açıklamayı aklımıza getirmeyebiliriz Tersi de olabilir aslında basit açıklamaları olan ancak toplumun ortalama bilincinde karanlık bulanık ya da kavranılamaz görünen olaylara zamanla biz de o gözle bakmaya alışabiliriz Bu kitap tuhaf ve sıra dışı olaylara garip tesadüflere ve şans talih kader gibi bulanık kavramlara istatistik ve olasılığın penceresinden bir bakış sunuyor Kitabın temel amacı bu pencereden bakıldığında daha önce bizi şaşırtan karmaşık görünen pek çok olgunun aslında ilginç olmadığını ve basit açıklamaları bulunduğunu daha önce sıradan önemsiz gibi görünen pek çok olgunun ise özünde oldukça ilginç olabileceğini göstermektir

Rastlantılar çok etkileyici hikâyeler yaratırlar Onları şaşırtıcı olaylar olarak görür nadirliklerine hayret eder ve en iyilerinin çoğu matematiksel olarak öngörülebilir olay şeklinde açıklanabilmesine rağmen her türlü mantıklı açıklamayı yok sayarız Herhangi bir sosyal toplantıda bir rastlantı hikâyesi anlatın bütün kulakların size dikkat kesildiğini göreceksiniz Neden Çünkü bu esrarengiz galakside böyle hikâyeler kapsayıcı bir insani bağlantısallık olduğuna dair güçlü bir duygu iletirler varoluşsal önemin kanıtlanmasına katkı yapar ve bireyselliğe duyduğumuz güçlü isteği onaylar Bu kitap bize dünyanın gerçekte ne kadar muazzam ve ne kadar küçük olduğunu anımsatan hayret verici karşılaşmalar ve fantazmagorik hikâyelerin bir derlemesi Bir hikâyenin olabilirliğini değerlendirmek için pratik matematiksel yöntemler sunuyor ve rastlantılar gerçekleştiklerinde bizleri neden aldatıcı bir şekilde şaşırttıklarını açıklamak için rastlantıların gerçekleşme sıklığının doğasını irdeliyor Rastgelelik olgusunu anlamak için kullanılan matematiksel araçların ilk dönem gelişimleri boyunca bir tur atıyor sonra da bizi rastlantıları çok sayıda rastgele olasılıkların devasa dünyasında yaşamanın sonuçları olarak düşünmeye sevk ediyor Joseph Mazur un Şansın Matematiği okuru en uç olasılıkların tehlikeli ve tuhaf topraklarında gezdirirken elini hiç bırakmıyor nedeni bağıntıdan ve olayı salt rastlantıdan ayırt ediyor JORDAN ELLENBERG How Not to Be Wrong The Power of Mathematical Thinking in yazarı Gerçek hayat veya kurgudan alınan çok sayıda ilgi çekici rastlantıyı olasılık ve istatistiğin basit ve o kadar da basit olmayan matematiksel kavramlarıyla birlikte örerken çeşitli tuhaf olayları ince detaylarıyla açıklayan usta bir yazarlık bir yetenek gösterisi Mazur un kitabı size bu matematiğin bir kısmını öğretirken şansın yaşamınızdaki rolu nu bu yu lu du şu nmeye başvurmadan anlama konusunda oldukça iyi bir donanım kazandırmış olacak GİZEM KARAALİ Journal of Humanistic Mathematics dergisinin editöru Joseph Mazur şans ve sürprizin tuhaf topraklarında bize açıklık ve çekicilikle yol gösteriyor Bariz bir şekilde dikkat çeken rastlantıların biz dünyanın büyüklüğünü hafife aldığımız için genellikle bizim hayal ettiğimizden daha fazla ihtimal dâhilinde olduğunu açıklıyor Muhteşem bir kitap batıl inanç ile kolay aldatılmanın panzehiri IAN STEWART Güzellik Neden Gerçekliktir ve Yaşamın Matematiği kitaplarının yazarı Bazı insanlar anlayamadıkları olayların arkasında tanrıya kadar gidebilecek mucizeler ararlar bazen de yaratırlar Örneğin bir saniye önce aklınızdan geçen birisini köşeyi döndüğünüzde karşınızda bulursunuz ve bir an için medyum olduğunuzu ya da olağanüstü kabiliyetleriniz olduğunu sanırsınız Kitapta buna benzer akıl almaz tesadüflerin hiç de gerçekleşemeyecek tesadüfler olmadığı matematik olasılık biliminin bu gibi tesadüfleri çok da basit hemen hemen herkesin anlayabileceği hesaplamalarla izah edilebildiği gösterilmektedir Herkesin merak zevk ve ilgi ile okuyabileceği bir kitap YILMAZ AKYILDIZ Matematik Profesörü Bu tanıtım yazısını okuma şansınız oldukça düşüktü En kaba hesapla bu ancak 50 000 de bir Ama yine de işte buradasınız Bu çok uzak görünen rastlantının gerçekleşmiş olması ne kadar tuhaf İşte sevgili okur elinizdeki kitap bu sorunun doğru yanıtını içeriyor CHARLES SEIFE Zero The Biography of a Dangerous Idea nın yazarı Şans ve rastlantının gizemlerini keşfe çıkan kitaplar arasına The Black Swan Siyah Kuğu ve The Improbability Principle tadında heyecan verici bir katkı DAVID J HAND Imperial College da matematik profesörü ve The Improbability Principle ın yazarı Sıradan bir okur olarak Şansın Matematiği sizi şaşırtacak Örneğin DNA eşleşmesinin mahkemede her zaman kesin kanıt olmadığını ya da Disneyland a yaptığınız tek seyahatte bir tanıdığınıza rastlama olasılığının düşündüğünüz kadar da beklenmedik bir şey olmadığını öğreneceksiniz Matematikçi Joe Mazur olasılığa dayalı sonuçların aslında çoğu zaman beklenmedik ve sezilmesi olanaksız şeyler olmadıklarını gösterdiği mükemmel bir kitaba imza atmış FLORİN DIACU Ödüllü kitap Megadisasters The Science of Predicting the Next Catastrophe un yazarı